რა ადგილი უკავია წითელ რეიშის, ე.წ. უკვდავების სოკოს, კიბოს მკურნალობაში?
ამ სტატიაში
წითელი რეიშის ან უკვდავების სოკოს სახელით ცნობილი Ganoderma lucidum ტრადიციულ ჩინურ მედიცინაში ხანგრძლივი ისტორიის მქონე სოკოა, რომელსაც სიცოცხლის გამახანგრძლივებლად და ჯანმრთელობის გამაუმჯობესებლად მიიჩნევენ. მრავალი დაავადების პრევენციასა და მკურნალობაზე ეფექტიანობის მტკიცებებთან ერთად, განსაკუთრებით ალტერნატიული მედიცინის პრაქტიკოსები ინტერესს კიბოს პრევენციისა თუ მკურნალობის მტკიცებით აღვივებენ. თუმცა G. lucidum-ის სარგებლის მონაცემები თითქმის მთლიანად ლაბორატორიულ და ცხოველურ კვლევებს ეყრდნობა. რეალურად ღირებული, ადამიანებზე ჩატარებული მცირერიცხოვანი კლინიკური კვლევები კი ეჭვს ტოვებს. საკმარისი მტკიცებულებისა და უსაფრთხოების ცოდნის გარეშე „იქნებ უშველოს“ აზრით გამოყენება „იქნებ გაამართლოს“ ლოგიკას არ სცდება. არსებობს ამ პროდუქტებით დაზიანებული პაციენტებიც. ამიტომ სარგებლისა და ზიანის ნათლად განსაზღვრამდე, შესაძლო გვერდითი მოვლენების გათვალისწინებით, გამოყენებისა და წახალისებისგან თავის შეკავება ყველაზე სწორი მიდგომაა. ერთად გადავხედოთ სამეცნიერო მონაცემებს.
რა არის Ganoderma lucidum (წითელი რეიში) და როგორია მისი ისტორია?
რეიშის, Ling-zhi-ს, mannentake-ს ან უკვდავების სოკოს სახელით ცნობილი Ganoderma lucidum ჩინურ მედიცინაში დაახლოებით 2000 წელია გამოიყენება. მას პრიალა ზედაპირი, მერქნიანი ტექსტურა და მუქი წითელი ფერი აქვს; სახელიც ლათინური „lucidus“-დან, პრიალადან მოდის. ჩინურ მედიცინაში 2000 წლის სამკურნალო სოკომ 1400-იანი წლებიდან ხელოვნებასა და რელიგიაშიც ფართო ადგილი დაიკავა. დაუკავშირდა ტაოიზმს და მოხვდა ნახატებში, ჩუქურთმებსა და აქსესუარებში. წმინდა სოკოდ მიჩნეულს, სჯეროდათ, „უკვდავთა სახლში“ მოჰყავდა.
ბუნებაში G. lucidum იშვიათია და თავდაპირველად მხოლოდ დიდგვაროვნებისთვის იყო ხელმისაწვდომი. მოგვიანებით არათანაბარი გავრცელების გამო მოპოვების სირთულემ და მოთხოვნის ზრდამ მოშენება გამოიწვია; 1970-იანებიდან მოყოლებული მთავარი წყარო კულტივაციაა.
ბოლო 15 წელიწადში 90-ზე მეტი ბრენდის პროდუქტი დარეგისტრირდა და საერთაშორისო ბაზარზე შევიდა. მოხმარება სწრაფად იზრდება და მსოფლიოში ყოველწლიურად ათასობით ტონას მოიხმარენ. 2002 წლის სტატისტიკურ კვლევაში წლიური წარმოება დაახლოებით 4700 ტონა იყო, მათგან 3800 — ჩინეთში. იყიდება ფხვნილის, დანამატის, ჩაის, სიროფის, კრემის, თმის ტონიკის სახით; ყველაზე ხშირად დაფქული კაფსულა ან ტაბლეტია. მზადდება მიცელიუმისგან, სპორებისგან, სხეულისგან და სხვა ნაწილებისგან.
