რა არის მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზი, HPV მეჭეჭი და პაპილომა?

სასუნთქ გზებში განმეორებითი მეჭეჭებით მიმდინარე დაავადებას მორეციდივე რესპირატორული პაპილომატოზი ეწოდება. ეს კეთილთვისებიანი (არაკიბოვანი) სიმსივნეები პირისა და ყელის დასაწყისიდან ფილტვებამდე სასუნთქი გზების ნებისმიერ ადგილას შეიძლება გაჩნდეს. მიუხედავად იმისა, რომ ყველგან შეიძლება გაიზარდოს, ყველაზე ხშირად ხმის იოგებთან ვითარდება და ხორხის პაპილომატოზი ეწოდება. პაპილომები სხვადასხვა ზომისაა და ზოგი ძალიან სწრაფად იზრდება.

რა იწვევს მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზს?

მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზის ძირითადი მიზეზი ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ორი ტიპია. HPV-ის 150-ზე მეტი სახე არსებობს და მათ სხვადასხვა სიმპტომი აქვს. ზოგს შეიძლება სიმპტომი არ ჰქონდეს. თუმცა HPV 6 ან 11 ტიპთან კონტაქტის მქონე ადამიანთა მცირე ნაწილში სასუნთქი გზების პაპილომები და გენიტალური მეჭეჭები შეიძლება განვითარდეს. ცნობილია, რომ ვირუსი ჩვეულებრივ სქესობრივი კონტაქტით ან HPV ინფექციის მქონე დედიდან შვილზე გადადის. 

- დაკავშირებული თემა: რა არის HPV — Human Papillomavirus და როგორ იწვევს კიბოს?

ვის ეხება მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზი?

მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზი შეიძლება მოზრდილებში, ჩვილებსა და პატარა ბავშვებში განვითარდეს. HPV-ით ინფიცირებული დედიდან ბავშვს ბუნებრივი მშობიარობით ან საკეისრო კვეთით შეიძლება გადაეცეს. მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზი 18 წლამდე ყოველ 100.000 ბავშვში ორში გვხვდება.

- დაკავშირებული თემა: გადადის HPV ორსულობისას დედიდან შვილზე? როგორ გადადის HPV და შესაძლებელია დაცვა?

რა არის მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზის სიმპტომები?

ყველაზე ხშირად:

• ხმის ჩახლეჩა,
• დისპნოე (ქოშინი),
• ქრონიკული ხველა

ხმის იოგებთან პაპილომებით გამოწვეული ჩივილები ბავშვებში უფრო მძიმეა, ვიდრე მოზრდილებში. სიმსივნეების სწრაფი ზრდის გამო ამ დაავადების მქონე პატარა ბავშვებს ძილისას სუნთქვა და ყლაპვა შეიძლება გაუჭირდეთ.

ამ ჩივილების ასთმის ან ქრონიკული ბრონქიტის სიმპტომებთან მსგავსების გამო დიაგნოზი ზოგჯერ რთულდება.

ზემოთ მოცემულ სურათშინაჩვენებია სასუნთქი გზების უბნები, სადაც HPV-ით გამოწვეული პაპილომები შეიძლება განლაგდეს.

როგორ ისმება მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზის დიაგნოზი?

ყელ-ყურ-ცხვირის ან გულმკერდის ქირურგიის სპეციალისტებს ხორხის პაპილომების დანახვა რიგიდული (არამოქნილი) ან მოქნილი ლარინგოსკოპით შეუძლიათ.

რიგიდულ ლარინგოსკოპიას პირდაპირ ლარინგოსკოპიასაც უწოდებენ და საოპერაციოში ზოგადი ანესთეზიით ტარდება; მაგალითად, ბავშვებში ამ მეთოდს ირჩევენ, რათა დისკომფორტი მინიმალური იყოს. მოქნილი ლარინგოსკოპია ადგილობრივი ანესთეზიით შეიძლება ჩატარდეს. ამ პროცედურებისას მეჭეჭოვანი პაპილომის სრული მოცილება და ბიოფსიით ქსოვილის ნიმუშის აღება შეიძლება.

აღებული ქსოვილი პათოლოგიის ლაბორატორიაში მიკროსკოპით მოწმდება და საბოლოო დიაგნოზი ისმება. ასევე ქსოვილის ნიმუშში პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის მეთოდით HPV DNA-ისა და HPV ქვეტიპის განსაზღვრა შეიძლება.

როგორ ხდება მორეციდივე ხორხის პაპილომატოზის პრევენცია ან მკურნალობა?

HPV ვაქცინამ შეიძლება სასუნთქ გზებში მორეციდივე მეჭეჭების განვითარება შეაფერხოს. HPV ვაქცინა რეკომენდებულია 11-12 წლის ყველა ბავშვისთვის — ბიჭებისთვისაც და გოგონებისთვისაც. სასუნთქი გზების მეჭეჭების განვითარების შემდეგ ამჟამად სრული განკურნების მეთოდი არ არსებობს. ხორხიდან ან სასუნთქი გზებიდან სიმსივნის მოსაცილებლად ძირითადი მეთოდი ოპერაციაა. ბევრი ქირურგი ახლა ლაზერულ ოპერაციას იყენებს. ქირურგებს სასუნთქი გზებიდან მეჭეჭების მოცილების სხვა ტექნიკებიც აქვთ.

- დაკავშირებული თემა: ისტორია HPV ვაქცინის აღმოჩენის უკან

მოცილების შემდეგ სიმსივნე შეიძლება კვლავ გაჩნდეს. ასეთ შემთხვევებში რამდენიმე ოპერაციის ჩატარება ხშირია. ზოგ პაციენტს სასუნთქი გზების ღიად შესანარჩუნებლად ოპერაცია ყოველ რამდენიმე კვირაში სჭირდება. სხვების მხოლოდ ნაწილს კი წელიწადში ერთხელ ან უფრო იშვიათად შეიძლება დასჭირდეს.

მძიმე მორეციდივე რესპირატორული პაპილომატოზისას ოპერაციასთან ერთად სხვა მკურნალობაც შეიძლება გამოიყენებოდეს. მედიკამენტური მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს ვირუსის გამრავლების შემაფერხებელ ანტივირუსულ წამლებს, მაგალითად ინტერფერონსა და cidofovir-ს.

მეცნიერები და კლინიცისტები მორეციდივე რესპირატორულ პაპილომატოზზე მეტის გასაგებად მუშაობენ. HPV 6 და HPV 11 ცნობილი მიზეზებია, თუმცა მილიონობით ადამიანს ამ ორ ვირუსთან კონტაქტი დაავადების გარეშე აქვს. უცნობია, რატომ აქვს ზოგს სხვებზე მეტი რისკი ან რატომაა ზოგი შემთხვევა სხვებზე მძიმე.

კვლევები აჩვენებს, რომ დღეს მორეციდივე სასუნთქი გზების პაპილომატოზის პრევენციის ყველაზე ეფექტიანი გზა HPV ვაქცინაა. სამკურნალო HPV ვაქცინების კვლევებიც მიმდინარეობს. ასევე გრძელდება HPV-ით ინფიცირებული პაპილომების სამკურნალოდ იმუნოთერაპიების გამოცდის კვლევები.

დაკავშირებული თემები

- 2. მსოფლიო ომიდან ნობელამდე: Dr. Harald zur Hausen და HPV-ის მიერ საშვილოსნოს ყელის კიბოს გამოწვევის აღმოჩენა

- თავისა და კისრის კიბოსა და HPV-ის კავშირი