نخستین ژن‌درمانی مبتنی بر سلول برای لنفوم سلول مانتل تأیید FDA گرفت

برای بزرگسالان مبتلا به بیماری مقاوم به دیگر درمان‌ها یا عودکرده پس از نوع دیگری از درمان، لنفوم سلول مانتل (لنفوم سلول مانتل، MCL)، ژن‌درمانی مبتنی بر سلول به نام Tecartus ‏(brexucabtagene autoleucel)، در 24 ژوئیه 2020 از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید گرفت. این یک درمان سلول T با گیرنده آنتی‌ژن کایمریک (CAR) است؛ Tecartus نخستین ژن‌درمانی مبتنی بر سلول برای درمان MCL با تأیید FDA است و نوعی ایمنی‌درمانیمحسوب می‌شود.

MCL معمولاً در بزرگسالان میان‌سال یا سالمند ایجاد می‌شود و نادر است؛ نوعی لنفوم غیرهوچکین سلول B است. در مبتلایان MCL، نوعی گلبول سفید کمک‌کننده به مقابله بدن با عفونت، یعنی سلول‌های B، به سلول‌های سرطانی تبدیل می‌شوند که در غدد لنفاوی تومور می‌سازند و سریع به دیگر نقاط بدن گسترش می‌یابند. MCL معمولاً با بزرگ‌شدن غدد لنفاوی آغاز می‌شود و می‌تواند به بافت‌های دیگر مانند مغز استخوان، کبد و دستگاه گوارش گسترش یابد.

هر دوز Tecartus درمانی اختصاصی است که برای کمک به مبارزه با لنفوم با استفاده از سیستم ایمنی خود بیمار ساخته می‌شود. یکی از انواع گلبول سفید بیمار، یعنی سلول‌های T، جمع‌آوری و از نظر ژنتیکی اصلاح می‌شوند تا ژن تازه‌ای داشته باشند که هدف‌گیری و کشتن سلول‌های لنفوم را آسان می‌کند. این سلول‌های T اصلاح‌شده سپس به بیمار بازگردانده می‌شوند؛ سازوکار اثر در اینفوگرافیک زیر شرح داده شده است.

ایمنی و اثربخشی Tecartus در 60 بزرگسال مبتلا به MCL مقاوم یا عودکرده بررسی شد که پس از نخستین پاسخ عینی بیماری، دست‌کم شش ماه پیگیری شدند. این مطالعه چندمرکزی، کارآزمایی بالینیبود.

پس از درمان با Tecartus، میزان بهبودی یا پاسخ کامل %62 و میزان پاسخ عینی %87 بود.

این درمان سلول T با CAR دارای عوارض جانبی از جمله سندرم آزادسازی سیتوکین است. این وضعیت تب شدید و علائم شبیه آنفلوانزا ایجاد می‌کند و پاسخ سیستمیک به فعال‌شدن و تکثیر سلول‌های CAR T و عوارض عصبی است. هم سندرم آزادسازی سیتوکین و هم عوارض عصبی می‌توانند مرگبار یا تهدیدکننده حیات باشند. شایع‌ترین عوارض Tecartus عفونت‌های شدید، کاهش شمار سلول‌های خون و تضعیف سیستم ایمنی‌اند. عوارض ناشی از درمان معمولاً در یک تا دو هفته نخست پس از درمان ظاهر می‌شوند، ولی برخی ممکن است دیرتر نیز ایجاد شوند.

*

در سرطان، ایمنی‌درمانی، روش‌های متعدد فعال‌کردن سیستم ایمنی علیه تومور را در بر می‌گیرد. امروزه روش‌ها و داروهای گوناگونی برای ایمنی‌درمانی سرطان استفاده می‌شود؛ ایمنی‌درمانی سلولی نیز یکی از آنهاست.

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید

برای مشاهده محتوای خارجی، تنظیمات را مدیریت کنید