ჩინეთში სულიერი ძალის მცენარედ, ჯანმრთელობის, დღეგრძელობის, წარმატებისა და ღვთიური ძალის სიმბოლოდ მიჩნეული G. lucidum სხვა კულტურული სოკოებისგან განსხვავებით კვებითი ღირებულებით კი არა, სამკურნალო თვისებებით გამოირჩევა. ჩვეულებრივ მუხასა და ქლიავზე მოჰყავთ და ენერგიის, იმუნური სისტემისა და სიცოცხლის გახანგრძლივების სავარაუდო მოქმედებით ფართოდ იყენებენ. კიბოზე ეფექტს მასში არსებულ ბეტა-გლუკანს და ტრიტერპენს უკავშირებენ. ფიქრობენ, რომ ბეტა-გლუკანები იმუნურ სისტემას ასტიმულირებს, ტრიტერპენები კი სხვადასხვა კიბოს უჯრედს კლავს. ასევე ამტკიცებენ, რომ ტრიტერპენები მასპინძელ ქსოვილში სიმსივნის შეჭრასა და გავრცელებას აფერხებს.
რა შედეგები აქვს კიბოზე Ganoderma lucidum-ის ლაბორატორიულ კვლევებს?
დიდი ხანია ამტკიცებენ G. lucidum-ის ეფექტიანობას მრავალ დაავადებაში, განსაკუთრებით კიბოს მკურნალობასა და პრევენციაში. საფუძველი უმეტესად ლაბორატორიული და ცხოველური კვლევებია. ლიტერატურაში არის ექსტრაქტის იმუნომარეგულირებელი, ანთების პრევენციული, თირკმლისა და ღვიძლის დამცავი მოქმედების კვლევები. კიბოს საწინააღმდეგო ცდებში აღწერეს გამრავლების დამთრგუნველი (ანტიპროლიფერაციული) მოქმედება, უჯრედული ციკლის შეჩერებითა და ბუნებრივი მკვლელი უჯრედების სტიმულირებით სიმსივნური უჯრედების მოკვლა. თაგვების ორ კვლევაში ასევე აღინიშნა ანტიანგიოგენური (ახალი სისხლძარღვების შემაფერხებელი) ეფექტიანობა. G. lucidum-ისა და Agaricus Blazi Murill სოკოს ნარევის საშვილოსნოს შიდა გარსის (ენდომეტრიუმის) კიბოს უჯრედულ ხაზებში გამოცდისას უჯრედთა სიცოცხლისუნარიანობა და გამრავლება შემცირდა. არსებობს კვლევებიც რადიოთერაპიის ეფექტიანობის ზრდაზე, ქიმიოთერაპიული გულისრევის შემცირებაზე და საკვერცხის კიბოს უჯრედების ქიმიოთერაპიულ ცისპლატინზე მგრძნობელობის ზრდაზე.
ლაბორატორიულ კვლევებში ყველაზე ძლიერი შედეგები ძუძუს კიბოს უჯრედულ ხაზებში მიიღეს. 2014 წელს გამოქვეყნებულ თაგვების კვლევაში ადამიანის ძუძუს კიბოს უჯრედები თაგვის ძუძუში მოათავსეს და G. lucidum ყოველ მეორე დღეს მისცეს. შედეგად ძუძუდან ფილტვში მეტასტაზირება დათრგუნა. აპრილში, 2015 წელს Cancer Research-ში გამოქვეყნებული კვლევით, G. lucidum HER2+ ანთებითი ძუძუს კიბოს უჯრედებში ლაპატინიბთან ერთად გამოყენებისას ზოგ უჯრედულ ხაზში ეფექტიანი იყო და სიცოცხლისუნარიანობას ამცირებდა. სხვა კვლევაში ექსტრაქტმა ანთებითი ძუძუს კიბოს სიმსივნის ზრდა შეამცირა.
