Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Toksikoloji - Plastik ve Kanser
Plastik ve Kanser

Plastik ve Kanser

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
25.10.2018

Plastiğe maruz kalmanın insanlar için potansiyel sağlık etkileri konusunda giderek daha fazla endişe duyuluyor, çünkü plastik her yerde çok yaygın. Bisfenol A (BPA) ve ftalat gibi plastiklerde bulunan bazı bileşenlerin endokrin (hormonal) sistem üzerine etkisini değerlendiren çalışmalar olmasına rağmen, plastik ve kanser riski ve çevresel maruziyeti değerlendiren az sayıda çalışma vardır. Bu konudaki birçok araştırma, plastik üretiminde çalışanlar arasında kanser sıklığını değerlendiren mesleki maruziyet çalışmalarıdır. Bu çalışmaların çoğu, stiren (styrene) maruziyeti ile kanser riski ilişkisini araştırmıştır. Genel olarak, çalışmalar az sayıda tutarlı bulgu sergilemiş ve plastik-kanser riski ilişkisi ortaya koymada sonuçsuz kalmıştır.

Plastik ürünlere maruz kalma

Bir vaka-kontrol çalışmasında, plastik ürünlere maruz kalmanın, uterus (rahim) miyomu (iyi huylu bir oluşum) sıklığı üzerindeki etkisi değerlendirildi. Bu çalışmada, plastiğe maruz kalmayı kesinleştirmek için kişisel anketler ve görüşmeler yapıldı, ancak bu maruziyetin neyle ilgili olduğuna dair bir tanım bildirilmedi. Çalışmaya Çin'den 30 ila 50 yaşlarında 1200 menopoz öncesi kadın dahil edildi. Plastik ürünlere sık maruz kalma, uterus miyomunun artmış riski ile önemli ölçüde ilişkiliydi.

Not: Vaka-kontrol çalışmaları, genellikle (ama her zaman değil) geriye doğru çalışır. Önce bir sonlanım belirlenir (mesela yukarıdaki örnekte miyom) ve geriye dönük olarak bu hastalığa yol açmış olabilecek maruziyetler (örneğin plastik) sorgulanır ya da araştırılır. Bu gruba vaka grubu adı verilir. Bu vaka grubunun geldiği toplumdan benzer özellikte bir kontrol grubu alınarak bu grubun da geriye dönük maruziyetleri sorgulanır ve iki grup hastalık gelişimi açısından karşılaştırılır.

Bir başka vaka-kontrol çalışması, coğrafi bölgeleri endüstriyel alanlar ve meme kanseri riski ile ilgili olarak değerlendirmiştir. Bu çalışma 1962 bireyden oluşuyordu: 452 meme kanseri ve 1511 kontrol olgusu. Sanayi alanlarından uzaklıklar katılımcıların konutlarına göre hesaplanmıştır. Plastik ve metal yüzey işleme ile ilgili sanayi bölgelerine 3 km mesafede yaşayan kadınlar arasında meme kanseri için fazla risk olduğu saptanmıştır. Fakat bir sanayi ortamında, maruz kalınan tek madde türü plastikler değildir (hava kirliliği, birçok petrol yan ürünü vs); bu yüzden bu çalışmada da plastik-kanser ilişkisine dair net bir sonuca varılmamıştır.

- İlgili konu: Meme kanseri riskini artıran yüksek öncelikli kimyasallar tanımlandı

Stiren (sytrene) nedir?

Stiren bir benzen türevidir. Bu benzen türevi, kolayca buharlaşan ve tatlı bir kokuya sahip olan renksiz yağlı bir sıvıdır. Stiren, polistiren ve birkaç kopolimerlerin öncüsüdür; etenilbenzen, vinilbenzen ve fenileten olarak da bilinmektedir. 2010 yılında yaklaşık 25 milyon ton (55 milyar dolar değerinde) stiren üretilmiştir.

Stiren, bazı bitkilerde ve yiyeceklerde (tarçın, kahve çekirdeği ve yer fıstığı) az miktarda doğal olarak bulunur ve ayrıca kömür katranında bulunur.

