Meme Kanseri Cerrahı Meme Kanseri Olursa!

Sonunda her doktor bir gün hasta olur. Birçok hekim için ciddi bir hastalık ve tedavi sürecini deneyimlemek; mütevazılaştırıcı, ufuk açıcı ve nihayetinde dönüştürücüdür.

Beklenmedik bir şok: cerrahın en zor ameliyat günü

Dr. Anne Peled: Özel muayenehanemi açalı henüz 2 yıl olmuştu ki mememde bir kitle hissettim. Gerçekten sadece bir kist veya iyi huylu bir şey olacağını düşünmüştüm. Ailemde meme kanseri geçmişi yoktu. Sağlıklıydım, triatlonlara katılıyordum, çok iyi besleniyordum. Biyopsiden bir gün sonra patolog aradı: İnvaziv meme kanseriydi.

Tam bir şoktu. Haberi aldığımda, bir başka meme kanseri hastası için çift taraflı mastektomi ve rekonstrüksiyon ameliyatına girmek üzere el yıkamaya (scrub-in) hazırlanıyordum. O gün o ameliyatı tamamladım, ardından hızla ihtiyacım olan tüm görüntülemeleri yaptırdım ve kemoterapiye ihtiyacım olmadığını öğrendim. Kendi alanımda olduğum için kaynaklara erişim konusunda şanslıydım ama beklemediğim bir şey vardı: Kendi uzmanlık alanınızda teşhis aldığınızda, çok fazla şey bildiğiniz için bu durum sizi gerçekten boğuyor.

Mastektomi ikilemi: bir arkadaşın uyarısı

Benim gibi 37 yaşında teşhis konulan birçok kadın çift taraflı mastektomi yaptırıyor. Ama ben bunu yapamazdım. İyileşememe, komplikasyonlar ve en önemlisi his kaybı konusunda çok endişeliydim. En yakın arkadaşlarımdan biri mastektomi yaptırmıştı ve bana şöyle demişti: "Spor sütyenimi giyiyorum ama üzerimde olduğunu bile anlamıyorum."

Bu yüzden hissi korumak, lumpektomi (tümörün alınması) kararı vermemde büyük bir etkendi. Ancak aynı zamanda rekonstrüksiyon (onarım) yapılabilen "iyi" bir lumpektomi istiyordum. Sonunda birlikte eğitim aldığım bir ekiple her iki işlemi de yaptırdım.

Bir hasta olarak, karar vermenin ve tedavinin tüm farklı bileşenlerini çözmenin ne kadar zor olduğu beni hayrete düşürdü. Meme kanseri ve rekonstrüksiyon cerrahisi hakkında bir insanın bilebileceği her şeyi biliyordum ve yine de ne yapacağımı bulmak hala çok zordu.

Yeni bir teknik doğuyor: akşam yemeğinde gelen fikir

Dr. Ziv M. Peled (Anne’in eşi): Teşhis inanılmaz derecede yıkıcıydı. Sevdiğiniz kişiye bakıyorsunuz ve düşünüyorsunuz: Sırada ne var? Kariyeri ne olacak? Öte yandan Anne, "limonlardan limonata yapma" konusunda o kadar harikadır ki, konu hızla "Bunu başkalarına yardımcı olacak bir şeye nasıl dönüştürebiliriz?" sorusuna evrildi. Mastektomi sonrası kadınların yaşadığı uyuşukluktan konuşmaya başladık.

Anne Peled: İşte "Hissi Koruyan Mastektomi" dediğimiz tekniği bu şekilde geliştirdik. Tipik olarak bir mastektomi yaparken, tüm meme dokusunu güvenle çıkarmak için doğrudan meme dokusunun içine uzanan sinirlerin kesilmesi gerekir. Bu sinirleri kesmek sadece uyuşukluğa değil, aynı zamanda kronik ağrılara da neden olur.

Şöyle düşündük: Vücudun diğer bölgelerindeki sinirleri, kadavradan alınan ve hücresizleştirilmiş "sinir greftlerini" kullanarak onarabiliyoruz. Bunlar, kendi sinirinizin zamanla içinden geçip büyümesi için bir köprü görevi görüyor. Bu yöntemi ekstremitelerde (kol ve bacaklar) çok iyi çalıştığını görüyorduk. Denemeye karar verdik; Ocak 2018'de lumpektomi oldum ve Şubat sonunda bu yeni tekniği kullanarak ilk vakamızı yaptık. Temmuz 2019'da yayınladığımız makalede, tedavi ettiğimiz 16 hastanın %87'sinin hislerini koruduğunu gösterdik. Mükemmel değil ama çoğu insan hissinin büyük kısmını geri alıyor. O zamandan beri en az 1000 prosedür gerçekleştirdik.