რა შედეგები აქვს კიბოზე Ganoderma lucidum-ის კლინიკურ კვლევებს?
კიბოს პაციენტებში კლინიკური კვლევები ძალიან შეზღუდულია და შედეგები ზოგ მხრივ არასრულადაა აღწერილი. ჩინეთის ზოგ კვლევაში დადებითი შედეგები იყო, თუმცა პაციენტების არჩევანისა და ექსტრაქტების არასაკმარისი სტანდარტიზაცია ნდობას არ იწვევს. ერთში მოიმატა იმუნურმა მარკერებმა — ინტერლეიკინ-2 (IL-2), IL-6, ინტერფერონ γ (IFN-γ) — და ბუნებრივი მკვლელი უჯრედების აქტივობამ. სხვაში ქიმიოთერაპიასა ან რადიოთერაპიასთან ერთად მომხმარებლებში უფრო დადებითი პასუხი იყო, ვიდრე მარტო ამ მკურნალობებზე. იმატა CD3, CD4, CD8 მარკერებმაც. სხვა კვლევაში მსხვილი ნაწლავის ადენომების განვითარება დათრგუნა.
პატივსაცემ სამედიცინო ჟურნალ PLoS One-ში 2012 წელს გამოქვეყნებულ კვლევაში ძუძუს კიბოს დიაგნოზის შემდეგ ჟენშენის და/ან G. lucidum-ის გამოყენების ცხოვრების ხარისხზე გავლენა შეისწავლეს. ძუძუს კიბოს 4149 პაციენტში ჟენშენს მნიშვნელოვანი გავლენა არ ჰქონდა. G. lucidum სოციალურ მხრივ დადებითად მოქმედებდა, ფიზიკურად კი ცხოვრების ხარისხს უარყოფითად ცვლიდა.
2012 წელს Cochrane Collaboration-ის მიმოხილვაში ჩართვის კრიტერიუმებს მხოლოდ 5 კვლევა აკმაყოფილებდა. მათშიც პროდუქტები არასრულად იყო აღწერილი და ყველა მონაწილე აზიის ქვეყნებიდან იყო. მკვლევრებმა დაასკვნეს, რომ კიბოს პაციენტებში გამოყენებისთვის მონაცემები არასაკმარისია. 2015 წელს Integrative Cancer Therapy-ის მიმოხილვაშიც დაასკვნეს, რომ ლაბორატორიული და პრეკლინიკური დადებითი შედეგების მიუხედავად, კლინიკური კვლევები არასაკმარისია და ახალ კვლევებში სოკოს ნაცვლად უშუალოდ გლუკანისა და ტრიტერპენის მსგავსი კომპონენტები უნდა შეისწავლონ და აღნიშნეს: „სარგებლის ნათლად დადგენის შემდეგ ცოდნა წამლის შექმნისთვის უნდა გამოიყენონ“.
რა შესაძლო გვერდითი მოვლენები აქვს Ganoderma lucidum-ს?
გვერდითი მოვლენების არქონის მტკიცების მიუხედავად, ლიტერატურაში მრავალი გვერდითი მოვლენა და წამლისმიერი ურთიერთქმედებაა. ერთ შემთხვევაში სიკვდილით დასრულებულ ფულმინანტურ (სწრაფად პროგრესირებად) ჰეპატიტზე პასუხისმგებლად ექსტრაქტი მიიჩნიეს. 47 წლის შიზოფრენიით დაავადებულ ქალს 400 mg. კაფსულების დაწყებიდან ორ თვეში სასიკვდილო ჰეპატიტი განუვითარდა; კვლევამ მიზეზად G. lucidum განსაზღვრა. სხვა შემთხვევაში ტაბლეტებმა ღვიძლის დაზიანებით ლეთარგია (მოთენთილობა) და ანორექსია (უმადობა) გამოიწვია. 66 წლის მამაკაცში ხელისგულებსა და ტერფებზე სითხიანი (ვეზიკულობულოზური) დაზიანებები, თმის ცვენა და აპლაზიური კრიზი გამოიწვია; ორ სხვა შემთხვევაში — აპლაზიური ანემია (ძვლის ტვინში სისხლის უჯრედების წარმოების სრული შეწყვეტა ან შემცირება). აღწერილია ქრონიკული ფაღარათიც. ლაბორატორიულ კვლევაში, მტკიცების საწინააღმდეგოდ, იმუნური უჯრედებისთვის შესაძლო საზიანო მოქმედებაც აღინიშნა.
