Yaşlı yetkinlərdə sağlam bədən çəkisi nədir?

BKİ (bədən kütlə indeksi) ümumi sağlamlığın mühüm göstəricisidir. Kiloqram çəkinin kvadratmetrə (boya) bölünməsidir (BKİ=kg/m2). Göstəricinin 18-24,9 arasındaolması normal sayılır. 25 və yuxarı olması artıq çəki sayılır, 30-dan yuxarı olması piylənməgöstəricisidir.

Yaşlılarda ümumi yanaşma BKİ hədlərinin bir az çevik olmasıdır. 65-dən yuxarıda bir neçə artıq kilonun gəncdəki qədər zərərli olmadığı düşünülür.

Bəzi işlər arıqlığın sağlamlığı pisləşdirib qısa ömrə bağlı olduğunu deyir. Bu, “yaşlıların artıq çəkili və ya piylənmiş olması tövsiyə edilir” deyil. Artıq çəkiyə göz yummaq təsdiqi deyil. Artıq çəkiliolmağın bir sıra sağlamlıq problemlərinəsəbəbini bilirik. Yeni işlər həddindən arıqlığında sağlamlığı mənfi təsirləndirdiyini göstərir.

İdeal çəki nədir?

Həyatın hər dövründə ideal çəkiyə sahib olmaq və onu qorumaq ən düzgün yanaşmadır. Yaşlı yetkinlərin ideal çəki intervalı və ya BKİ-si üçün səhiyyə təlimatlarının müəyyən etdiyi elmi meyar yoxdur. Yaşlıya müəyyən edilən ideal çəkiniisə yaş, ümumi vəziyyət və mövcud xroniki xəstəliklərləbirlikdə qiymətləndirməliyik. Çünki diabeti (şəkər xəstəliyi) varsa arıqlama, anemiya (qanazlığı) varsa qida artımı tövsiyə oluna bilər.

Yaşlı yetkinlər xəstəlik və ya zəif qidalanmadan çəki itirəndə ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər. Lakin enerji ehtiyacını qarşılamaq üçün qeyri-sağlam qida və ya qəlyanaltı yeyilməməlidir. Fındıq, fıstıq əzməsi, avokado, quru meyvə kimi kalorili sağlam qida seçilməlidir. Balanslı qidalanmahər yaşda vacibdir. Bir qrupu çox yemək digərini azalda bilər.

Arıq yaşlıya kökəlmə məsləhəti

• Makaron, pendir, tam yağlı süd və çərəz kimi kalorili qida əlavə edin.
• Az-az, tez-tez yeməklə sayı artırın. Çox yeməyə kömək edər, amma 2 əsas və bir neçə ara yeməklə də yetərli almaq olar.
• Sızma zeytun yağı ilə kalorini artıra bilərsiniz (100 qramı təxminən 900 kalori).
• Gündə kiloqrama 1 qram zülal alın. 75 kiloqramsınızsa gündə 75 qram. (75 gr zülal; 50 qram tam yağlı pendir, 1 qaynadılmış yumurta, 200 qram palamut, 60 qram yaşıl mərciməklə).

Bəzi qidanın zülalı:

• 100 qram tam yağlı pendir: 16 gr zülal
• 1 qaynadılmış yumurta: 13 gr zülal
• 200 qram palamut: 40 gr zülal
• 100 qram quru yaşıl mərcimək: 23 gr zülal
• 100 qram quru qırmızı mərcimək: 25 gr zülal
• 100 qram quru barbunya: 21 gr zülal
• 100 qram qatıq: 4.53 gr zülal
• 100 qram dana filesi: 20 gr zülal
• 100 qram dərisiz toyuq döşü: 21 gr zülal.