رفتن به محتوا
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · متخصص انکولوژی پزشکی

راهنمای تغذیه و ورزش پس از درمان سرطان

راهنمای تغذیه و ورزش پس از درمان سرطان
در این مقاله

سرطان از عواملی مانند نژاد، قومیت، وضعیت اجتماعی‌اقتصادی و موقعیت جغرافیایی تأثیر می‌گیرد و در جهان به‌طور نابرابر رخ می‌دهد. اما در کشور ما، آمریکا و دیگر کشورهای توسعه‌یافته دومین علت مرگ است. بااین‌حال، بر پایه آمار آمریکا، در 30 سال گذشته شمار مرگ‌های ناشی از سرطان حدود %32 کاهش یافته است. آمار جهانی سرطان 2020 نشان می‌دهد در سراسر جهان شمار افرادی که پس از تکمیل درمان سرطان به زندگی ادامه می‌دهند از 50 میلیون گذشته است.

آمار جهانی سرطان 2020، بار سرطان و افزایش بروز

عوامل مؤثر در بهتر شدن نتایج درمان سرطان

عوامل گوناگونی به عبور افراد از سرطان کمک می‌کنند:

  • پیرتر شدن جمعیت
  • پیشرفت‌های تازه در غربالگری سرطان که امکان تشخیص و درمان زودهنگام را فراهم می‌کنند
  • ایمنی‌درمانی‌ها و توسعه گزینه‌های درمانی مؤثرتر و هدفمندتر از این دست

عواملی مانند سیگار و چاقی که خطر سرطان را افزایش می‌دهند، بر مرگ‌ومیر ناشی از آن نیز اثر دارند. بر پایه شواهد پژوهش‌های مشاهده‌ای و آزمایشگاهی، تصور می‌شود عوامل قابل‌پیشگیری مانند فعالیت بدنی، تغذیه و مصرف الکل ممکن است بر عود سرطان و بقای کلی نیز اثر بگذارند.

مثلاً بر پایه داده‌های مشاهده‌ای، %27 موارد تازه سرطان را مردان با تشخیص سرطان پروستات و %31 را زنان با تشخیص سرطان پستان تشکیل می‌دهند. بقای 5 ساله هر دو سرطان بالاست. ازاین‌رو، اخیراً درباره سرطان‌های شایع با بقای بالا، بیشتر بر ارتباط عوامل قابل‌پیشگیری با احتمال عود و بقا تمرکز شده است. اما برای سرطان‌های کم‌شیوع‌تر با بقای پایین‌تر، چنین پژوهش‌هایی محدود است.

راهنمای زندگی برای بیماران سرطانی

انجمن سرطان آمریکا (AKD) برای افراد تحت درمان یا بازماندگان سرطان، خانواده‌های آن‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات سلامت راهنماهایی تهیه می‌کند:

  • نخستین راهنما در 2006 با همین هدف و بر پایه دانش علمی آن زمان منتشر شد.
  • دومین راهنما در 2012، همراه با شواهد علمی گسترده‌تر و توصیه‌های مشخص‌تر برای انواع سرطان، منتشر شد.
  • راهنمای سومِ تازه‌منتشرشده، برخلاف قبلی‌ها، برای کاهش عود سرطان و افزایش بقا توصیه‌های مبتنی بر شواهد و ویژه انواع سرطان درباره شاخص‌های تن‌سنجی، فعالیت بدنی، تغذیه و مصرف الکل ارائه می‌کند.

بیشتر افراد تحت درمان و بازماندگان سرطان برای پیروی از توصیه‌های تغذیه و ورزش با موانع محیطی، اجتماعی و ساختاری فراوان روبه‌رو هستند. از مهم‌ترین موانع، نابرابری در مراقبت درمانی، بی‌اعتمادی به بازار غذا، دسترسی به خوراک سالم و ناتوانی در فعالیت بدنی است. همچنین بیشتر این مشکلات بر افراد نژادها و قومیت‌های مختلف به‌شکلی نامتناسب اثر می‌گذارد.

راهنمای تازه AKD توصیه‌هایی درباره تغذیه و فعالیت بدنی برای پیشگیری از سرطان، افراد تحت درمان و بازماندگان ارائه می‌کند. این راهنما بر شواهد علمی بنا شده و پیامدهای متعدد مرتبط با سرطان، از جمله اضطراب، افسردگی، خستگی، کیفیت زندگی سالم، لنف‌ادم، سلامت استخوان و خواب را بررسی می‌کند.

توصیه‌های کلی تغذیه و ورزش

رسیدن به وزن سالم و حفظ آن مهم است، زیرا ممکن است تحمل درمان را بهتر کند. بنابراین بیماران در درمان‌های طولانی باید به تغذیه و فعالیت بدنی توجه کنند. بازماندگان نیز باید درباره تغذیه با متخصصان سلامت مشورت کنند. مطالعاتی نشان می‌دهند زندگی فعال، تغذیه سالم و پرهیز از چاقی، بقای درازمدت پس از درمان را بهبود می‌دهد. مرورهای تغذیه و ورزش میان چربی بدن، فعالیت بدنی، تغذیه و الکل با عود و مرگ‌ومیر بازماندگان ارتباط یافته‌اند.

باید تأکید کرد بازماندگان سرطان در معرض بیماری قلبی‌عروقی، دیابت، پوکی استخوان و دیگر بیماری‌های مزمن هستند. همچنین نباید فراموش کرد برخی درمان‌های سرطان خطر بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهند.

سازمان‌های بزرگی مانند آکادمی تغذیه و رژیم‌شناسی و انجمن اروپایی تغذیه روده‌ای و وریدی، راهنماهایی با برنامه‌های تغذیه و ورزش برای حین درمان سرطان یا بلافاصله پس از آن منتشر کرده‌اند.

نئوادجوانت و ادجوانت از جمله درمان‌هایی هستند که توصیه‌های زیر برای مراقبت مطلوب از دریافت‌کنندگان سرپایی آن‌ها ارائه می‌شود:

  • افراد در معرض سوءتغذیه باید توسط متخصص تغذیه ارزیابی و برایشان برنامه شخصی تهیه شود. برنامه باید بخشی از طرح مراقبت چندتخصصی باشد و منظم پیگیری شود.
  • تومور یا علائم نامطلوب مؤثر بر تغذیه باید شناسایی و مدیریت شوند.
  • اگر دریافت روزانه پروتئین به‌ازای وزن بدن فرد به 1 g نمی‌رسد، مکمل خوراکی تغذیه.
  • اگر سوءتغذیه ادامه یابد، می‌توان تغذیه با لوله روده‌ای را آغاز کرد. اگر این روش منع مصرف دارد، حمایت تغذیه‌ای وریدی را می‌توان در نظر گرفت.

شبکه جامع ملی سرطان آمریکا (UKKA) و انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) نیز اخیراً توصیه‌های تغذیه و ورزش برای بازماندگان و پزشکان ارائه کرده‌اند:

  • دریافت کافی درشت‌مغذی‌ها و ریزمغذی‌ها از منابع حیوانی و گیاهی
  • احتیاط درباره مصرف بیش‌ازحد و نادرست مکمل‌ها، حین درمان سرطان یا پس از آن
  • توجه به ایمنی غذا برای پیشگیری از بیماری‌های منتقله از غذا
  • فعالیت بدنی تا حد امکان

گزارش «نگاهی جهانی در 2018» درباره این موضوعات نتیجه گرفت اجرای این توصیه‌ها، مگر با نظر مخالف پزشک، زیان‌آور نیست. توصیه‌ها به‌طور کلی شامل وزن سالم، فعالیت بدنی، تغذیه سالم و پرهیز از الکل است. راهنمای AKD همچنین رژیمی سرشار از خوراک‌های گیاهی متنوع مانند سبزی، میوه، غلات کامل و حبوبات، و محدود از نظر گوشت قرمز و فرآوری‌شده، غلات تصفیه‌شده و نوشیدنی‌های شیرین را تأکید می‌کند.

