შეიძლება მოწევის ისტორიით ფილტვის კიბოს იმუნოთერაპიაზე პასუხის პროგნოზირება?

აშშ-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის ჟურნალში(Journal of the National Cancer Institute) გამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, მოწევის ისტორია მეტასტაზური ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს (KHDAK) მქონე პაციენტებში იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორების კლასის იმუნოთერაპიაზე პასუხის პროგნოზირებაში შეიძლება დაგვეხმაროს.

ფილტვის კიბო: თამბაქოთი გამოწვეული და სხვა შემთხვევები

ფილტვის კიბო თამბაქოს მსოფლიოში გავრცელებამდე იშვიათ სიმსივნეებს შორის იყო. ახლა კი როგორც მამაკაცებში, ისე ქალებში მსოფლიოში კიბოთი სიკვდილიანობის პირველი მიზეზია: 2020 წელს ფილტვის კიბომ 1,8 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. თამბაქო და მისი ნაწარმი, პირველ რიგში სიგარეტი, ფილტვის კიბოს ყველა შემთხვევის 90%-ის მიზეზია.

• დაკავშირებული თემა: ფილტვის კიბოს მიზეზები თამბაქოს გარდა

მოწევისა და იმუნოთერაპიაზე პასუხის კვლევის დეტალები

მკვლევრებმა შეაფასეს მოწინავე სტადიის ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს (KHDAK) მქონე 644 პაციენტი, რომლებიც მხოლოდ იმუნოთერაპიას იღებდნენ:

• 105-ს არასოდეს მოუწევია,
• 375 ყოფილი მწეველი იყო და
• 164 პაციენტი კვლავ ეწეოდა.

შედეგები

• კვლევაში შეფასებული 644 პაციენტის იმუნოთერაპიაზე ობიექტური პასუხის მაჩვენებლები;
  • ყველაზე მაღალი იყო მიმდინარე მწეველებში — 28%,
  • ყოფილ მწეველებში — 23,5% და
  • არასოდეს მწეველებში — 11,4%.
• PD-L1-ის სიმსივნური პროპორციის ქულა (TPS) და სხვა მახასიათებლების გათვალისწინების შემდეგ მოწევის სტატუსი ობიექტური პასუხის გაზრდილ მაჩვენებელს მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა. არასოდეს მწეველებთან შედარებით, ყოფილ მწეველებში შანსების შეფარდება 2,07 ( P =0,04), ხოლო მიმდინარე მწეველებში 3,04 ( P = 0,003) იყო.
• იმუნოთერაპიის მიმღებ არასოდეს მწეველებს ყოფილ და მიმდინარე მწეველებთან შედარებით მნიშვნელოვნად მოკლე პროგრესირების გარეშე გადარჩენა ჰქონდათ. პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მედიანა არასოდეს მწეველებში 2,07 თვე იყო, ყოფილ მწეველებში — 3,65 თვე (რისკების შეფარდება [HR], 0,74; P =0,01), ხოლო მიმდინარე მწეველებში — 3,68 თვე (HR, 0,60; P <0,001).
• ანალოგიურად, იმუნოთერაპიის მიმღებ არასოდეს მწეველებს ყოფილ და მიმდინარე მწეველებთან შედარებით რიცხობრივად უფრო მოკლე საერთო გადარჩენა ჰქონდათ. საერთო გადარჩენის მედიანა არასოდეს მწეველებში 9,9 თვე იყო, ყოფილ მწეველებში — 12,9 თვე (HR, 0,85; P =0,23), ხოლო მიმდინარე მწეველებში — 13,2 თვე (HR, 0,78; P =0,10).
• PD-L1-ისა და სხვა მახასიათებლების მიხედვით შესწორების შემდეგ მრავალცვლადიან ანალიზებში მოწევის პაკეტ-წლების გაორმაგება მნიშვნელოვნად უკავშირდებოდა უკეთეს კლინიკურ შედეგებს.

ავტორების თქმით, მათი ანალიზი აჩვენებს, რომ მოწევის პაკეტ-წლებმა დამატებითი პროგნოზული ინფორმაცია შეიძლება მოგვცეს.

დასკვნის სახით მკვლევრებმა გამოთქვეს მოსაზრება, რომ მოწევის ისტორიამ ფილტვის კიბოს იმუნოთერაპიაზე პასუხის პროგნოზირებისთვის რუტინულად შეფასებულ PD-L1-ზე უფრო ღირებული ინფორმაციაც შეიძლება მოგვცეს.

რატომ პასუხობენ მწეველი ფილტვის კიბოს პაციენტები იმუნოთერაპიას უკეთ?

უპირველესად, ეს კვლევა ისე არ უნდა გავიგოთ, თითქოს მოწევა უპირატესობაა: ფილტვის კიბო ადრეულ სტადიაზეც რთულად სამკურნალო დაავადებაა და თამბაქო უკვე ყველა კიბოთი სიკვდილიანობის დაახლოებით 30% -ის მიზეზია. ფილტვის კიბოს იმუნოთერაპიაზე პასუხისას მოწევის სტატუსი უპირატესობის ნაცვლად ბიომარკერის სახით გვევლინება; ანუ იმის პროგნოზირებისას, რომელი პაციენტი უპასუხებს იმუნოთერაპიას უკეთ, მოწევის სტატუსიც შეიძლება გავითვალისწინოთ.

„რატომ პასუხობენ მწეველი პაციენტები იმუნოთერაპიას უკეთ“ კითხვას რაც შეეხება, სიგარეტი მასში არსებული ათასობით ქიმიური ნივთიერებითა და ათეულობით კანცეროგენული (კიბოს გამომწვევი) ნივთიერებით უჯრედებში სერიოზულ მუტაციებს იწვევს. რაც უფრო განსხვავდება კიბოს უჯრედი ნორმალურისგან, მით მეტია ალბათობა, რომ იმუნოთერაპიით გააქტიურებული იმუნური სისტემის ზემოქმედება მასზე უფრო ძლიერი იქნება.