მსხვილი და სწორი ნაწლავის კიბოს დროს ნაწლავის გაუვალობის (ილეუსის) ნიშნები და მკურნალობა
ამ სტატიაში
მსხვილი და სწორი ნაწლავის (კოლონის / კოლორექტალური) კიბოსმქონე პაციენტებს დიაგნოზი სხვადასხვა ნიშნით შეიძლება დაესვათ: რკინადეფიციტური ანემია, უკანა ტანიდან/რექტალური სისხლდენა, ნაწლავთა მოქმედების ცვლილება, მუცლის ტკივილი, ხელით შესაგრძნობი სწორი ნაწლავის ან მუცლის მასები ან რაიმე ნიშნის/ჩივილის გარეშე.
ამასთან, კოლორექტალური კიბოს დროს სიმსივნის გადაჭარბებულმა ზრდამ შეიძლება მწვავე გაუვალობა გამოიწვიოს, როდესაც კოლონის სანათურს მთლიანად კიბოს ქსოვილი ხურავს. ამ მდგომარეობას სამედიცინო ენაზე ნაწლავის ობსტრუქციას ან ილეუსს ვუწოდებთ. ამ პაციენტებმა შეიძლება მიმართონ პერიტონიტით (მუცლის ფარის ანთებით), ძლიერი მუცლის ტკივილით, მუცლის შებერილობით/დაჭიმულობით, ნაწლავთა მოქმედების არარსებობითა და ყაბზობით . თავდაპირველად შეიძლება ვიფიქროთ, რომ ამ პაციენტებს წვრილი ნაწლავის გაუვალობა აქვთ, რადგან ის უფრო გავრცელებულია, თუმცა ნაწლავის ყველა გაუვალობის % 25 კოლონში გვხვდება. მსხვილი ნაწლავის გაუვალობის %70 განივი (ჰორიზონტალური) კოლონის შემდეგ ანუ მარცხენა კოლონში აღინიშნება.
მიუხედავად იმისა, რომ კოლორექტალური კიბოები მსხვილი ნაწლავის გაუვალობის მთავარი მიზეზია, საბოლოო დიაგნოზამდე სხვა მიზეზებიც უნდა გვახსოვდეს. პაციენტებს შეიძლება ჰქონდეთ სხვა დაავადებებიც, რომლებიც კოლონის სანათურში მეტასტაზირებს და შეიძლება ნაწლავის გაუვალობა გამოიწვიოს, როგორიცაა პანკრეასის ან გინეკოლოგიური (საშვილოსნოს, საკვერცხისა და საშვილოსნოს ყელის) კიბოები. ნაწლავის სხვა დაავადებებმაც, რომელთა უმეტესობა წვრილ ნაწლავს აზიანებს, შეიძლება ხელი შეუწყოს მსხვილი ნაწლავის გაუვალობას. მაგალითად დივერტიკულიტმა, მუცლის ან საზარდულის არეში რადიოთერაპიის ჩატარებამ და ნაწლავის ანთებითმა დაავადებამ.
როგორ მკურნალობენ მსხვილი ნაწლავის გაუვალობას?
კიბოთი გამოწვეული (ავთვისებიანი) კოლონის გაუვალობის დიაგნოსტირება ყველაზე სწრაფად და მარტივად მუცლის კომპიუტერული ტომოგრაფიით (BT) შეიძლება; BT ასევე უპირატესია მეტასტაზური დაავადების გამოსავლენად. საეჭვო ობსტრუქციის გამომწვევი კოლონის დაზიანების აღმოჩენისას ენდოსკოპიური გამოკვლევა შეიძლება ჩატარდეს როგორც ავთვისებიანობის დასადასტურებლად, ისე სტენტირებით დროებითი დეკომპრესიის (გახსნის, შემსუბუქების) მისაღწევად. მწვავე (უეცრად განვითარებული) მსხვილი ნაწლავის გაუვალობის მქონე კოლორექტალური კიბოს პაციენტებს მართავს ონკოლოგიის, გასტროენტეროლოგიისა და ზოგადი ქირურგიის სპეციალისტთა გუნდი.