არსებობს წამლებთან ურთიერთქმედების კვლევებიც. ექსტრაქტმა ციტოქრომ P450 ფერმენტების დათრგუნვით შეიძლება შეცვალოს მათ მიერ მეტაბოლიზებული წამლების დონე და ეფექტიანობა; ქიმიოთერაპიისა და იმუნოდამთრგუნველი წამლების ეფექტიანობა შეამციროს, შედედების საწინააღმდეგოებთან კი სისხლდენის რისკი გაზარდოს. ასევე შეიძლება CA 72-4 მსგავსი ზოგი კიბოს მარკერის სისხლის დონეზე იმოქმედოს და შეცდომაში შემყვანი შედეგები გამოიწვიოს. ხუთი შემთხვევის კვლევაში სპორებმა კუჭ-ნაწლავის კიბოს მკურნალობის პაციენტებში შრატის CA 72-4, პასუხის შეფასების ერთ-ერთი ღირებული მარკერის, დონე გაზარდა.
მაშ, როგორ უნდა მოვიქცეთ?
Ganoderma lucidum-მა, წითელმა რეიშიმ ან უკვდავების სოკომ, ზოგ ლაბორატორიულ და ცხოველურ ცდაში გარკვეული სარგებელი აჩვენა. თუმცა ადამიანების კლინიკურ კვლევებში არ დადასტურდა. არსებობს პროდუქტით დაზიანებული პაციენტების მაგალითებიც.
დასასრულს, არსებული მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ რეიში კიბოს სამკურნალოდ ვერ გამოიყენება. სანამ ეფექტიანობა, გვერდითი მოვლენები და მოქმედების სფეროები ნათლად არ განისაზღვრება, თავის შეკავება საუკეთესო მიდგომაა.
წყაროები
2) McMeekin D. The perception of Ganoderma lucidum in Chinese and Western culture. Mycologist. 2005;18:165–9.
3) Wasser S. P, Coates P, Blackman M, Cragg G, Levine M, Moss J, White J. Reishi or Lingzhi (Ganoderma lucidum). Encyclopedia of Dietary Supplements. 2005:680–90.
4)Chang S. T, Buswell JA. Safety, quality control and regulational aspects relating to mushroom nutriceuticals. Proc. 6th Intl. Conf. Mushroom Biology and Mushroom Products. 2008:188–95.
5) Lin SC. Medicinal Fungi of China-Production and Products Development. Beijing, Chinese Agricultural Press; 2000.
6) Tim L, Yihuai G, Shufeng Z. Global Marketing of Medicinal Ling Zhi Mushroom Ganoderma lucidum (W.Curt.:Fr.) Lloyd (Aphyllophoromycetideae) Products and Safety Concerns. International Journal of Medicinal Mushrooms. 2004; 6:189-194.
7) Chang ST, Buswell JA. Ganoderma lucidum - a mushrooming medicinal mushroom. International Journal of Medicinal Mushroom 1999;1:139–46.
8) Lin ZB. Cellular and molecular mechanisms of immuno-modulation by Ganoderma lucidum. J Pharmacol Sci. 2005;99: 144–153.
