دارویی که زخم دهانی ناشی از پرتودرمانی را در حدی بی‌سابقه مهار می‌کند
در این مقاله
عامل جدیدی می‌تواند فراوانی موکوزیت شدید دهانی، یعنی زخم دهان و گلو، را در بیماران سرطان سر و گردن دریافت‌کننده پرتودرمانی به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در یک کارآزمایی بالینی فاز 2، عامل جدید یعنی GC4419، مدت موکوزیت شدید دهانی ناشی از پرتودرمانی را به میزان % 92 کاهش داد.
یافته‌ها در نشست سالانه انجمن شیمی آمریکا (ACS) در بوستون ماساچوست که در تاریخ 19-23 اوت 2018 برگزار شد ارائه شدند.
دنیس رایلی، مدیر ارشد علمی شرکت Galera Therapeutics، توسعه‌دهنده این داروی نامزد، در نشست خبری گفت: «حدود % 50 تمام سرطان‌های جامد یا تومورهای جامد با پرتودرمانی درمان می‌شوند. پرتودرمانی به‌عنوان درمان سرطان آثار مفید بسیاری دارد، اما یکی از عوارض جانبی عمده آن التهاب است و عوارض پرتودرمانی بر بافت طبیعی، اعمال دوز بالای پرتو بر تومور را محدود می‌کنند.»
پرتودرمانی باعث التهاب می‌شود، زیرا پیوندهای شیمیایی را می‌شکند و حدود % 85 پیوندهای شیمیایی بدن از پیوندهای «آب» میان مولکول‌های اکسیژن-هیدروژن (OH) تشکیل شده‌اند. تابش، مولکول‌های سوپراکسید را ایجاد می‌کند که برای بدن بسیار سمی و زیان‌آورند. سوپراکسید برای سلول‌های طبیعی سمی‌تر از سلول‌های سرطانی است.
GC4419 مولکول زیان‌آور سوپراکسید را به اکسیژن و پراکسید هیدروژن تبدیل می‌کند و نخستین دارو از رده تقلیدکننده‌های سوپراکسید دیسموتاز است؛ یعنی مانند آنزیم تبدیل‌کننده عمل می‌کند.
بدین ترتیب سوپراکسید زیان‌آور برای سلول‌های طبیعی، به پراکسید هیدروژن تبدیل می‌شود که برای سلول‌های سرطانی سمی است. حتی GC4419 به این شکل ممکن است افزون بر کاهش عوارض جانبی، اثر ضدتوموری نیز داشته باشد.
جزئیات پژوهش
در این مطالعه فاز 2، متاستاز در بیماران وجود نداشت و 223 بیمار مبتلا به سرطان سلول سنگفرشی یا تخت سر و گردن، بیشتر در حفره دهان و حلق، وارد شدند.
بیماران به 3 بازو تقسیم شدند:
- گروه A روزانه 30 mg داروی GC4419 دریافت کرد (60 دقیقه پیش از پرتودرمانی، انفوزیون داخل‌وریدی به مدت 60 دقیقه)
- گروه B با همان پروتکل روزانه 90 mg داروی GC4419 دریافت کرد؛ و
- گروه C با همان پروتکل روزانه دارونما دریافت کرد.
نتایج
- در گروه دارونما، علائم و شکایت‌های موکوزیت شدید دهانی حدود 3 هفته وجود داشت و برای بیشتر این بیماران لوله گاستروستومی تغذیه قرار داده شد؛ یعنی لوله‌ای که با جراحی از پوست شکم مستقیماً در معده برای تغذیه گذاشته می‌شود.
- میانگین تعداد روزهای موکوزیت شدید دهانی در دریافت‌کنندگان دارونما 19 روز؛ در دریافت‌کنندگان GC4419 با دوز 30 mg، برابر با 8 روز و در دریافت‌کنندگان دوز 90 mg، 1.5 روز بود.
کاهش بسیار چشمگیر فراوانی زخم‌های دهانی، به‌ویژه با دوز 90 mg، بسیار قابل توجه بود.
GC4419 آماده ورود به مطالعات بالینی مرحله 3. در سال جاری است. اگر کارآزمایی‌های بالینی بیشتر موفق باشند و GC4419 تأیید FDA را بگیرد، می‌توان از آن برای پیشگیری از عوارض پرتودرمانی دیگر سرطان‌ها، مانند سرطان ریه، سرطان پانکراس و لنفوم).
این مطالعه همچنین نمونه بسیار خوبی است که نشان می‌دهد چگونه یک دانش پایه پزشکی، مانند «بی‌ضرر شدن رادیکال‌های اکسیژن با فرایندهای سلولی»، از راه پژوهش علمی به دارویی برای استفاده بالینی به نفع بیماران تبدیل می‌شود.
موضوع مرتبط:
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.