در افراد با فعالیت بدنی بالا پیش از تشخیص، خطر سرطان پستان %18 کمتر بود. فعالیت زیاد پس از تشخیص نیز با کاهش سرطان پستان، کولورکتال و پروستات مرتبط بود. برای سرطان‌های دیگر، از جمله کلیه، ریه، مری، لنفوم Hodgkin، سرطان کودکان و گلیوم بدخیم، داده‌ها محدودند.

توصیه‌های ورزش

همان‌طور که گفته شد، شواهدی هست که ورزش حین درمان سرطان به مدیریت جنبه‌های کیفیت زندگی کمک می‌کند. اثر مفید آن بر برخی عوارض مانند اضطراب، افسردگی و لنف‌ادم، بسته به نوع سرطان و درمان، ثابت شده است؛ اما برای مدیریت عوارض دیگر به مطالعات با شواهد بیشتر نیاز است.

در این زمینه فعالیت بدنی پیشنهادی شامل ورزش هوازی، مقاومتی یا ترکیب آن‌هاست. ورزش حین درمان همچنین تحمل درمان را بهتر می‌کند. مهم است بیماران برای برنامه مناسب حمایت پزشکی بگیرند. این حمایت، برنامه‌های آمادگی جسمانی ایمن و مؤثر برای رسیدگی فردی به مشکلات مرتبط با سرطان‌ها یا درمان‌های خاص، مانند لنف‌ادم ناشی از سرطان پستان، را ممکن می‌کند.

توصیه‌های تغذیه

تغذیه ناکافی به‌دلیل تشخیص سرطان و عوارض درمان بعدی، مشکلی شایع است و معمولاً سیر بالینی را بدتر می‌کند. برنامه‌ای با همکاری متخصص تغذیه سرطان به مدیریت آن کمک می‌کند. این برنامه معمولاً شامل غربالگری تغذیه، ارزیابی جسمی متمرکز بر تغذیه، مداخلات درمان تغذیه‌ای پزشکی و نظارت مستمر است.

توصیه‌های تغذیه و ورزش ویژه انواع سرطان

سرطان پستان

در آمریکا، سرطان پستان شایع‌ترین سرطان زنان و دومین علت مرگ ناشی از سرطان در آنان است. برای 2022 پیش‌بینی می‌شود 287.850 زن تشخیص سرطان پستان بگیرند و 43.250 نفر بر اثر آن جان ببازند.

شواهدی از بقای بهتر زنان مبتلا به سرطان پستان با زندگی فعال و مصرف غذاهای پرفیبر، حاوی سویا و کم‌چرب وجود دارد. همچنین مطالعات این بیماران نشان داده‌اند چاقی (شاخص توده بدنی BMI ≥30 kg/m2) پیش از تشخیص، حین درمان و پس از آن، باعث افزایش عود، پیش‌آگهی بد و مرگ‌ومیر می‌شود.

سرطان پستان و تغذیه

مطالعات نشان داده‌اند زنان مبتلا به سرطان پستان با BMI ≥30 kg/m2، در مقایسه با زنان دارای BMI در محدوده 18,5 – 24,9 kg/m2، هم عود و هم مرگ‌ومیر بیشتری دارند. اما مطالعه دیگری درباره مقایسه مرگ‌های پس از تشخیص در زنان با BMI ≥25 kg/m2 به نتیجه معناداری نرسید. بااین‌حال، گزارش شده است چاقی فقط در زنان بازمانده سرطان پستان که با سیکلوفسفامید، دوکسوروبیسین و 5-فلورواوراسیل درمان شده‌اند، با افزایش مرگ‌ومیر ارتباط دارد.

هنوز ارتباط اثر اندازه‌گیری‌هایی مانند توزیع چربی بدن، نسبت دور کمر به باسن و دور کمر، یا ترکیب بدن، درصد چربی و عضله و شاخص توده چربی، در زنان مبتلا به سرطان پستان روشن نیست. با اینکه افزایش وزن بزرگسالی با خطر سرطان پستان مرتبط است، ارتباط افزایش وزن پیش از تشخیص کاملاً مشخص نشده؛ هرچند برخی مطالعات آن را نشان می‌دهند. شواهد کاهش وزن عمدی پس از تشخیص نیز محدود است. مثلاً مرور بازماندگان سرطان پستان گیرنده استروژن مثبت (ER+) نشان داد در افراد دارای افزایش وزن، عود %24 بیشتر شد و کاهش وزن با خطر کمتر عود همراه بود. در مقابل، مطالعاتی هم گفته‌اند کاهش وزن پس از درمان سرطان پستان مرگ‌ومیر را افزایش می‌دهد.

سرطان پستان و ورزش

طبق گزارش ACSM (American College of Sports Medicine) در 2019، فعالیت بدنی ارزیابی‌شده پیش از تشخیص، خطر مرگ ویژه سرطان پستان و مرگ به هر علت را کم می‌کند. فراتحلیل تازه‌تر Friedenreich و همکاران آن را تأیید کرد. در این مطالعه، فعالیت بدنی مستقل از BMI مرگ به هر علت را در بیماران سرطان پستان پس از یائسگی کاهش داد، اما در افراد پیش از یائسگی چنین نبود. شواهد همچنین رابطه معکوس دوز–پاسخ فعالیت بدنی با مرگ ویژه سرطان پستان و مرگ به هر علت را تأیید می‌کند. به‌ویژه پیروی از برنامه ورزشی متوسط یا شدیدتر این خطرها را بیشتر کاهش می‌دهد.

برای افزایش اثر، فعالیت بدنی شدیدتر هدف قرار گرفت. مستقل از مقدار فعالیت، هم ورزش تفریحی مانند راه رفتن و دویدن و هم کل فعالیت بدنی شامل تفریح، رفت‌وآمد، کار و خانه، با کاهش مرگ ویژه سرطان پستان و مرگ به هر علت مرتبط بود.

فعالیت بدنی پس از تشخیص، خطر مرگ ویژه سرطان پستان و مرگ به هر علت را در زنان پیش از یائسگی و پس از آن کاهش می‌دهد.

در مطالعه Spei و همکاران درباره ورزش تفریحی و مرگ‌ومیر، زنان بازمانده سرطان پستان با برنامه ورزشی شدید، در مقایسه با افراد با فعالیت کمتر، %40 مرگ کمتر ناشی از سرطان پستان و %42 مرگ کمتر به هر علت داشتند.

همچنین مطالعه Morishita و همکاران نشان داد مداخلات فعالیت بدنی هوازی، مقاومتی یا ترکیبی، خطر مرگ به هر علت را %24 کاهش داد. همان مطالعه کاهش %48 خطر عود با فعالیت بدنی را نیز گزارش کرد.

مروری بر چند پژوهش، فعالیت بدنی و مرگ‌ومیر زنان بازمانده سرطان پستان را بررسی کرد. در مجموع، فعالیت پس از تشخیص با مرگ‌ومیر رابطه معکوس دوز–پاسخ داشت. فعالیت تا حدود 10 ساعت معادل متابولیک (MET) در هفته با افت شدید خطر مرگ ناشی از سرطان و مرگ به هر علت مرتبط بود. این میزان، توصیه 150 دقیقه ورزش متوسط یا 75 دقیقه ورزش شدید در هفته را شامل می‌شد. نتایج از پیروی از راهنماها حمایت می‌کرد؛ زیرا خطر مرگ ناشی از سرطان پستان را %21 و مرگ به هر علت را %28 کاهش داده بودند. همچنین پیشنهاد شد مقدار و شدت فعالیت بیماران از توصیه فعلیِ 150 دقیقه فعالیت متوسط تا شدید در هفته بیشتر باشد و فعالیت متوسط به 300 دقیقه در هفته برسد.

در فراتحلیلی دیگر، Wang و همکاران گزارش کردند حتی مقدار کمی ورزش، در مقایسه با بی‌ورزشی، ممکن است خطر مرگ را کاهش دهد.

مهم‌تر از همه، Lee و همکاران در 2 مطالعه گزارش کردند کاهش فعالیت بدنی از پیش از تشخیص تا پس از آن، خطر مرگ به هر علت را %236 افزایش می‌دهد.