9) Liao SF, Liang CH, Ho MY, Hsu TL, Tsai TI, Hsieh YS, Tsai CM, Li ST, Cheng YY, Tsao SM, Lin TY, Lin ZY, Yang WB, Ren CT, Lin KI, Khoo KH, Lin CH, Hsu HY, Wu CY, Wong CH. Immunization of fucose-containing polysaccharides from Reishi mushroom induces antibodies to tumor-associated Globo H-series epitopes. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013;110:13809-14.
10) Lin SB, Li CH, Lee SS, Kan LS. Triterpene-enriched extracts from Ganoderma lucidum inhibit growth of hepatoma cells via suppressing protein kinase C, activating mitogen-activated protein kinases and G2-phase cell cycle arrest. Life Sci. 2003;72:2381–2390.
11) Chen NH, Liu JW, Zhong JJ. Ganoderic Acid me inhibits tumor invasion through down-regulating matrix metalloproteinases 2/9 gene expression. J Pharmacol Sci. 2008;108:212-216.
12) Li YB, Wang R, Wu HL, Li YH, Zhong LJ, Yu HM, Li XJ. Serum amyloid A mediates the inhibitory effect of Ganoderma lucidum polysaccharides on tumor cell adhesion to endothelial cells. Oncol Rep. 2008;20:549-556.
13) Joseph S, Sabulal B, George V, Antony KR, Janardhanan KK. Antitumor and anti-inflammatory activities of polysaccharides isolated from Ganoderma lucidum. Acta Pharm. 2011;61:335-42.
14) Jin H, Jin F, Jin JX, Xu J, Tao TT, Liu J, Huang HJ. Protective effects of Ganoderma lucidum spore on cadmium hepatotoxicity in mice. Food Chem Toxicol. 2013;52:171-5.
15) Chen HS, Tsai YF, Lin S, Lin CC, Khoo KH, Lin CH, Wong CH. Studies on the immuno-modulating and anti-tumor activities ofGanoderma lucidum (Reishi) polysaccharides. Bioorg Med Chem. 2004;12:5595-5601.
16) Gao Y, Zhou S, Wen J, Huang M, Xu A. Mechanism of the antiulcerogenic effect of Ganoderma lucidumpolysaccharides on indomethacin-induced lesions in the rat. Life Sci. 2002;72:731-745.
17) Hsu MJ, Lee SS, Lin WW. Polysaccharide purified from Ganoderma lucidum inhibits spontaneous and Fas-mediated apoptosis in human neutrophils through activation of the phosphatidylinositol 3 kinase/Akt signaling pathway. J Leukoc Biol. 2002;72:207-216.
18) Shieh YH, Liu CF, Huang YK, Yang JY, Wu IL, Lin CH, Li SC. Evaluation of the hepatic and renal-protective effects ofGanoderma lucidum in mice. Am J Chin Med. 2001;29:501-7.
19) Ko KK, Murthee KG, Koh TH, Tan TT. Reishi (lingzhi) ingestion mistaken for persistent Clonorchis infection. Pathology. 2014;46:576-578.
20) Tomasi S, Lohezic-Le D. F, Sauleau P, Bezivin C, Boustie J. Cytotoxic activity of methanol extracts from Basidiomycete mushrooms on murine cancer cell lines. Pharmazie. 2004;59:290–3.
21) Muller CI, Kumagai T, O'Kelly J, Seeram NP, Heber D, Koeffler HP. Ganoderma lucidum causes apoptosis in leukemia, lymphoma and multiple myeloma cells. Leuk Res. 2006;30:841–8.
22) Shang D, Zhang J, Wen L, Li Y, Cui Q. Preparation, characterization, and antiproliferative activities of the Se-containing polysaccharide SeGLP-2B-1 from Se-enriched Ganoderma lucidum. J Agric Food Chem.2009;57:7737–42.