კიბოთი გამოწვეული კოლონის გაუვალობა ქირურგიულად შეიძლება შემსუბუქდეს დახშული ადგილის უკან ნაწლავის კანზე გამოყვანის პროცედურით. ნაწლავის ქირურგიულად კანზე გამოყვანა სახელდება ნაწლავის იმ უბნის მიხედვით, სადაც პროცედურა ტარდება; თუ კანზე "კოლონი" გამოჰყავთ, ეწოდება კოლოსტომია, თუ წვრილი ნაწლავი გამოჰყავთ კანზე ილეოსტომია ან იეიუნოსტომია. ყველაზე ხშირად უპირატესობა კოლოსტომიას ენიჭება; შეიძლება იყოს დროებითი ან მუდმივი.
მსხვილი ნაწლავის გაუვალობის მკურნალობის ალტერნატიული და ნაკლებად სასურველი მეთოდია კოლონის სტენტირება. სრულად გაუვალი ნაწლავის მქონე პაციენტებში სტენტირება, რა თქმა უნდა, უფრო რთული ან შეუძლებელია და შეიძლება თავდაპირველად კოლოსტომიის შექმნას მიენიჭოს უპირატესობა.
კოლონის სტენტირება შეიძლება გამოყენებული იყოს დროებით ღონისძიებად, რათა პაციენტს ოპერაცია ოპტიმალურ დროს ჩაუტარდეს. სტენტირება ოპერაციისთვის შეუფერებელ პაციენტებში პალიატიურ გამოსავლადაც შეიძლება გამოვიყენოთ. თუ გამოკვლევის დაწყებამდე კოლონის სტენტირება გონივრულ ვარიანტად ჩაითვლება, სტენტის მოთავსების დასახმარებლად შეიძლება ფლუოროსკოპიის (სპეციალიზებული ტომოგრაფიის თანხლებით პროცედურის) უზრუნველყოფა.
როგორც კოლონში სტენტის მოთავსება, ისე ქირურგიული ჩარევა სიფრთხილით უნდა ჩატარდეს პაციენტებში, რომლებიც იღებენ მეტასტაზური კოლორექტალური კიბოების დროს ხშირად არჩეულ, ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნის შემაფერხებელ ანტიანგიოგენურ პრეპარატს ბევაციზუმაბს (სავაჭრო სახელი Altuzan). რადგან ამ პრეპარატის მიმღებ პაციენტებში სტენტირებისას შეიძლება ნაწლავის პერფორაცია, ოპერაციისას სისხლდენა და შემდგომ ჭრილობის შეხორცების პრობლემები განვითარდეს.
კოლონის სტენტის მოთავსების შემდეგ პაციენტებმა სპეციალური დიეტა უნდა დაიცვან, რათა სტენტი არ დატვირთონ. პაციენტებმა უნდა დაიცვან დაბალკალორიული / დაბალბოჭკოვანი დიეტა და განავალი პოლიეთილენგლიკოლით რბილად შეინარჩუნონ (საჭიროების შემთხვევაში).
კოლონის სტენტებიც შეიძლება გადაადგილდეს, რამაც შესაძლოა გაუვალობის მსგავსი ჩივილები, მუცლის ტკივილი და / ან შებერილობა ან რექტალური სისხლდენა გამოიწვიოს. პაციენტებმა უნდა იცოდნენ ამ შესაძლო გართულებების შესახებ და რომელიმე მათგანის ნიშნების შემთხვევაში ექიმს აცნობონ.
შეჯამებით, მიუხედავად იმისა, რომ კოლორექტალური კიბოების ადრეული ან ხშირი ნიშანი არ არის, მსხვილი ნაწლავის გაუვალობა კიბოს გართულებაა, რომელიც უნდა გვახსოვდეს. კომპიუტერული ტომოგრაფიით შეიძლება როგორც დიაგნოსტირება, ისე სიმსივნის მდებარეობის შესახებ ინფორმაციის მიღება. მწვავე გაუვალობას უმეტესად კოლოსტომიით მკურნალობენ.
დაკავშირებული თემა
წყაროები
Clinical assessment to determine the risk of bowel cancer using Symptoms, Age, Mass and Iron Deficiency Anemia (SAMI).
Br J Surg. 2017
2. Aslar AK, Ozdemir S, Mahmoudi H, Kuzu MA.
Analysis of 230 cases of emergent surgery for obstructing colon cancer-lessons learned.
J Gastrointest Surg. 2011
3. Baron TH, Wong Kee Song LM, Repici A.
Role of self-expandable stents for patients with colon cancer (with videos).
Gastrointest Endosc. 2012
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.