Duyusal his bir lüks değildir

Ziv M. Peled: Hissetmek sadece bir lüks ya da cinsellikle ilgili bir konu değildir. Mutfakta yemek pişirirken göğsünüze sıcak yağ sıçrayabilir; üçüncü derece yanık olabilir ve bunu hissetmeyebilirsiniz. Sonra aşağı bakıp implantınızın dışarı çıktığını görebilirsiniz, ki bu birkaç ameliyatlık bir hasar demektir. Güneşte güneş kremi ihtiyacını hissetmeyip ciddi yanıklar geliştirebilirsiniz. Ya da spor salonunda kıyafetinizden memenizin çıktığını fark etmeyip çok mahcup olabilirsiniz. Hissetmenin aslında ne kadar önemli olduğunu ancak kaybettiğimizde anlıyoruz.

İstatistiklerin ters tarafında: yedi buçuk yıl sonra gelen ikinci kanser

Anne Peled: Lumpektomiden sonra 7.5 yıl boyunca her şey harikaydı. Hayatımı her yönden istediğim gibi yaşıyordum. Sonra Mayıs 2025'te mamografi çektirdim. Kireçlenmeler nedeniyle beni geri çağırdılar. Çılgınca olan şuydu; bu eski kanserimin nüksü bile değildi. Aynı tarafta gelişen farklı bir kanserdi.

Yine benzer bir ameliyata gidiyordum. Bu habere hiç hazırlıklı değildim. 40 yaş altında meme kanseri teşhisi alan kadın sayısı o kadar azken, her şeyi "doğru" yapmama rağmen bu başıma gelmişti. Yeni bir kanser geliştirme olasılığım %7'den azdı. Sayıların yanlış tarafında tekrar tekrar olmak, insana "Bu nasıl mümkün olabilir?" diye düşündürüyor.

Mastektomiye ihtiyacım olduğunu anında anladım. Artık başka seçenek yoktu. Ameliyatın tıpkı Ziv ve benim yaptığım gibi yapılmasını istiyordum. Neyse ki kemoterapi gerektirmeyen bir evredeydi. Plastik cerrahım, sinir onarımını (rekonstrüksiyonu) Ziv'in yapmasını teklif ettiğinde ilk düşüncem bunun ona çok ağır geleceğiydi. Ama bu ameliyatı bizden daha iyi bilen kimse olmadığını düşünerek Ziv'e sormaya karar verdim. Hiç tereddüt etmeden "evet" dedi.

"Doktor otoparkından, hasta otoparkına geçmek"

Anne Peled: Hasta olmak gerçekten çok ama çok zor. En kötü anlardan biri ilk teşhisimden sonra radyoterapi için hastaneye gittiğim gündü. Hasta otoparkına park ettim; halbuki 21 yaşımdan beri doktor otoparkına park ediyordum. O randevuya hıçkıra hıçkıra ağlayarak girdim. Beklemek gerçekten çok zor.

Herkese iyileşmenin bir süreç olduğunu söylüyoruz -bunu hastalarıma defalarca söyledim- ama gerçekten öyleymiş. Çok emek istiyor. Duyu rehabilitasyon protokollerini yapmam gerekiyor. Göğsüm gergin hissediliyor, alışmam gereken implantlar var. Değişiklikleri gerçekten kabul etmenin ne kadar sabır gerektirdiğine biraz şaşırdım. Sadece zamanın geçmesine izin vermeniz gerekiyor ve bu beklediğimden daha zordu.

Bu yolculukta çok açık oldum, bu yüzden benden 4-6 ay önce mastektomi olan hastalarım yanıma gelip "Bugün bunu başardım, yakında sıra sende olacak" dediler. Bir hastam, ameliyat sonrası kollarımı yukarı kaldıramayacağımı bildiği için saçlarımı yıkatmam için bir kuaför çeki getirdi. En sevdikleri sütyenleri, okuma listelerini gönderdiler. Kanseri iki kez yaşamanın en güzel yanı, köşenizde duran bu muazzam insan topluluğunu oluşturmak oldu.