23) Hong KJ, Dunn D. M, Shen CL, Pence BC. Effects of Ganoderma lucidum on apoptotic and anti-inflammatory function in HT-29 human colonic carcinoma cells. Phytother Res. 2004;18:768–70.
24) Chang CJ, Chen YY, Lu CC, Lin CS, Martel J, Tsai SH, Ko YF, Huang TT, Ojcius DM, Young JD, Lai HC. Ganoderma lucidum stimulates NK cell cytotoxicity by inducing NKG2D/NCR activation and secretion of perforin and granulysin. Innate Immun. 2014;20:301-11.
25) Cao QZ, Lin ZB. Antitumor and anti-angiogenic activity of Ganoderma lucidum polysaccharides peptide. Acta Pharmacol Sin. 2004;25:833–8.
26) Song YS, Kim SH, Sa JH, Jin C, Lim CJ, Park EH. Anti-angiogenic and inhibitory activity on inducible nitric oxide production of the mushroom Ganoderma lucidum. J Ethnopharmacol. 2004;90:17–20.
27) Stanley G, Harvey K, Slivova V, Jiang J, Sliva D. Ganoderma lucidum suppresses angiogenesis through the inhibition of secretion of VEGF and TGF-beta1 from prostate cancer cells. Biochem Biophys Res Commun. 2005;330:46–52.
28) Cao QZ, Lin ZB. Ganoderma lucidum polysaccharides peptide inhibits the growth of vascular endothelial cell and the induction of VEGF in human lung cancer cell. Life Sci. 2006;78:1457–63.
29) Hahne JC, Meyer SR, Dietl J, Honig A. The effect of Cordyceps extract and a mixture of Ganoderma lucidum/Agaricus Blazi Murill extract on human endometrial cancer cell lines in vitro. Int J Oncol. 2014;45:373-82.
30) Kim KC, Jun HJ, Kim JS, Kim IG. Enhancement of radiation response with combined Ganoderma lucidum and Duchesnea chrysantha extracts in human leukemia HL-60 cells. Int J Mol Med. 2008;21:489-98.
31) Wang CZ, Basila D, Aung HH, Mehendale SR, Chang WT, McEntee E, Guan X, Yuan CS. Effects of Ganoderma lucidum extract on chemotherapy-induced nausea and vomiting in a rat model. Am J Chin Med. 2005;33:807-815.
32) Zhao S, Ye G, Fu G, Cheng JX, Yang BB, Peng C. Ganoderma lucidum exerts anti-tumor effects on ovarian cancer cells and enhances their sensitivity to cisplatin. Int J Oncol. 2011;38:1319-27.
33) Loganathan J, Jiang J, Smith A, Jedinak A, Thyagarajan-Sahu A, Sandusky GE, Nakshatri H, Sliva D. The mushroom Ganoderma lucidum suppresses breast-to-lung cancer metastasis through the inhibition of pro-invasive genes. Int J Oncol. 2014;44:2009-15.
34) Yismeilin FM, Ivette SA, Yaliz L, Luis AC, Michelle MMM. Abstract 5556: Enhancing response of Ganoderma lucidum (Reishi) and lapatinib in HER2+ inflammatory breast cancer cells. Cancer Research. 2015;75:5556-5556.
35) Suarez-Arroyo IJ, Rosario-Acevedo R, Aguilar-Perez A, Clemente PL, Cubano LA, Serrano J, Schneider RJ, Martínez-Montemayor MM. Anti-Tumor Effects of Ganoderma lucidum (Reishi) in Inflammatory Breast Cancer in In Vivo and In Vitro Models. PLoS One. 2013;8:e57431.
36) Jin X, Ruiz Beguerie J, Sze DM, Chan GC. Ganoderma lucidum (Reishi mushroom) for cancer treatment. Cochrane Database Syst Rev. 2012;6:CD007731.
37) Gao YH, Zhou SF, Jiang WQ, Huang M, Sai XH. Effects of Ganopoly (a Ganoderma lucidum polysaccharide extract) on immune functions in advanced-stage cancer patients. Immunol Invest. 2003;32:201–15.