در مجموع، فعالیت تفریحی و عمومی پیش و پس از تشخیص، محافظتی مداوم در برابر مرگ ویژه سرطان و مرگ به هر علت داشت. اما چون فعالیت‌های خانه، رفت‌وآمد و کار جداگانه بررسی نشده‌اند، نتیجه کلی روشنی برای این حوزه‌ها وجود ندارد. همچنین درباره حوزه‌های فعالیتی که می‌توانند به مقدار 10 ساعت MET هفتگی، حدود 3 ساعت پیاده‌روی در هفته، کمک کنند، توصیه مشخصی نمی‌توان داد.

درباره اثر کم‌تحرکی بر سلامت نیز مطالعاتی هست. Swain و همکاران در مطالعه کم‌تحرکی پس از تشخیص و مرگ به هر علت در بازماندگان، ارتباط معناداری میان زمان بی‌تحرکی و مرگ‌ومیر نیافتند. آن‌ها بر نیاز به پژوهش‌های مشاهده‌ای و مداخله‌ای بیشتر تأکید کردند تا معلوم شود کم‌تحرکی خطر مرگ ویژه سرطان پستان و مرگ به هر علت را بالا می‌برد یا نه، و آیا هدف بالقوه مداخله برای بازماندگان است.

طبق بسیاری از این مرورها، سازوکارهای محافظتی فعالیت بدنی در برابر مرگ ناشی از سرطان پستان ممکن است شامل کاهش اثر استروژن و آندروژن، انسولین و عوامل وابسته به آن و کاهش التهاب باشد. فعالیت بدنی از راه کاهش وزن، مستقیم یا غیرمستقیم بر این مسیرها اثر می‌گذارد. خطر کمتر مرگ به هر علت ممکن است با فواید دیگر فعالیت، از جمله کاهش خطر قلبی‌عروقی، مثلاً افزایش ظرفیت ورزش، و کاهش خطر بیماری‌های همراه مرتبط باشد.

در نتیجه، همه مطالعات بر اهمیت فعالیت تا حد امکان، افزایش سطح فعالیت در صورت توان، و به‌ویژه کم نکردن آن پس از تشخیص و درمان در بازماندگان سرطان پستان تأکید دارند.

سرطان ریه

در 2022، تعداد 236.740 تشخیص تازه سرطان ریه و 130.180 مرگ بر اثر آن پیش‌بینی می‌شود. سرطان ریه در آمریکا دومین سرطان شایع در هر دو جنس و نخستین علت مرگ ناشی از سرطان است. تا 2018، تعداد 517.350 بازمانده سرطان ریه در آمریکا وجود داشت. گرچه ترک سیگار اولویت نخست است، دیگر عوامل قابل‌تغییر نیز ممکن است در بقای درازمدت نقش داشته باشند.

سرطان ریه و تغذیه

ارتباط وزن، BMI، ترکیب بدن و بقای سرطان ریه پیچیده است. سیگار عامل خطر مهمی است و سیگاری‌ها معمولاً BMI پایین‌تری دارند؛ این می‌تواند ارتباط BMI با بقای سرطان را مخدوش کند. پژوهش BMI هنگام تشخیص و پیش‌آگهی سرطان ریه، محدود و ناسازگار است.

مطالعه بیماران دریافت‌کننده برخی داروهای شیمی‌درمانی، برای BMI بالاتر مزیت بقا یافت. پژوهشی درباره BMI و بقا نشان داد در مبتلایان به سرطان ریه غیرکوچک‌سلولیِ دارای اضافه‌وزن که کربوپلاتین و پاکلیتاکسل می‌گرفتند، خطر مرگ کمتر بود. اما در دریافت‌کنندگان سیس‌پلاتین و وینورلبین، BMI بالا با مرگ‌ومیر ارتباط نداشت.

در مطالعه دیگری، Petrelli و همکاران دریافتند بیماران چاق مبتلا به سرطان ریه نسبت به بیماران غیرچاق، مرگ‌ومیر کلی کمتری داشتند.

اما بیشتر مطالعات شامل بیماران سرطان ریه پیشرفته بودند که کاهش وزن شدید در آن‌ها شایع است؛ بنابراین یافته‌ها باید با احتیاط تفسیر شوند.

سرطان ریه و ورزش

مطالعات ارتباط فعالیت یا کم‌تحرکی پس از تشخیص با بقای سرطان ریه محدودند.

Friedenreich و همکاران در بررسی ارتباط فعالیت پیش و پس از تشخیص با بقای ویژه سرطان و بقای کلی، در افراد فعال نسبت به افراد کم‌فعال، %24 کاهش خطر مرگ یافتند.

مطالعه دیگری نیز کاهش %19 مرگ‌ومیر ناشی از سرطان ریه با فعالیت بدنی را مشاهده کرد.

در مجموع شواهد ارتباط فعالیت بدنی با بقای سرطان ریه محدود است. در حال حاضر داده‌ها و مطالعات محکمی درباره نقش کم‌تحرکی در بقای این سرطان وجود ندارد.

سرطان‌های راه تنفسی فوقانی و دستگاه گوارش

سرطان‌های راه تنفسی فوقانی و دستگاه گوارش (UADT) شامل سرطان‌های مسیر گوارشی [GI]، یعنی مری، معده، روده باریک، کولون، رکتوم، مقعد و کبد، و نیز کیسه صفرا، مجاری صفراوی، پانکراس، حفره دهان و حلق هستند. حدود %21 سرطان‌های تازه آمریکا از این نوع‌اند. برای 2022، تعداد 397.040 مورد تازه GI و 183.150 مرگ ناشی از این سرطان‌ها پیش‌بینی می‌شود.

سرطان کولورکتال شایع‌ترین نوع UADT است. بروز آن در افراد 50 ساله و بالاتر سالانه %2 کم می‌شود، اما در زیر 50 سال سالانه %1,5 افزایش می‌یابد. همچنین برآورد می‌شود حدود 1,5 میلیون آمریکایی سابقه این سرطان را داشته باشند.

بیشتر مطالعات BMI و مرگ‌ومیر UADT بر سرطان مری، کولورکتال، معده، دهانی‌حلقی و پانکراس متمرکز بوده‌اند. فراتحلیل Liu و Zhang برای سرطان مری گزارش کرد هر 5 واحد افزایش BMI با %3 کاهش بیشتر خطر مرگ به هر علت همراه بود. فراتحلیل Han و همکاران، BMI بالا پیش از تشخیص یا هنگام آن را با %23 خطر کمتر مرگ به هر علت مرتبط دانست. در سرطان کولورکتال نیز اضافه‌وزن با خطر کمتر مرگ به هر علت همراه بود. همان تیم نشان داد با اینکه در افراد دارای اضافه‌وزن افزایشی در خطر دیده نشد، چاقی با %22 افزایش خطر مرگ مرتبط بود.

همچنین Xiao و همکاران در بررسی چربی احشایی به‌عنوان عامل بالقوه مؤثر بر بقا، افزایش خطر مرگ را در بیماران دارای چربی احشایی و سرطان کولورکتال گزارش کردند.

سرطان‌های راه تنفسی فوقانی و گوارش و ورزش

بیماران کولورکتالِ فعال پس از تشخیص، پس از عبور از بیماری خطر کمتر مرگ به هر علت دارند. Qui و همکاران گزارش کردند فعالیت بدنی در این بیماران مرگ ناشی از سرطان کولورکتال را %36 و مرگ به هر علت را %37 کاهش داد.

هر 10 ساعت MET افزایش فعالیت هفتگی پس از تشخیص، مثلاً حدود 3 ساعت پیاده‌روی تند یا 1.5 ساعت دوچرخه‌سواری در هفته، با %24 کاهش خطر مرگ به هر علت همراه بود. فواید انواع مشخص فعالیت، مانند هوازی یا تقویت عضله، معلوم نشده است. شواهد اثر فعالیت پس از تشخیص برای دیگر سرطان‌های این دستگاه‌ها هنوز ناکافی است.

