Enzalutamid (Xtandi) FDA Onay Geçmişi

• FDA Onaylı: Evet (İlk onay tarihi: 31 Ağustos 2012)
• Ticari Adı: Xtandi
• Etken Madde: Enzalutamid
• Uygulama Şekli: Yumuşak kapsül
• Sınıfı: Anti-androjen
• Kategori: Hormonal ajan
• Üretici: Astellas
• Türkiye Dağıtımı: Astellas İlaç
• Onaylı Olduğu Kanser: Prostat Kanseri

Enzalutamid etken maddeli Xtandi adlı ilaç, prostat kanseri olan hastaların tedavisi için kullanılan güçlü bir androjen reseptör inhibitörüdür.

1. Saf Androjen Reseptörü (AR) Antagonistidir: Androjen reseptörü sinyal yolundaki farklı basamaklarda doğrudan etki gösterir.
2. Reseptör Bağlanmasını Engeller: AR'lere androjen bağlanmasını rekabetçi bir şekilde bloke eder.
3. Nükleer Translokasyonu İnhibe Eder: AR nükleer translokasyonunu ve ligand-reseptör kompleksinin ko-aktivatör alımını durdurur.
4. Çift Seviyeli Baskılama Sağlar: Reseptörde ve reseptör sonrası ligand bağlanma seviyesinde androjen-AR yolunu güçlü bir şekilde inhibe eder.
5. Aktif Metabolit Desteği: İlacın N-desmetil enzalutamid metaboliti de enzalutamide benzer şekilde antitümör aktivite sergilemeye devam eder.

• 31 Ağustos 2012: FDA, Xtandi'yi Geç Evre Kastrasyona Dirençli Prostat Kanseri için onayladı.
• 13 Temmuz 2018: FDA, Metastatik Olmayan Kastrasyona Dirençli Prostat Kanseri Olan Erkeklerin Tedavisi için Xtandi'yi Onayladı.
• 16 Aralık 2019: FDA, Xtandi'yi (enzalutamid) Metastatik Kastrasyona Duyarlı Prostat Kanserinin Tedavisi İçin Onayladı.

Xtandi, ilk olarak 26.04.2016 tarihinde T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmıştır. Ülkemizde onaylı olduğu klinik durumlar şunlardır:

• mHDPK: Visseral (organ) metastazı bulunmayan, metastatik hormona duyarlı prostat kanserli yetişkin erkeklerde androjen baskılama tedavisiyle (ADT) kombinasyon halinde.
• Metastatik Olmayan Kastrasyon Dirençli Süreç: Bazal PSA değeri 2 ng/ml üzerinde, PSA ikiye katlanma zamanı 6 aydan kısa, testosteron düzeyi 50 ng/dl’nin altında olan, daha önce sitotoksik kemoterapi almamış ve ECOG performans skoru 0-1 olan hastalarda.
• Kemoterapi Sonrası Metastatik Süreç: Hormonal tedavi ve sonrasında dosetaksel temelli kemoterapi rejimine rağmen PSA ve radyolojik olarak progresyon gösteren, testosteron düzeyi kastrasyon seviyesinde olan metastatik prostat kanserli hastalarda progresyona kadar.
• Kemoterapinin Kontrendike Olduğu Durumlar: Kastrasyona dirençli progresyon gösteren, testosteron düzeyi <50 ng/dl olan; kemoterapinin uygulanamadığı (kontrendike), kemik iliği rezervi ileri derecede azalmış ve/veya Diabetes Mellitus (şeker hastalığı) tanısı olan metastatik prostat kanserli hastalarda progresyona kadar.

Xtandi, aşağıdaki klinik kriterleri karşılayan hastalar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) geri ödeme kapsamındadır:

• Kastrasyona dirençli progresyonu gösterilmiş, testosteron düzeyi <50 ng/dl olan, kemoterapinin kontrendike olduğu veya diabetes mellitus tanısı bulunan metastatik prostat kanserli hastalarda,
• Hormonal tedavi ve dosetaksel temelli kemoterapiye dirençli, ECOG performans skoru 0-1 olan ve progresyonu kanıtlanmış metastatik prostat kanserli hastalarda,
• Bazal PSA değeri 2 ng/ml üzerinde, PSA ikiye katlanma hızı 6 aydan kısa, testosteron düzeyi kastrasyon seviyesinde (<50 ng/dl) olan, sitotoksik kemoterapi almamış ve ECOG skoru 0-1 olan metastatik olmayan kastrasyon dirençli hastalarda,
• Visseral metastazı olmayan metastatik hormona duyarlı prostat kanserli (mHDPK) yetişkin erkeklerde androjen düşürme tedavisiyle (ADT) birlikte progresyona kadar kullanılması halinde bedeli karşılanır.

💵 Haziran 2026 Güncel Fiyat Bilgisi: Xtandi 40 mg 112 Yumuşak Kapsül satış fiyatı 73.692,23 TL'dir.

