İmmunoterapiyanın süd vəzi xərçəngində ömrü uzatdığı ilk dəfə göstərildi

Almaniyanın Münhen şəhərindəki ESMO 2018 Konqresi-ndə bildirilən və eyni vaxtda NEJM-də yayımlanan IMpassion130 adlı klinik tədqiqat-ın nəticələrinə görə, metastatik (4. mərhələ) üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi olan xəstələrin bir qismində, immunoterapiya dərmanı atezolizumab, ömrü uzatdı.

- Əlaqəli mövzu: Üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi nədir? Diaqnostikası və müalicəsi necədir? (ətraflı)

Araşdırmanın baş müəllifi Prof. Peter Schmid nəticələrin «üçlü neqativ süd vəzi xərçənginin müalicə formasını dəyişdirəcəyini» söylədi və belə davam etdi: "Nab-paklitaksel ilə kombinasiyada atezolizumab metastatik üçlü neqativ süd vəzi xərçəngində sağqalımı yaxşılaşdırdığı göstərilən ilk immunoterapiya üsuludur."

- Əlaqəli mövzu: İmmunoterapiya və Xərçəng Peyvəndi 

Atezolizumab xərçəng hüceyrələrinin səthində olan PD-L1 adlı reseptora qarşı hazırlanmış monoklonal anticisim quruluşlu immunoterapiya dərmanıdır və bu tədqiqatda ömrü uzanan xəstələrin əksəriyyəti PD-L1 pozitiv süd vəzi şişləri olan xəstələr idi.

PD-L1 immun sisteminin nəzarət nöqtələrindən biridir və bu molekulun fəaliyyətinin əngəllənməsi immun sisteminin xərçəng hüceyrələrinə qarşı aktivləşməsi ilə nəticələnə bilər. Xərçəng hüceyrələrinin immun sistemindən qaçmaq üçün istifadə etdiyi yollardan biri PD-L1 adlı reseptoru hüceyrə səthində normaldan çox daha artıq saxlamasıdır ki, buna PD-L1 pozitivliyi deyilir.

Triple (üçlü) neqativ süd vəzi xərçəngi hüceyrələri sürətlə bölündüyü və daha çox metastaz verməyə meyilli olduğu üçün aqressiv süd vəzi xərçəngi növüdür. Üçlü neqativ süd vəzi xərçəngində estrogen hormonu və ya HER2 zülalı üçün reseptorlar yoxdur, yəni hormon müalicəsi və ya HER2-ni hədəfləyən ağıllı dərmanlar ilə müalicə edilə bilməz. Bu süd vəzi xərçəngi növündə əsas dərman müalicəsi kimyaterapiyadır və xəstələr aylar ərzində kimyaterapiyaya davamlılıq yaratmağa meyillidirlər. Süd vəzi xərçənginin bu növü nisbətən nadirdir və adətən gənc qadınlara təsir edir. Xəstəlik metastatik olduqda median (ortanca) sağqalım müddəti təxminən 12 ilə 15 aydır.

Tədqiqatın təfərrüatları

Faza-3 IMpassion 130 klinik tədqiqatına metastatik xəstəlik üçün əvvəl müalicə almamış 902 üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi xəstəsi daxil edildi. Xəstələr standart kimyaterapiya (nab-paklitaksel) üstəgəl atezolizumab və ya standart kimyaterapiya üstəgəl plasebo almaq üçün təsadüfi qaydada iki qola ayrıldı.

Tədqiqatın ölçmək istədiyi iki əsas sonlanma nöqtəsi müəyyənləşdirildi:

1. həm PD-L1 pozitiv, həm də neqativ xəstələrdə immunoterapiya ilə kimyaterapiya kombinasiyasının xərçəngi nə qədər yavaşlatdığı (proqressiyasız sağqalım) və
2. Ömrü nə qədər uzatdığı (ümumi sağqalım).

Tədqiqatda xəstələrin median izləmə müddəti 12.9 ay idi.

Tədqiqatın nəticələri

• İmmunoterapiya ilə kombinasiya müalicəsi xəstəliyin pisləşməsi və ya ölüm riskini bütün xəstələrdə % 20, PD-L1 pozitiv alt qrupda isə % 38 azaltdı.
• Bütün xəstələr üçün median (ortanca) proqressiyasız sağqalım (müalicə ilə xərçəngi nəzarətə alma müddəti) kombinasiya qrupunda) 7.2 ay, yalnız kimyaterapiya ilə 5.5 ay tapıldı. PD-L1 pozitiv qrupda median proqressiyasız sağqalım kombinasiya ilə 7,5 ay, tək kimyaterapiya ilə isə 5 ay idi.
• Xəstələrin yarısından çoxu təhlil zamanı sağ idi, buna görə ümumi sağqalım üçün yalnız müvəqqəti/aralıq qiymətləndirmə aparıla bildi. PD-L1 pozitiv şişli xəstələrdə median ümumi sağqalım tək standart kimyaterapiya ilə 15.5 ay olduğu halda, immunoterapiya ilə kombinasiya qolunda 25 ay idi.
• Müalicəyə cavab verən xəstələrin nisbəti kombinasiya qolunda % 56, tək kimyaterapiya alanlarda % 46 idi. PD-L1 pozitiv şişləri olanlarda müalicəyə cavab nisbətləri arasındakı fərq daha çox idi (% 59-a qarşı % 43).

Professor Schmid kombinasiya müalicəsinin yaxşı dözüldüyünü bildirdi. Əksər yan təsir, kimyaterapiyaya bağlı idi və kombinasiya qrupunda ürəkbulanma və öskürəkdə kiçik artım olsa da, hər iki müalicə qrupunda oxşar nisbətdə yan təsirlər baş verdi. İmmunoterapiyaya bağlı yan təsirlər nadir görülsə də, ən çox rast gəlinən immunoterapiya ilə əlaqəli yan təsir hipotireoz idi (kombinasiya müalicəsi qrupunda % 17.3-ə qarşı, yalnız kimyaterapiya alanlarda % 4.3).

- Əlaqəli mövzu: İmmunoterapiya dərmanlarının yan təsirləri nələrdir, necə müalicə edilir?

Nəticə

Bu nəticələr 4. mərhələ triple neqativ süd vəzi xərçəngində standart kimyaterapiyanın üzərinə immunoterapiya əlavə edilməsinin PD-L1 pozitiv şişli xəstələrdə ümumi ömrü 10 aya yaxın müddət (25 ay) uzatması baxımından olduqca diqqətəlayiqdir.

Daha əvvəl ASCO 2017-də təqdim edilən başqa bir tədqiqatda, neoadjuvant (əməliyyatdan əvvəl kiçiltmək məqsədi ilə) tətbiq olunan kimyaterapiya+immunoterapiya (pembrolizumab) müalicəsinin patoloji tam cavab nisbətini artırdığı göstərilmişdi. Lakin bu tədqiqat standart kimyaterapiyaya immunoterapiya əlavə edilməsinin metastatik üçlü neqativ süd vəzi xərçəngində ömrü artırdığına sübut təqdim edən ilk randomizə faza-3 klinik tədqiqatdır. Xüsusilə PD-L1 pozitiv şişli xəstələrdə sağqalım fərqi daha aydındır və üçlü neqativ süd vəzi şişlərinin təxminən %40-ında PD-L1 pozitiv idi. Nəticə olaraq IMpassion 130 məlumatları ehtimalən metastatik üçlü neqativ süd vəzi xərçəngli xəstələrimiz üçün müalicə planımızı dəyişdirəcək.