Sistematik bir gözden geçirme ve bir meta-analiz de dahil olmak üzere birçok epidemiyolojik (toplum gözlemine dayalı) çalışma, kanser riskine plastik maruziyetinin (stiren dahil) etkisini değerlendirmiştir, ancak sonuçlar net değildir ve kimi zaman birbiri ile çelişmektedir. Stirene maruz kalan plastik endüstrisindeki çalışanların sistematik olarak gözden geçirilmesi, herhangi bir kanserde tutarlı bir artmış risk bulamadı - ancak çalışmanın, Stiren Bilgi ve Araştırma Merkezi'nden bir hibe ile finanse edildiğini belirtmek gerekir. Danimarka'da güçlendirilmiş plastik ürünler üreten 443 şirketten 72.292 işçiyi kapsayan büyük bir çalışma, herhangi bir kanser türü için risk artışı buldu. Bununla birlikte bu risk artışı 1964 ile 1989 yılları arasında istihdamına başlayan işçiler için geçerli idi; 1990 yılından sonra işe başlayan işçiler arasında kanser riski yüksek bulunmadı.

Not: Meta-analiz çalışması, belirli bir konuda yapılmış birbirinden bağımsız birden çok çalışmanın sonuçlarını birleştiren ve elde edilen bulgularının istatistiksel analizini yapan en geniş kapsamlı araştırmalardır. Meta-analiz sonuçları, bilimsel anlamda en güçlü kanıtlardır.

- İlgili konu: Kanser yapıcı bir madde ne zaman kanser yapar?

Toplum gözlemine dayalı çalışmalar, mesleki plastik maruziyeti ile sinonazal (burun sinüsleri) kanseri arasında pozitif bir ilişki buldu. Danimarka'da yapılan bir çalışmada bu kanser için riskin 1.6 kat arttığı bulundu, ancak işte çalışma süresinin artması ile kanser riskinde bir artış görülmedi. Stirene maruz kalan 73 bin işçiyi kapsayan başka bir Danimarka araştırmasında, kanser riskinde artış görülmedi.

Akciğer kanseri için de karışık veriler bildirilmiştir. Birçok çalışma, plastik çalışanlarının stirene maruz kalması ve akciğer kanseri arasında ilişki olmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, 7970 işçinin bir vaka-kontrol çalışmasında, en az 1 yıl boyunca yüksek derecede stirenle maruz kalanlar arasında akciğer kanseri ile ilişkili mortalitede (yaşam kaybında) önemli bir artış bulundu.

Mesleki plastik maruziyeti ve hematolojik (kan ve kemik iliği kaynaklı) kanserler arasında tutarlı bir kanıt yoktur. Yine Danimarka toplumunun bir analizi, klirene yüksek maruziyetin, düşük maruziyetle karşılaştırıldığında akut miyeloid lösemi için hafif artmış bir riskle sonuçlandığını bulmuştur. Diğer çalışmalarda, stiren ve non-Hodgkin lenfoma, Hodgkin lenfoma, kronik lenfositik lösemi ve miyeloid lösemiye maruz kalma arasında tutarlı bir ilişki bulunmamıştır.

Sindirim sistemi kanserleri için de karışık veriler vardır. Özofagus (yemek borusu) kanseri için, Danimarka çalışmasında bir ilişki bulunmadı, ancak 37 bin güçlendirilmiş plastik işçisini kapsayan bir başka çalışma, 20 yıldan daha uzun süre hava kaynaklı stirene maruziyetle özofagus kanserine bağlı mortalitenin önemli ölçüde arttığını buldu. Aynı çalışmada ayrıca havadaki stiren maruziyeti ve pankreas kanseri arasında da anlamlı bir ilişki buldu. Kolorektal kanserler için bir meta-analiz çalışması, plastik ve kauçuk imalat sanayilerinde çalışanlar için bir risk artışı bulmamıştır.