بیماران دارای زندگی کم‌تحرک پس از تشخیص سرطان کولورکتال، پس از عبور از بیماری خطر مرگ بیشتری دارند. کم‌تحرکی با نشستن یا دراز کشیدن تعریف شده و معمولاً فعالیت‌های مقابل صفحه‌نمایش را شامل می‌شود.

سرطان‌های راه تنفسی فوقانی و گوارش و تغذیه

سبزی و میوه جزء ضروری تغذیه سالم‌اند. طبق پژوهش‌ها، بازماندگان سرطان 2 الگوی اصلی تغذیه را دنبال می‌کنند.

  • رژیم مدیترانه‌ای: میوه، سبزی، غلات، فندق، حبوبات و لبنیات کم‌چرب
  • تغذیه غربی: گوشت قرمز و فرآوری‌شده، غلات تصفیه‌شده و لبنیات پرچرب

داشتن رژیمی سرشار از غلات کامل، سبزی، میوه و حبوبات مهم است.

سرطان‌های ادراری‌تناسلی

دستگاه ادراری‌تناسلی شامل کلیه‌ها، مثانه، حالب‌ها، پیشابراه و در مردان پروستات، آلت تناسلی و بیضه‌هاست. برآورد موارد تازه آمریکا در 2022 چنین است: پروستات 268.490، مثانه 81.180، کلیه 79.000، بیضه 9910، حالب و دیگر اندام‌های ادراری 4010 و آلت تناسلی 2070. پروستات شایع‌ترین سرطان و دومین علت مرگ ناشی از سرطان است. تصور می‌شود در 2022 مسئول %11 مرگ‌های مردان باشد.

سرطان پروستات و تغذیه

شواهد کافی درباره افزایش خطر مرگ در سرطان پروستات پیشرفته با اضافه‌وزن و چاقی وجود ندارد. Greenlee و تیم Southwest Oncology Group، داده‌های 22 کارآزمایی را برای ارتباط BMI و مرگ‌ومیر در 14 سرطان تحلیل کردند. برخلاف مطالعات پیشین، در این داده‌ها بیماران پروستات با اضافه‌وزن یا چاقی که درمان محرومیت از آندروژن می‌گرفتند، خطر مرگ کمتری داشتند.

Parekh و همکاران در مروری، ارتباط BMI پیش و پس از تشخیص با بقای سرطان پروستات را سنجیدند. مردان چاق نسبت به افراد سالم خطر مرگ به‌طور معنادار بیشتر و خطر متاستاز بیشتری داشتند.

برخلاف این یافته‌ها، مطالعه CaPSURE با میانگین پیگیری حدود 4 سال و دفتر ثبت پروستاتکتومی Mayo Clinic با پیگیری 10 ساله، هیچ ارتباطی بین BMI و مرگ ویژه سرطان پروستات نیافتند.

تفسیر نتایج بیشتر مطالعات محدود است، زیرا تعداد کمی از مطالعات پروستات ویژگی‌های آسیب‌شناختی تومور را کنترل کرده‌اند.

سرطان مثانه و تغذیه

تحلیل Greenlee و همکاران نشان داد در 35 بیمار سرطان مثانه دارای اضافه‌وزن که Bacillus Calmette-Guerin دریافت می‌کردند، خطر مرگ به‌طور معناداری کمتر بود.  

همچنین مرور نظام‌مند Zuniga و همکاران بر 105 مطالعه، عوامل قابل‌تغییر و عود، پیشرفت و مرگ ویژه سرطان و به هر علت را در سرطان مثانه غیرمهاجم به عضله بررسی کرد. از آن‌ها 18 مطالعه ارتباط BMI و سرطان مثانه را سنجید و از ارتباط اضافه‌وزن یا چاقی (یعنی BMI ≥25 kg/m2)، با افزایش خطر عود در این بیماران حمایت کرد. نتایج ارتباط BMI با مرگ ویژه محل سرطان و مرگ به هر علت هنوز ناکافی است.

دو مطالعه پیشنهاد کردند سنجش چربی و عضله با سی‌تی نسبت به تن‌سنجی، پیامد بالینی پس از برداشتن مثانه را بهتر پیش‌بینی می‌کند؛ زیرا هم چربی و هم عضله اسکلتی را می‌سنجد. BMI به‌تنهایی با سارکوپنی ارتباطی نداشت، اما با خطر بیشتر مرگ به هر علت مرتبط بود. استفاده از یک پایگاه داده، طبق این مطالعه و نظر عمومی پژوهشگران، از محدودیت‌های مرور نظام‌مند است.

سرطان کلیه و تغذیه

در تحلیل مشاهده‌ای Greenlee و همکاران درباره دریافت‌کنندگان a-IFN 9 با BMI بالاتر هنگام تشخیص، 35 بیمار سرطان کلیه هیچ ارتباطی میان BMI پایه و خطر مرگ نشان ندادند.

Xiao و همکاران در 2016 چربی احشایی و بقا را در سرطان‌های مختلف، شامل 5 مطالعه سرطان سلول کلیوی، به‌طور نظام‌مند مرور کردند. در همان 5 مطالعه کلیه، در 4 مورد چربی احشایی بیشتر پیش‌بینی‌کننده بقا بود یا چربی احشایی کمتر با بقای بدتر ارتباط داشت.

سرطان بیضه و تغذیه

هنوز هیچ مرور نظام‌مندی درباره ارتباط چربی، وزن، ترکیب بدن یا تغییر وزن با سرطان بیضه یا دیگر سرطان‌های تناسلی مردان گزارش نشده است.

سرطان‌های ادراری‌تناسلی و ورزش

مطالعات فعالیت یا کم‌تحرکی پس از تشخیص و پیامدهای بقای سرطان‌های ادراری‌تناسلی محدودند.

Benke و همکاران ارتباط فعالیت بدنی با بروز و مرگ‌ومیر پروستات را بررسی کردند. مطالعه فعالیت پس از تشخیص و مرگ ویژه پروستات را سنجید و گزارش کرد فعالیت بیشتر خطر این مرگ را %31 کاهش داد. فعالیت سنجیده‌شده شامل ورزش تفریحی بود.

Friedenreich و همکاران، 136 مطالعه درباره فعالیت پیش و پس از تشخیص و بقای ویژه سرطان و بقای کلی همه سرطان‌ها را مرور نظام‌مند کردند. مانند Benke، کاهش %30 خطر را گزارش کردند.

همچنین 5 مطالعه فعالیت و مرگ به هر علت گزارش کردند در بازماندگان پروستات، افراد بسیار فعال نسبت به غیرفعال‌ها %40 خطر کمتر داشتند.

برای دیگر سرطان‌های ادراری‌تناسلی، فقط یک مطالعه از Friedenreich و همکاران درباره فعالیت پس از تشخیص و بقای کلیه وجود دارد. این مطالعه در بازماندگان فعال، %43 کاهش خطر مرگ ویژه سرطان کلیه و %40 کاهش مرگ به هر علت یافت.

Swain و همکاران، کم‌تحرکی پس از تشخیص و پیامدهای سلامت بازماندگان را بررسی کردند. مطالعه‌ای در بازماندگان کلیه نشان داد زندگی کم‌تحرک با خطر مرگ کلی بالاتر همراه است. همچنین مطالعه بازماندگان پروستات، کاهش خطر مرگ کلی را در افراد فعال گزارش کرد.

سرطان‌های زنان

سرطان زنان به هر سرطان برخاسته از اندام‌های تولیدمثلی زن، از جمله دهانه رحم، تخمدان، رحم، واژن و فرج گفته می‌شود. در 2022، حدود 115.130 تشخیص تازه در آمریکا پیش‌بینی می‌شود.

سرطان آندومتر که اکثریت بزرگی از سرطان‌های تنه رحم را تشکیل می‌دهد، شایع‌ترین بدخیمی زنان در آمریکاست. برای 2022، تعداد 65.950 تشخیص تازه و 12.550 مرگ بر اثر آن برآورد می‌شود.

