Abraxane (nab-Paklitaksel): Nanotexnologiya məhsulu kimyaterapiya dərmanı

Abraxane təsir mexanizmi nədir?

Abraxane (abraksan oxunur) xərçəng hüceyrəsini öldürmək və ya böyüməsini yavaşlatmaq üçün hazırlanıb.

Digər adları

• Albumin-bound paclitaxel (Albuminə bağlı paklitaksel)
• nab-Paklitaxel

Nanohissəcik albuminə bağlı Paklitaksel (nab-Paklitaksel), ilk 2005-də metastatik süd vəzi xərçəngi üçün FDA təsdiqi alan nanohissəcik-kimyaterapiya dərmanıdır. Paklitaksel adlı köhnə kimyanın, nanotexnologiya ilə yeni formasıdır. Paklitaksel hüceyrə skeletini yaradan, mitoz bölünmə zamanı vacib olan mikroborucuqların işini pozaraq çoxalmanı əngəlləyir. Sabitləşdirib elastikliyi pozur.

Süd vəzi, ağciyər, pankreas, yumurtalıq və serviks xərçənginə müsbət töhfə verib. İrəli süd vəzi, ağciyər və pankreas üçün FDA təsdiqlidir. Şüaya həssaslaşdırıcıdır, dozanı %50-dək azalda bilər. Aşağıda nanotexnoloji molekul quruluşu görünür.

Kimyaterapiyanın nanohissəciklər ilə daşınması kiçik molekul kimi toksik olduğundan işlənməyən dərmanı istifadəyə və şişə daha yaxşı çatmağa imkan verə bilər.

Tətbiq, doza və proqram

• Abraxane 260mg/m2, 1. gün venadaxili (İntraVenöz = İ.V.) 30 dəqiqə ərzində yavaş verilir.

və ya

• Abraxane 100mg/m2 və ya 150mg/m2, 1. 8. və 15. gün venadan 30 dəqiqə ərzində yavaş verilir. Dərmanın venadan müəyyən vaxtda verilməsinə infuziya deyilir.

Ümumi təxmini müddət

• 2 saatadək çəkə bilər.
• Vaxtlar klinik işlərdəndir, amma həkim və ya dözümlülüklə dəyişə bilər. Ön dərman və maye əlavə vaxt aparır.
• Adətən sonra evə dönülən gündəlik kimya bölməsində edilir. 
• Yalnız 1. gün verilirsə adətən hər 21 gündə təkrarlanır. Dövrə kurs deyilir. 1. 8. və 15. gün verilirsə, həftəlik müalicə adlanır, 28 gündə təkrarlanır. 
• Hər kurs həkim tövsiyəsinə görə fayda bitənə və arzuolunmaz təsir başlayana qədər davam edir.

Abraxane yan təsirləri

İşlərdə ən çox olanlar aşağıdadır. Bəzisinin faiz aralığı var [neytropeniya % 23-82], tədqiqatlar fərqlidir:

• Ağ qan hüceyrəsi azalması; neytropeniya (23-82%)
• Saç itkisi (64-90%) 
• Əl-ayaqda iynələnmə və qarışqa gəzməsi (neyropatiya) (58-68%) 
• Yorğunluq (34-35%)
• Anemiya (qırmızı hüceyrə azlığı) (34%) 
• Ürəkbulanma (20-33%)
• İshal (27%) 
• İnfeksiya (24%)
• Əzələ və ya oynaq ağrısı (mialgiya və artralgiya) (19-45%) 
• Sürətli nəfəsalma (12%) 
• Su yığılması (ödem) (10%)
• Öskürək (7%)
• Ağız yaraları (7%)
• Qanama (trombosit azalmasından) (2%)
• Neytropenik hərarət (hərarətli ağ hüceyrə azlığı) (1-2%)

Qeyd: Abraxane demək olar həmişə yüngül saç tökür. Uzaqdan görünməz, yaxından görünür; başqa saç forması kömək etsə də adətən parik və saç parçası lazım deyil.

• İşlərdə 100 mg/m2 alanların yüzdə 7-si, 100mg/m2 alanların yüzdə 17-si yan təsirdən dayandırıb.

Nə sıxlıqda izləmə lazımdır?

Hər kursdan əvvəl qan: tam sayım (hemoqram) və geniş metabolik panel (biokimya) lazımdır. Həkim başqasını əlavə edə bilər.

Onkoloji görüntüləmə əvvəl və cavab üçün dövri edilir (məsələn 5. həftə, 9 həftə, 15. həftə). Sümük (DEXA), maqnit rezonans görüntüləmə (MRG) və kompüter tomoqrafiyası (BT) edilir. Ağciyər simptomu varsa rentgen də olar.

Nəticə müalicəyə necə təsir edir?

Həkim plan kimi davam edə, dozanı və ya müalicəni dəyişə bilər.

Diqqət ediləcəklər

• Toz istehsal edilir, serum üçün sulandırılır. 20-30 dəqiqə çəkə bilər, bölməyə gələrkən vaxtı buna görə planlayın.
• Onkologiya əczaçısı qarşılıqlı təsirləri yoxlamalıdır.

Fərdi etiket məlumatı

Albumin zülalına bağlı Paklitaxel (Abraxane)

• Venadaxili infuziyadır.
• Neytrofil adlı ağ hüceyrəsi müəyyən həddən az olanlarda həddən artıq diqqət lazımdır. Hər infuziyadan əvvəl qan sayılmalıdır.
• Qaraciyər pozuntusu, az ağ hüceyrə, az trombosit, sinir zədəsi və ya zəif qaraciyərdə doza tənzimlənə bilər.
• Bəzi göbələk və iflic dərmanları ilə təsirləşir. Həkim/əczaçıdan dərmanları yoxlamağı istəyin.
• Qreypfrut və suyu ilə qarşılıqlı təsirqan səviyyəsini artırıb yan təsiri artıra bilər. Müalicədə qreypfrut və qan portağalı yeməyin.
• Nadir ağciyər zədəsi ola bilər.
• Abraxane-in dölə zərər verdiyi məlumdur. Buna görə qadın xəstələr bu dərmanı istifadə edərkən hamiləlikdən çəkinməlidir.