Sonuç

Başta okyanuslar ve denizler olmak üzere plastiğin giderek artan bir çevre kirliliği nedeni olması hepimizi kaygılandırmaktadır. Fakat plastiğin önemli bir çevre sağlığı sorunu olması ile plastiğin insanlarda kansere yol açıp açmaması farklı konulardır. Konuya sadece kanser riski açısından bakılırsa, plastiğe genel olarak maruz kalma ve kanser arasında ilişkilerin kurulması için çok az veri bulunmaktadır. Bu konudaki araştırmaların çoğu, plastik endüstrisinden çalışan ve stiren gibi bazı bileşenlere yüksek oranda maruz kalan işçileri kapsamaktadır ki, bu kişiler için bile veriler kesin değildir. Bu durumda plastiğe karsinojen demek için daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyacımız olduğu açıktır.

*

- Kanserin sebepleri - kısaca - nelerdir?

- Hayvanlarda kanser oranları artıyor

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Daha fazla veya daha az alkışlayarak, bize hangi yazılarımızın daha fazla ilgi çektiğini gösterebilirsiniz.
Kaynak:

1. Fucic A, Galea KS, Duca RC, et al.
Potential health risk of endocrine disruptors in construction sector and plastics industry: a new paradigm in occupational health.
Int J Environ Res Public Health. 2018.

2. Shen Y, Xu Q, Xu J, Ren ML, Cai YL.
Environmental exposure and risk of uterine leiomyoma: an epidemiologic survey.
Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2013.

3. Garcia-Pérez J, Lope V, Pérez-Gómez B, et al.
Risk of breast cancer and residential proximity to industrial installations: new findings from a multicase-control study (MCC-Spain).
Environ Pollut. 2018.

4. Boffetta P, Adami HO, Cole P, Trichopoulos D, Mandel JS.
Epidemiologic studies of styrene and cancer: a review of the literature.
J Occup Environ Med. 2009.

5. Christensen MS, Hansen J, Ramlau-Hansen CH, Toft G, Kostad H.
Cancer incidence in workers exposed to styrene in the Danish-reinforced plastics industry, 1968–2012.
Epidemiology. 2017.

6. Nissen MS, Stokholm ZA, Christensen MS, et al.
Sinonasal adenocarcinoma following styrene exposure in the reinforced plastics industry.
Occup Environ Med. 2018.

7. Bertke SJ, Yiin JH, Daniels RD.
Cancer mortality update with an exposure response analysis among styrene-exposed workers in the reinforced plastics boatbuilding industry.
Am J Ind Med. 2018.

8. Loomis D, Guha N, Kogevinas M, et al.
Cancer mortality in an international cohort of reinforced plastics workers exposed to styrene: a reanalysis.
Occup Environ Med. 2018.

9. Coggon D, Ntani G, Harris EC, Palmer KT.
Risk of cancer in workers exposed to styrene at eight British companies making glass-reinforced plastics.
Occup Environ Med. 2015.

10. Christensen MS, Vestergaard JM, d'Amore F, et al.
Styrene exposure and risk of lymphohematopoietic malignancies in 73,036 reinforced plastics workers.
Epidemiology. 2018.

11. Oddone E, Modonesi C, Gatta G.
Occupational exposures and colorectal cancers: A quantitative overview of epidemiological evidence.
World J Gastroenterol. 2014.

12. Béranger R, Le Cornet C, Schüz J, Fervers B.
Occupational and environmental exposures associated with testicular germ cell tumours: systematic review of prenatal and life-long exposures.
PLoS ONE. 2013.
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
İlgili Kanser Haberleri
Triklosan nedir, kanser riski taşır mı?
Triklosan nedir, kanser riski taşır mı?
İnek sütünün kanserle ilişkilendirildiği reklam kaldırıldı
İnek sütünün kanserle ilişkilendirildiği reklam kaldırıldı
Gençler neden elektronik sigara kullanmamalı?
Gençler neden elektronik sigara kullanmamalı?
Deterjanlar kanser yapar mı – sağlık etkileri nedir?
Deterjanlar kanser yapar mı – sağlık etkileri nedir?