سرطان تخمدان تهدیدکننده‌ترین سرطان زنان از نظر زندگی است. در 2022، تشخیص آن در 29.880 زن و مرگ 12.810 زن پیش‌بینی می‌شود. چون دست‌کم نیمی در مراحل پیشرفته تشخیص می‌گیرند، پیش‌آگهی بد است و بقای کلی 5 ساله، به همین دلیل نیز، %49 است.

برای سرطان مهاجم دهانه رحم در 2022، تشخیص 14.100 زن و حدود 4280 مرگ پیش‌بینی می‌شود. نقش تغذیه و فعالیت بدنی در پیش‌آگهی سرطان‌های زنان عمدتاً ناشناخته است.

سرطان آندومتر (رحم) و تغذیه

چاقی عامل خطر قوی ایجاد سرطان‌های مختلف است و یکی از قوی‌ترین ارتباط‌های آن با سرطان آندومتر است. اما مطالعات نقش چاقی در پیشرفت این سرطان محدودند.

در 2 مرور نظام‌مند، نیمی از مطالعات در افراد با BMI بالاتر پیش از تشخیص، خطر مرگ بیشتر یافتند و نیم دیگر نتیجه‌ای گزارش نکردند. مطالعات نشان می‌دهند %10 افزایش BMI بازماندگان آندومتر با %9 مرگ‌ومیر بیشتر مرتبط است.

فراتحلیل بزرگ و تازه Petrelli و همکاران درباره چاقی و مرگ، در زنان آندومتر که هنگام تشخیص چاق بودند، نسبت به غیرچاق‌ها %20 خطر مرگ بیشتر یافت. نقش تغییر وزن پیش و پس از تشخیص در بقا معلوم نیست.

سرطان تخمدان و تغذیه

ارتباط BMI و بقای سرطان تخمدان کاملاً روشن نیست. Greenlee و همکاران در زنان با BMI بالاتر بقای بدتر گزارش کردند، اما نمونه نسبتاً کوچک بود (n = 241) و نتایج از نظر آماری معنادار نبود. Petrelli و همکاران نیز تفاوتی در بقای زنان چاق و غیرچاق نیافتند.

سرطان‌های زنان و ورزش

هنگام نگارش توصیه‌های AKD، هیچ مرور نظام‌مند یا فراتحلیلی درباره نقش فعالیت یا کم‌تحرکی در پیش‌آگهی سرطان آندومتر، تخمدان یا دیگر سرطان‌های زنان وجود نداشت.

فراتحلیل Friedenreich و همکاران نشان داد زنان فعال پس از تشخیص، نسبت به زنان کم‌فعال‌تر %33 خطر مرگ کمتر داشتند. هنوز مروری یا فراتحلیلی درباره نقش کم‌تحرکی در پیش‌آگهی سرطان‌های زنان وجود ندارد.

سرطان‌های خون

بدخیمی‌های خونی از سلول‌های مغز استخوان و دستگاه لنفاوی منشأ می‌گیرند. 3 نوع اصلی آن‌ها لوسمی، لنفوم و میلوم متعدد است. در 2022، حدود %9,6 سرطان‌های تازه آمریکا، یعنی 184.130 مورد، خونی خواهند بود. بقای سرطان‌های خون‌ساز و لنفاوی در دهه‌های اخیر بهتر شده است؛ مثلاً در لوسمی میلوئیدی مزمن، از میانه دهه 1970 با بقای 5 ساله %22، به تشخیص‌های 2011 تا 2017 با بقای %71 رسیده است.

اما میان گروه‌های نژادی و قومی مبتلایان به سرطان خون، تفاوت‌های مهمی در بروز و بقا وجود دارد.

اطلاعات منشأ این سرطان‌ها و عوامل خطرشان محدود است. ارتباط پرتو یون‌ساز با لوسمی روشن است و سیگار نیز عامل خطر شناخته‌شده آن است. شواهد تازه می‌گویند مصرف کمتر میوه و سبزی ممکن است خطر لنفوم غیرHodgkin را افزایش دهد.

مطالعات نقش عوامل قابل‌تغییر در پیش‌آگهی سرطان‌های خون نیز محدودند. در پژوهش‌های شامل چند سرطان، بیماران خونی سهم کوچکی از کل تحلیل را داشتند.

سرطان‌های خون و تغذیه

Greenlee و همکاران در بیماران لوسمی میلوئیدی حاد و لنفوم غیرHodgkin، ارتباط معناداری میان BMI هنگام تشخیص و پیشرفت بیماری نیافتند.

سرطان‌های خون و ورزش

پژوهش Fredenreich و همکاران درباره فعالیت و مرگ‌ومیر سرطان‌های خون، اثر محافظتی فعالیت پیش از تشخیص را گزارش کرد. میان فعالیت پس از تشخیص و مرگ‌ومیر ارتباط معناداری یافت نشد.

تغذیه و ورزش برای سرطان کودکان

در 2022 در آمریکا پیش‌بینی می‌شود از کودکان زیر 15 سال، 10.470 نفر و از نوجوانان، 5480 نفر در سن 15-19 سال، تشخیص سرطان بگیرند. توصیه‌های تغذیه کودکان تحت درمان برای حفظ رشد و تکامل طبیعی در درمان و پس از آن است. باید با متخصصان تغذیه و فیزیوتراپی برای رژیم و فعالیت متناسب با نیازهای ویژه کودک همکاری نزدیک داشت.

در 50 سال گذشته درمان سرطان کودکان بسیار پیشرفت کرده و بقای درازمدت را به‌طور چشمگیر بهتر کرده است. بقای کلی 5 ساله در کودکان زیر 15 سال % 85 و در نوجوانان % 86 است. در نتیجه، اکنون بیش از 400.000 بازمانده با تشخیص سرطان در کودکی یا نوجوانی در آمریکا زندگی می‌کنند.

بازماندگان سرطان کودکی نسبت به افراد بدون سابقه سرطان زودتر به بیماری‌های مزمن مبتلا می‌شوند. بنابراین حفظ وزن سالم، انتخاب تغذیه سالم و فعالیت منظم برای پیشگیری از این بیماری‌ها در آنان اهمیت ویژه دارد.

خلاصه توصیه‌ها و شواهد برای بازماندگان سرطان

بازماندگان پس از تشخیص و درمان نیز می‌توانند از مشاوره تغذیه و فعالیت بدنی سود ببرند. جدول زیر توصیه‌های پشتیبانی‌شده با شواهد موجود را خلاصه می‌کند.

جدول 1:  راهنمای تغذیه و فعالیت بازماندگان سرطان، انجمن سرطان آمریکا، 2022

توصیه‌های عمومی برای بازماندگان سرطان

ارزیابی و مشاوره تغذیه باید هرچه زودتر پس از تشخیص آغاز شود تا کمبودهای تغذیه پیشگیری یا رفع، عضله حفظ و عوارض درمانِ مؤثر بر تغذیه مدیریت شود.

 

ارزیابی و مشاوره فعالیت بدنی باید هرچه زودتر پس از تشخیص آغاز شود تا به آمادگی برای درمان، تحمل و پاسخ به آن و مدیریت برخی علائم سرطان و عوارض درمان کمک کند.

توصیه‌ها برای بهبود سلامت درازمدت و افزایش احتمال بقا

از چاقی پرهیز کنید و با تغذیه و فعالیت بدنی، عضله را حفظ یا بیشتر کنید.

با توجه به نوع سرطان، سلامت بیمار، شیوه درمان، علائم و عوارض، منظم فعالیت کنید.

از رژیم سالمی پیروی کنید که نیازهای تغذیه را برآورده و با توصیه‌های پیشگیری از بیماری مزمن سازگار باشد.

برای کاهش خطر سرطان تازه، توصیه‌های عمومی راهنمای تغذیه و فعالیت بدنی انجمن سرطان آمریکا برای پیشگیری از سرطان را رعایت کنید.

مشاوره تغذیه می‌تواند به مدیریت تهوع، استفراغ و بی‌اشتهایی ناشی از درمان کمک کند و از کمبود مواد غذایی و از دست رفتن عضله بر اثر این عوارض پیشگیری کند.