• Reseptör Gen Yeniden Düzenlenmesi: Androjen reseptörü geni varyasyon göstererek, reseptörü ligand bağlama alanından (LBD) yoksun kalacak şekilde yapısal olarak değiştirebilir.
• NF-κB2/p52 Sinyal Aktivasyonu: Direnç gelişimine, androjen reseptörü ve bunun ek varyantlarının aktivasyonu yoluyla NF-κB2/p52 yolağı aracılık edebilir.
• Reseptör Ekspresyonunda Azalma: Hücre yüzeyindeki veya içindeki androjen reseptör ifadesinin azalması ilacın etkinliğini düşürür.
• AR Nokta Mutasyonları: Androjen reseptöründe meydana gelen spesifik mutasyonlar, enzalutamide karşı bağlanma afinitesinin (ilginin) azalmasına yol açar.

Emilim: Oral uygulamayı takiben hızla emilir. Alımdan 0.5 - 3 saat sonra plazma seviyeleri tepe noktaya (Tmax) ulaşır. Günlük düzenli kullanımla birlikte 28. günde kararlı durum (steady-state) plazma seviyeleri elde edilir. Gıdalarla birlikte alınması emilim derecesini etkilemez.

Dağılım: Tek bir oral doz sonrasında ortalama görünür dağılım hacmi (Vd) 110 L'dir. Başta albümin olmak üzere plazma proteinlerine yüksek oranda (%97 - %98) bağlanır. Aktif metaboliti olan N-desmetil enzalutamid de %95 oranında proteinlere bağlı olarak dolaşır.

Metabolizma ve Atılım: Karaciğerde CYP2C8 ve CYP3A4 enzimleri aracılığıyla metabolize edilir. CYP2C8 enzimi, primer olarak aktif olan N-desmetil enzalutamid metabolitinin oluşmasından sorumludur. Temel olarak hepatik yolla elimine edilir. Enzalutamidin terminal yarı ömrü (t1/2) ortalama 5.8 gün iken, aktif metabolitinin yarı ömrü 7.8 ila 8.6 gün arasında değişmektedir.

Standart Dozaj Rejimi: Önerilen tedavi dozu günde bir kez 160 mg'dır (4 adet 40 mg'lık yumuşak kapsül birden yutulur). Tedavi protokolünde ekstra bir steroid (prednizolon vb.) desteğine ihtiyaç duyulmaz.

Kritik İlaç Etkileşimleri:

• CYP2C8 İnhibitörleri (Örn. Gemfibrozil): Birlikte kullanımı enzalutamid ve aktif metabolitinin plazma konsantrasyonunu artırır.
• CYP2C8 İndükleyicileri (Örn. Rifampisin): Maruziyet düzeylerini değiştirerek ilaç etkinliğini dalgalandırabilir.
• CYP3A4 İnhibitörleri (Örn. İtrakonazol): Eş zamanlı kullanım ilaç maruziyet oranlarını ve yan etki riskini yükseltebilir.
• CYP3A4 İndükleyicileri (Örn. Karbamazepin, Fenobarbital, Fenitoin, Rifampisin, St. John's Wort): Enzalutamidin plazma konsantrasyonunu belirgin ölçüde azaltarak tedavinin klinik başarısını düşürebilir.

• Böbrek Yetmezliği: Hafif veya orta dereceli böbrek yetmezliğinde başlangıç doz ayarlaması gerekmez. Şiddetli böbrek yetmezliği (Kreatinin klirensi <30 mL/dak) olan hastalarda klinik veri sınırlıdır.
• Karaciğer Yetmezliği: Hafif veya orta düzey karaciğer fonksiyon bozukluklarında doz değişikliği yapılmaz. İleri evre karaciğer yetmezliği (Child-Pugh Sınıf C) olan hasta gruplarında çalışma yürütülmemiştir.
• Nöbet (Epilepsi) Riski: Hastalar tedavi süresince epileptik nöbet aktivitesi yönünden yakından izlenmelidir. Kimlerin yüksek risk altında olduğu tam olarak öngörülememektedir.
• Kontrasepsiyon (Doğum Kontrolü): Üreme potansiyeli olan kadın partnerleri bulunan erkek hastalar, tedavi süresi boyunca ve Xtandi'nin son dozunun üzerinden en az 3 ay geçene kadar etkili korunma yöntemleri uygulamalıdır.

1. Asteni ve Fatigue (Yorgunluk)

Fiziksel-zihinsel yorgunluk, güçsüzlük ve genel enerji eksikliği semptomları hastaların yaklaşık %50'sinde izlenir.

2. Kas-İskelet Sistemi Yan Etkileri

Sırt ağrısı, artralji (eklem ağrısı), kas-iskelet ağrıları, kas zayıflığı, eklem sertliği ve patolojik sınıfta yer almayan kemik kırılmaları gelişebilir.

3. Gastrointestinal Bozukluklar (İshal)

Hastaların yaklaşık %20'sinde ishal tablosu gelişebilir; bu semptom genellikle hafif seyirlidir.

4. Vazomotor Semptomlar (Sıcak Basması)

Sıcak basmaları hastaların %20'sinde tespit edilir.
İlgili makale: Erkek menopozu nedir? Kanser tedavisi sonrası erkeklerde menopoz belirtileri ve tedavisi

5. Sıvı Retansiyonu (Ödem)

Vücutta sıvı birikimine bağlı periferik ödem gözlenebilir.

6. Santral Sinir Sistemi (Nöbetler)

Nöbet aktivitesi hastaların %1'inden daha azında (<%1) nadiren ortaya çıkar ve çoğunlukla tedavinin askıya alınmasıyla klinik olarak düzelme gösterir.