38) Gao YH, Sai XH, Chen GL, Ye JX, Zhou SF. A randomized, placebo-controlled, multi-center study of Ganoderma lucidum (W. Curt.: Fr.) Lloyd (Aphyllophoromycetideae) polysaccharides (Ganopoly) in patients with advanced lung cancer. Int J Med Mushrooms. 2003;5:368–81.
39) Oka S, Tanaka S, Yoshida S, Hiyama T, Ueno Y, Ito M, Kitadai Y, Yoshihara M, Chayama K. A water-soluble extract from culture medium of Ganoderma lucidum mycelia suppresses the development of colorectal adenomas. Hiroshima J Med Sci. 2010;59:1-6.
40) Ping-Ping B, Wei Lu, Yong C, Ying Z, Kai G, Zhi C, Wei Z, Xiao OS. Ginseng and Ganoderma lucidum Use after Breast Cancer Diagnosis and Quality of Life: A Report from the Shanghai Breast Cancer Survival Study. PLoS One. 2012;7:e39343.
41) Cheng S, Sliva D. Ganoderma lucidum for cancer treatment: we are close but still not there. Integr Cancer Ther. 2015;14:249-57.
42) Wanmuang H, Leopairut J, Kositchaiwat C, Wananukul W, Bunyaratvej S. Fatal fulminant hepatitis associated with Ganoderma lucidum (Lingzhi) mushroom powder. J Med Assoc Thai. 2007;90:179-81.
43) Yuen MF, Ip P, Ng WK, Lai CL. Hepatotoxicity due to a formulation of Ganoderma lucidum(lingzhi). J Hepatol. 2004;41:686-7.
44) Choi MJ, Kim DY, Kim JS, Kim H, Cho SB. Acute vesiculobullous hand dermatitis and anagen effluvium in Ganoderma lucidum-induced aplastic crisis. Ann Hematol. 2013;92:1417-9.
45) Jung JG, Seo DG, Shin WS, Han GS, Whang KS. Two cases of reversible aplastic anemia due to Ganoderma lucidum. Korean J Hematol. 1994;29:95–10146)
46) Wanachiwanawin D, Piankijagum A, Chaiprasert A, Lertlaituan P, Tungtrongchitr A, Chinabutr P. Ganoderma lucidum: a cause of pseudoparasitosis. Southeast Asian J Trop Med Public Health. 2006;37:1099-102.
47) Gill SK, Rieder MJ. Toxicity of a traditional Chinese medicine, Ganoderma lucidum, in children with cancer. Can J Clin Pharmacol. 2008;15:e275-85.
48) Wang X, Zhao X, Li D, Lou YQ, Lin ZB, Zhang GL. Effects of Ganoderma lucidum polysaccharide on CYP2E1, CYP1A2 and CYP3A activities in BCG-immune hepatic injury in rats. Biol Pharm Bull. 2007;30:1702-1706.
49) Wachtel-Galor S, Szeto YT, Tomlinson B, Benzie IF.Ganoderma lucidum (’Lingzhi’); acute and short-term biomarker response to supplementation. Int J Food Sci Nutr. 2004;55:75-83.
50) Tao J, Feng KY. Experimental and clinical studies on inhibitory effect of Ganoderma lucidum on platelet aggregation. J Tongji Med Univ. 1990;10:240-243.
51) Liang Y, He M, Fan X, Ye W, Yang Z, Zhong R. An abnormal elevation of serum CA72-4 by Ganoderma lucidum spore powder. Ann Clin Lab Sci. 2013;43:337-40.
52) Yan B, Meng X, Shi J, Qin Z, Wei P, Lao L. Ganoderma lucidum spore induced CA72-4 elevation in gastrointestinal cancer: a five-case report. Integr Cancer Ther. 2014;13:161-6.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.