گرچه پس از جراحی بزرگ یا پیوند سلول بنیادی محدودیت‌های کوتاه‌مدتی وجود دارد، بیشتر بازماندگان می‌توانند پیش، حین و پس از درمان ورزش کنند. فعالیت حین و پس از درمان ممکن است اضطراب، علائم افسردگی، خستگی، عملکرد جسمی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را بهتر کند. مؤسسه آمریکایی پزشکی ورزش، مقدارهای مشخص ورزش هوازی و مقاومتی را برای بهبود این پیامدهای شایع راهنمایی می‌کند.

ممکن است لازم باشد ورزش با توجه به تحمل، ایمنی، علائم و عوارض درمان فرد تنظیم شود. هدف نهایی رسیدن به توصیه‌های موجود است: 150-300 دقیقه فعالیت متوسط یا 75-150 دقیقه فعالیت شدید در هفته و تقویت عضله در 2 روز یا بیشتر از هفته.

شواهد کافی برای توصیه عمومی درباره مصرف الکل وجود ندارد. بااین‌حال، در برخی سرطان‌ها مصرف آن با مرگ‌ومیر بیشتر همراه بوده است. پس پرهیز از الکل جزء توصیه‌های پیشگیری است و در بازماندگان با کاهش خطر سرطان تازه ارتباط دارد.

توصیه‌های تغذیه و فعالیت برای پیشگیری از سرطان در راهنمای انجمن سرطان آمریکا، در جدول زیر خلاصه شده‌اند.

جدول 2: راهنمای تغذیه و فعالیت بدنی انجمن سرطان آمریکا برای پیشگیری از سرطان

در طول زندگی به وزن سالم برسید و آن را حفظ کنید.

وزن را در محدوده سالم نگه دارید و از افزایش وزن در بزرگسالی پرهیز کنید.

از نظر جسمی فعال باشید.

بزرگسالان باید در هفته 150-300 دقیقه فعالیت متوسط یا 75-150 دقیقه فعالیت شدید داشته باشند؛ رسیدن به حد بالای 300 دقیقه و تلاش برای فراتر رفتن از آن ایدئال است.

کودکان و نوجوانان باید دست‌کم 1 ساعت فعالیت متوسط یا شدید انجام دهند.

بیشتر حرکت کنید و کمتر بنشینید.

در هر سنی از تغذیه سالم پیروی کنید.

الگوی تغذیه سالم شامل این موارد است:

  • خوراک‌های مغذی در مقداری که به رسیدن به وزن سالم و حفظ آن کمک کند.
  • سبزی‌های متنوع؛ سبز تیره، قرمز، نارنجی، حبوبات پرفیبر مانند لوبیا و نخودفرنگی و دیگر سبزی‌ها.
  • میوه، به‌ویژه میوه کامل با رنگ‌های متنوع.
  • غلات کامل

 

تغذیه سالم این موارد را محدود یا حذف می‌کند:

  • گوشت قرمز و فرآوری‌شده
  • نوشیدنی‌های شیرین
  • غذاهای بسیار فرآوری‌شده و محصولات غلات تصفیه‌شده.

 

بهترین گزینه ننوشیدن الکل است.

افرادی که الکل را انتخاب می‌کنند باید مصرف را برای زنان به 1 نوشیدنی و برای مردان به 2 نوشیدنی در روز محدود کنند.

خلاصه شواهد چربی بدن، فعالیت، تغذیه و الکل پس از تشخیص برخی سرطان‌ها در جدول 3 آمده است. جدول با اشاره به نبود پژوهش باکیفیت درباره بسیاری از سرطان‌ها، برای بهبود توصیه‌های آینده پژوهش بیشتر را لازم می‌داند.

جدول 3: شواهد عوامل بالقوه مؤثر برحسب نوع سرطان

نوع سرطان

چربی بدن

فعالیت بدنی

تغذیه

الکل

سرطان پستان

  • چاقی پس از تشخیص (BMI ≥ 30kg/m2) خطر عود و مرگ را افزایش می‌دهد.
  • نقش کاهش وزن پس از تشخیص فعلاً روشن نیست.
  • فعالیت بدنی خطر مرگ را کاهش می‌دهد.
  • کاهش فعالیت پس از تشخیص با خطر بیشتر مرگ مرتبط است.
  • شواهدی از ارتباط رژیم سالم پس از تشخیص، حتی رژیم گیاه‌خواری، با عود سرطان پستان یا مرگ پشتیبانی نمی‌کند.
  • الگوی تغذیه غربی پس از تشخیص با خطر بیشتر مرگ مرتبط بوده است.
  • داده‌های روشنی درباره رژیم پرچرب وجود ندارد.
  • داده‌های محدودی از ارتباط ایزوفلاون سویا پس از تشخیص با عود کمتر سرطان پستان وجود دارد. یافته‌ای درباره خطر مرگ نیست. 
  • شواهد موجود میان مصرف الکل و مرگ‌ومیر بازماندگان سرطان پستان ارتباطی نشان نمی‌دهد.
  • مصرف الکل پس از تشخیص سرطان پستان با عود مرتبط بوده است.

سرطان ریه

  • چاقی با مرگ‌ومیر کمتر پس از تشخیص سرطان ریه مرتبط بوده است.
  • شواهد کاهش مرگ‌ومیر با فعالیت پس از تشخیص محدود است.

 

 

سرطان‌های تنفسی فوقانی، گوارشی و دستگاه گوارش

سرطان کولورکتال

  • افراد با وزن طبیعی نسبت به افراد دارای اضافه‌وزن خطر مرگ کمتری دارند.
  • نتایج چاقی و مرگ‌ومیر پس از تشخیص کولورکتال ناسازگارند.
  • افزایش چربی احشایی، مرگ‌ومیر را افزایش می‌دهد.
  • فعالیت بالا پس از تشخیص با مرگ‌ومیر کمتر مرتبط است.
  • زندگی فعال‌تر مرگ‌ومیر ناشی از سرطان کولورکتال را کاهش می‌دهد.

 

  • الگوی غربی با گوشت فرآوری‌شده فراوان پس از تشخیص کولورکتال، با عود و مرگ بیشتر مرتبط است.
  • انواع مختلف تغذیه با نتایج سرطان کولورکتال ارتباط ندارند.

 

 

  • شواهد موجود میان مصرف الکل پس از تشخیص و نرخ‌ها ارتباطی نشان نمی‌دهد

سرطان مری / دهان / سر و گردن / معده

  • BMI بالا پس از سرطان مری با مرگ‌ومیر کمتر مرتبط است

 

 

 

  • پس از سرطان حنجره، گلو یا سر و گردن، الکل بیشتر مرگ به هر علت را افزایش می‌دهد.

 

سرطان کبد

 

 

 

  • الکل بیشتر، مرگ به هر علت را افزایش می‌دهد

سرطان پانکراس

  • شواهد افزایش احتمالی مرگ‌ومیر در افراد چاق محدود است

 

 

 

سرطان مثانه

  • در بیماران با BMI 225 ≥ kg/m2 خطر عود و پیشرفت بیشتر است
  • هرگونه نتیجه درباره نرخ مرگ‌ومیر

 

 

 

سرطان کلیه

  • پیشنهاد شده است چربی بیشتر پیرامون اندام‌های داخلی، بقا را افزایش می‌دهد.

 

 

 

سرطان پروستات

  • شواهد اثر چاقی بر پیشرفت بیماری و مرگ‌ومیر ناکافی است.
  • ارتباط‌ها ممکن است با نوع درمان متفاوت باشند
  • فعالیت بالا پس از تشخیص با مرگ‌ومیر کمتر مرتبط است.
  • طبق شواهد موجود، الگوی غربی نرخ‌ها را افزایش می‌دهد؛ الگوی مدیترانه‌ای مرگ به هر علت را کم می‌کند.

 

همه سرطان‌های زنان

(دهانه رحم، آندومتر، تخمدان)؛

 

  • فعالیت بالا پس از تشخیص مرگ به هر علت را کاهش می‌دهد.

 

 

سرطان آندومتر

  • شواهد در افراد با BMI > 30KG/m2 مرگ‌ومیر بیشتر نشان می‌دهد.
  • BMI بالا با پیشرفت بیماری مرتبط نبوده است.

 

 

 

سرطان تخمدان

  • شواهد ارتباط چاقی و سرطان تخمدان محدود است.

 

 

 

آثار دیررس و نتایج گزارش‌شده توسط بیمار

مشکلات مؤثر بر ورزش و راهنمای تغذیه    

پذیرش رفتار سالم در تغذیه و فعالیت می‌تواند آثار مثبت زیادی بر علائم ناشی از درمان و کیفیت زندگی داشته باشد. مثلاً ورزش کیفیت زندگی و علائمی مانند خستگی را بهتر می‌کند. برنامه ورزشی ساختارمند ممکن است راهبردی برای بهبود آمادگی قلبی‌عروقی پس از درمان باشد.                       

برخی مطالعات تأیید کرده‌اند پیروی از نسخه پیشین راهنمای AKD درباره فعالیت و تغذیه در بازماندگان، ممکن است کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را بهتر و خطر سندرم متابولیک را کمتر کند. این سندرم خطر بیماری‌های همراه مانند دیابت و بیماری قلبی‌عروقی را نیز افزایش می‌دهد؛ مشکلاتی که همچنان از علل اصلی بیماری و مرگ بازماندگان در آمریکا هستند. 

مشاوره برای بهبود سلامت افراد با درمان تکمیل‌شده و بازماندگان سرطان

در زمینه اجرای توصیه‌های رفتار سالم، افراد با سابقه سرطان بیش از همتایان بدون این سابقه ملزم به رعایت راهنماهای تغذیه و ورزش نیستند. ممکن است در ارزیابی و مشاوره بازماندگان درباره تغذیه، الکل و فعالیت بدنی خلأهایی وجود داشته باشد.     

مشاوران برای دسترسی بهتر به اطلاعات باید ارتباط و راهبردها را با سواد سلامت و توانایی عددی فرد تنظیم کنند. سواد سلامت از سن، آموزش، توانایی شناختی و زبان اثر می‌گیرد. مثلاً سالمندان ممکن است نسبت به جوانان سواد سلامت محدودتری داشته باشند.

آثار دیررس و درازمدت می‌توانند مانع پیروی از راهنما شوند

پایبندی بازماندگان به راهنمای AKD ممکن است ناکافی باشد. در مطالعه‌ای بر بازماندگان سرطان پستان، فقط پایبندی متوسط دیده شد.

عوامل اجتماعی‌جمعیتی، زمان و دسترسی به منابع می‌توانند علت پایبندی ناکافی به تغذیه و فعالیت باشند. آثار دیررس و درازمدت سرطان نیز ممکن است مانع رفتار سالم شوند. پژوهشی یافت این آثار درمان می‌توانند دیگر موانع را تحت‌الشعاع قرار دهند. اختلالاتی مانند نوروپاتی محیطی، عوارض نکروز بدون عروق، کاردیومیوپاتی، قطع بخشی از اندام یا لنف‌ادم ممکن است برخی فعالیت‌ها را پرخطر کنند.

نقش نتایج گزارش‌شده توسط بیمار

سرطان و درمانش آثار دیررس و درازمدت گوناگونی دارند. پذیرش تغذیه و فعالیت سالم و سنجش موانع، رویکرد فردی می‌خواهد. نتایج گزارش‌شده توسط بیمار راهی برای انجام نظام‌مند این کار در بالین است و می‌تواند اثربخشی مداخلات بهبود پیامدهای درازمدت را بسنجد. پیش‌توان‌بخشی در مراقبت سرطان، رویکردی آینده‌نگر که از ارزیابی پایه برای هدایت مداخلات بهبود نتیجه استفاده می‌کند، نمونه مناسبی است.

گرچه درمان سرطان سنتاً بر نتایج کوتاه‌مدت متمرکز بوده، مروری تازه بر پیش‌توان‌بخشی، ظرفیت و محدودیت مداخلات موجود برای تأثیر بر نتایج درازمدت بقا را مشخص کرد. پیش‌توان‌بخشی همراه با توان‌بخشی پس از درمان ممکن است بیماری‌زایی و پیامدهای نامطلوب را مؤثرتر کاهش دهد. به‌ویژه، افراد با بیماری همراه از بسیاری از این پژوهش‌ها کنار گذاشته شده‌اند. اما شیوع قابل‌توجه و تنوع بیماری‌های همراه در مبتلایان به سرطان، نیاز به رویکرد فردی را بیشتر نشان می‌دهد.     

سازمان‌هایی مانند انجمن قلب آمریکا، با شناخت اهمیت بیماری قلبی‌عروقی هم به‌عنوان اثر دیررس درمان و هم بیماری همراه شایع، راهنماهایی برای توان‌بخشی قلب‌وانکولوژی با هدف بهبود نتایج بیماران منتشر کرده‌اند.

بازماندگان علائم متعددی دارند که مانع مهم و قابل‌تغییر رفتار سالم است. بسیاری از علائم پس از درمان ادامه می‌یابد و ممکن است 10 سال یا بیشتر بماند. مثلاً در تکمیل‌کنندگان شیمی‌درمانی، شدت درد و خستگی در مقیاس صفر تا 10 برابر 6 بود و تا یک سال پس از تشخیص ادامه داشت. این دوره گذار ممکن است برای مداخله مناسب باشد. در دیگران درد پایدار و نوروپاتی محیطی ثبت شده است. بیش از %60 بازماندگان پستان خستگی و مشکل خواب داشتند. علائم افسردگی در %67 بازماندگان گزارش شد. بین 2010 و 2013، در آمریکا 2,5 میلیون بازمانده برای افسردگی، اضطراب یا هر دو دارو می‌گرفتند. چون علائم مانع رفتار سالم‌اند، برای بهینه‌سازی نتایج درازمدت باید هم‌زمان با تشویق رفتار سالم، آن‌ها را مدیریت کرد.

نابرابری‌های سلامت در درمان سرطان و پس از آن چیست؟

بازماندگان در نتیجه تشخیص و درمان با مشکلات جسمی، عاطفی، روانی‌اجتماعی و مالی روبه‌رو می‌شوند. همه دشواری دارند، اما برخی گروه‌ها نامتناسب آسیب می‌بینند. مثلاً سیاه‌پوستان و بومیان آمریکای ساکن روستا بیشتر فقر و نژادپرستی تجربه می‌کنند و معمولاً دسترسی کافی به خدمات سلامت ندارند.

افراد هیسپانیک کمترین پوشش بیمه سلامت را میان گروه‌های نژادی یا قومی دارند. نابرابری دسترسی در آمریکا همچنان مسئله مهم سلامت عمومی است. پژوهش نابرابری سرطان در بازماندگان عمدتاً بر جمعیت نژادی، قومی و روستایی متمرکز بوده، اما اکنون سن، گرایش جنسی و هویت جنسیتی، تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت مانند دسترسی به مراقبت، زبان، سواد سلامت و آموزش، وضعیت اجتماعی‌اقتصادی، محیط و جغرافیا را نیز در بر می‌گیرد. این رویکرد فراگیر بر اهمیت عدالت و دسترسی منصفانه همگان تأکید دارد.

 ASCO در 2020 بیانیه‌ای برای کاهش نابرابری مراقبت سرطان و بهبود عدالت سلامت منتشر کرد. موضوعات آن دسترسی برابر به مراقبت باکیفیت، پژوهش عادلانه، رفع موانع مانند تنوع نیروی کار، مشارکت اجتماعی و تبعیض نهادی، و افزایش آگاهی و اقدام مانند راه‌حل سیاسی بود. توصیه‌های مشخص دسترسی شامل افزایش بودجه قوی، پایدار و پیش‌بینی‌پذیر نهادها و برنامه‌های کاهش نابرابری پیشگیری و درمان، گام‌هایی برای حضور جمعیت متنوع در کارآزمایی‌ها، حمایت از برنامه‌هایی که نیروی سلامت را بازتاب‌دهنده جوامع تحت خدمت کنند و اولویت دادن به کنترل سرطان بود.

کاهش نابرابری سرطان و رسیدن به عدالت سلامت، هدف فراگیر AKD و شبکه اقدام سرطان آن است.

اصول مبتنی بر شواهد عدالت سلامت AKD و شبکه اقدام سرطان آن در 3 عنوان بررسی می‌شود:

  1. مردم: جمعیت‌های با بیشترین نیاز شناسایی و داده‌های کمی و کیفی برای اولویت پژوهش استفاده می‌شود. پذیرش، احترام و ارزش‌گذاری به تفاوت‌ها، محیط همکاری با جوامع متأثر از نابرابری سلامت می‌سازد.
  2. مکان: تعیین‌کننده‌های ساختاری و اجتماعی سلامت را در بر می‌گیرد؛ پیش از پژوهش، رویداد، برنامه و سیاست مؤثر بر جامعه، باید زمینه تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن را فهمید و راه‌حل‌های پایدار اجتماعی را اجرا کرد.
  3. همکاری‌ها: با مشارکت دادن همکاران بخش‌های مختلف و پیشگیری از پیامدهای ناخواسته در جوامع متأثر از طراحی، ارزیابی و اجرای راه‌حل‌ها، از توان داوطلبان بهره می‌گیرد.

در رسیدگی به تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، باید ناامنی غذایی را در نظر گرفت؛ یعنی به‌دلیل کمبود پول و دیگر منابع، دریافت غذا یا عادت خوردن مختل شود. طبق سرویس پژوهش اقتصادی وزارت کشاورزی آمریکا، در 2019، % 10,5 همه خانوارها ناامنی غذایی داشتند. شیوع آن در هیسپانیک‌ها و سیاه‌پوستان دو برابر سفیدپوستان غیرهیسپانیک بود. همچنین %34,5 خانوارهای زیر خط فقر آن را تجربه کردند. داده امنیت غذایی بازماندگان اندک است. Charkhchi و همکاران با داده سامانه پایش عوامل خطر رفتاری نشان دادند بیماران سرطان نسبت به افراد بدون بیماری مزمن بیشتر در معرض ناامنی غذایی‌اند.

گرچه داده ناامنی غذایی بیماران در گروه‌های اجتماعی‌جمعیتی مختلف کم است، با توجه به اثر درآمد، اشتغال، ناتوانی و نژاد/قومیت، وجود نابرابری ممکن است. مثلاً Gany و همکاران نشان دادند در بیماران لاتین‌تبار و سیاه‌پوست که بیشترشان زیر خط فقر بودند، %41 ناامنی غذایی داشتند. پس جامعه باید عدالت غذایی را هدف همه بازماندگان برای دستیابی به توصیه‌های تغذیه بداند. تلاش برای رفع ناامنی غذایی در بیماران و بازماندگان و راهبردهای حذف نابرابری باید اولویت یابد.

این راهنما و راهنمای پیشگیری AKD توصیه می‌کنند پژوهشگران، پزشکان و جوامع در سطح ملی، ایالتی و محلی برای سیاست و تغییر محیطیِ افزایش دسترسی به غذای مغذی و مقرون‌به‌صرفه همکاری کنند. باید نابرابری بازماندگان ناشی از زمینه اجتماعی‌فرهنگی، ناامنی غذایی و محیط، مانند ایمنی محله، را در نظر گرفت. تلاش هماهنگ، شامل تغییر سیاست‌های مقابله با نژادپرستی ساختاری و موانع رفتار سالم، برای کاهش بار نابرابری سرطان و عدالت در سراسر مراقبت ضروری است.

تأثیرات جامعه

عوامل متعدد جامعه و محیط بالینی بر تغذیه و فعالیت جمعیت اثر می‌گذارند و تأثیر مشابهی بر رفتار سالم بازماندگان و عموم مردم دارند. بسیاری از بازماندگان برای آموختن رفتار سالم پس از سرطان به اینترنت رو می‌آورند. اطلاعات نادرست در وب‌سایت‌ها، به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی فراوان است و یافتن اطلاعات معتبر تغذیه آنلاین دشوار است.

خدمات مشاوره

بیشتر بازماندگان ترجیح می‌دهند اطلاعات تغذیه، الکل، مدیریت وزن و فعالیت را از تیم سلامت بگیرند. همچنین بسیاری از بیماران انکولوژی، کمبود وقت را مانع ارائه مشاوره در این زمینه می‌دانند و به آموزش و آگاهی ناکافی درباره منابع موجود اذعان دارند.    

برخی بازماندگان اطلاعات تغذیه اینترنت را معمولاً ناکافی یا متناقض می‌دانند. آموزش دانش و مهارت تغذیه، فعالیت و مدیریت وزن باید وارد آموزش انکولوژی و بخشی از کار بالینی شود.

رویکردهای ارتقای سلامت بازماندگان سرطان

برای ارتقای سلامت بازماندگان باید چند رویکرد را در نظر گرفت.

  1. باید متخصصان را به آموزش درباره فواید مداخلات تغذیه و ورزش برای بازماندگان تشویق کرد.
  2. پیشنهاد شده تیم‌های مراقبت بازماندگان، سامانه‌هایی برای سنجش روتین این رفتارها بسازند و با ارزیابی دوباره در فواصل منظم، راهبردهای قابل‌کاربرد در بالین توسعه دهند.
  3. فناوری می‌تواند هماهنگی مشاوره تغذیه و ورزش را تقویت کند. مثلاً می‌توان از پرونده الکترونیک سلامت، پرسش درباره ورزش از بیمار و الگوریتم ارجاع به سطح مناسب ورزش استفاده کرد.

چنین راهبردهایی برای مشاوره تغذیه هم می‌توانند مفید باشند.

فراتر رفتن از درمانگاه برای بیشترین اثر

مداخلات تغذیه و فعالیت در انکولوژی باید نه‌فقط در مراقبت اولیه، بلکه در همه محیط‌های ممکن، از جمله جامعه، اجرا شوند.

نتیجه

با پیشرفت سلامت، آگاهی و اجرای این توصیه‌ها در بازماندگان برای کاهش عود و افزایش بقا ضروری است. جامعه و محیط بالینی می‌توانند بر رفتار بیمار بسیار اثر بگذارند؛ پس اجرای توصیه‌ها اهمیت حیاتی دارد.

هوش مصنوعی DROZDOGAN

این مقاله را با هم بررسی کنیم

درباره مقاله بپرسید و پاسخ‌ها را همراه با منابع منتشرشده در سایت ما بخوانید.

هوش مصنوعی DROZDOGAN

دستیار Drozdogan

راهنمای تغذیه و ورزش پس از درمان سرطان

درباره مقاله بپرسید و پاسخ‌ها را همراه با منابع منتشرشده در سایت ما بخوانید.

اطلاعات گفت‌وگو و حریم خصوصی

این گفت‌وگو را دستیار Drozdogan پاسخ می‌دهد. مدیران مجاز سایت ممکن است آن را برای بررسی کیفیت بازبینی کنند. اطلاعات شخصی را به اشتراک نگذارید.

پاسخ‌ها با زیرساخت OpenAI تهیه می‌شوند. پرسش‌ها و پاسخ‌ها در آن سرویس پردازش می‌شوند؛ سوابق گفت‌وگو در سایت ما ذخیره می‌شوند. اطلاعات هویتی، تماس یا سلامت شخصی را به اشتراک نگذارید.

0 / 1000

فقط برای اطلاع‌رسانی است؛ تشخیص شخصی یا توصیه درمانی ارائه نمی‌شود.

مقاله‌های مرتبط

مقاله‌های دیگر درباره این موضوع را بخوانید.

از تازه‌ها باخبر بمانید

مقاله‌های تازه و پیشرفت‌های علمی را از طریق ایمیل دریافت کنید.

Google Analytics در صفحات عمومی مستقل از این پنجره کار می‌کند و ممکن است از کوکی‌های تحلیلی استفاده کند. انتخاب شما در اینجا فقط خدمات خارجی را کنترل می‌کند.