4-cü mərhələ hormon-müsbət süd vəzi xərçənginin müalicəsində Fulvestrant — Faslodex

Fulvestrant (ticarət adı Faslodex) metastatik hormon-müsbət süd vəzi xərçənginin müalicəsində sağrı nahiyəsinə iynə şəklində tətbiq olunan müalicədir.

Fulvestrant necə təsir edir?

Fulvestrant estrogen hormonunun süd vəzi xərçəngi hüceyrələrindəki reseptorlara bağlanmasının qarşısını almaq üçün hazırlanmışdır. Estrogen reseptoru müsbət (ER +) süd vəzi xərçəngi olan xəstələrdə estrogen hormonu bu reseptorlara bağlanır və süd vəzi xərçəngi hüceyrələrinə böyümə və bölünmə siqnalı verir. Fulvestrant bu siqnalı əngəlləyir və süd vəzi xərçəngi hüceyrələrinin böyüməsini, çoxalmasını basdırır.

Fulvestrant hansı hallarda istifadə olunur?

Fulvestrant süd vəzi xərçənginin irəliləməsini və yayılmasını (proqressiyasını) ləngitmək və xəstəliyə bağlı şikayətləri azaltmaq üçün verilir.

Yerli olaraq irəliləmiş və ya digər orqanlara metastaz vermiş, hormon-müsbət süd vəzi xərçəngi olan və əvvəllər tətbiq edilmiş hormonal müalicələr zamanı xərçəngi pisləşən, menopauzaya girmiş xəstələrə tətbiq olunur.

Tətbiq üsulu və doza

Fulvestrant 500 mg (bir qutuda hər biri 250 mg olan iki iynə) əzələ daxilinə, sağrı nahiyəsinə yeridilərək istifadə olunur. Bu cür tətbiqə əzələdaxili, yəni intramüskulyar (İ.M.) dərman tətbiqi deyilir. İlk istifadədə 1-ci, 14-cü və 28-ci günlər tətbiqdən sonra hər 28 gündən bir təkrarlanaraq davam etdirilir.

Fulvestrant adətən gündüz ambulator müalicə bölmələrində tətbiq olunur. İstifadəsi çox vaxt xəstənin izlənməsi zamanı çəkilmiş görüntülərdə (tomoqrafiya, PET-KT, USM kimi) xəstəliyin irəlilədiyi, yəni müalicənin təsirsiz qaldığı vaxta qədər davam edir.

Əlavə təsirlər

Çoxdərmanlı rejimlərdə hər dərmanın özünəməxsus əlavə təsiri var. İki dərmanın birlikdə verilməsi ilə yarana bilən əlavə təsirlər aparılmış klinik tədqiqatların nəticələrinə əsasən proqnozlaşdırılmışdır. Əlavə təsirlərin tezliyi bəzən müəyyən aralıqda ola bilər (məsələn, isti basmalar %8-13 kimi). Səbəb klinik tədqiqatlardan əldə edilən nəticələrin fərqli olmasıdır.

Klinik tədqiqatlarda fulvestrantla bağlı ən çox müşahidə olunan əlavə təsirlər aşağıdakılardır:

• Sümük ağrısı (14%) 
• Ürəkbulanma (11%) 
• Oynaq ağrısı (10-19%)
• Qəbizlik (10%)
• Qusma (9%)
• Nəfəs darlığı (9%)
• İsti basma (8-13%) 
• İnyeksiya nahiyəsində ağrı / allergiya (6-14%)
• Tərləmə (4%)
• Sidik yolu infeksiyası (2-4%)
• Çəki itkisi (1%)

Klinik tədqiqatlarda xəstələrin orta hesabla %2 - 3-ü qəbuledilməz əlavə təsirlər səbəbindən fulvestrantdan imtina etmişdir.

İzlənmə

Nə qədər tez-tez nəzarət lazımdır?

Metastatik xəstələrdə qan testlərinin ayda bir yoxlanmasını tövsiyə edirik. Lazımi qan analizləri tam qan sayımı (hemoqram) və geniş metabolik paneldir (biokimya).

Görüntüləmə (radioloji müayinə) nə qədər tez-tez lazımdır?

Digər 4-cü mərhələ xərçənglərdə olduğu kimi, görüntüləmə müalicədən əvvəl və müalicə müddətində onkoloqunuzun tövsiyə etdiyi aralıqlarla aparılmalıdır (adətən 2 və ya 3 aydan bir). Görüntüləmə üsulları sümük skanı, maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT), kompüter tomoqrafiyası (KT) və ya PET-tomoqrafiyadır.

Qan testi və ya görüntüləmə nəticələri müalicəyə necə təsir edir?

Nəticələrdən asılı olaraq həkiminiz planlaşdırıldığı kimi fulvestrant istifadəsinə davam edə, dozanı tənzimləyə və ya müalicəni dəyişə bilər.

Diqqət edilməli məqamlar

• Bir dəfəyə əzələdaxili (I.M.) inyeksiya ilə yalnız müəyyən miqdarda maye verilə bilər. Buna görə fulvestrantın ümumi dozası eyni gün ərzində iki ayrı inyeksiya ilə verilməlidir. Hər inyeksiya 1-2 dəqiqə davam edəcək şəkildə yavaş-yavaş, hər sağrı nahiyəsinə bir dəfə edilməlidir. 
• Onkologiya əczaçınız dərmanlarınızın bir-biri ilə qarşılıqlı təsirini yoxlamalıdır.

Dərmanın fərdi etiket məlumatları

Fulvestrant (Faslodex)

• Təsir mexanizmi: Fulvestrant yeni nəsil estrogen reseptoru əngəlləyicisi (antaqonisti) dərmandır. 2002-ci ildə FDA təsdiqi almışdır. Estrogen hormonunun öz reseptorlarına bağlanmasını əngəlləyərək hüceyrəyə böyümə və çoxalma siqnalının göndərilməsinin qarşısını almaqla yanaşı, hüceyrə səthindəki estrogen və progesteron reseptorlarının sayını azaltdığı da klinik tədqiqatlarla göstərilmişdir.
• Fulvestrant əzələdaxili (İM) inyeksiyadır.
• Qaraciyər funksiyalarına görə dozanın tənzimlənməsi lazım gələ bilər.
• Yalnız menopauzaya girmiş qadınlara tətbiq olunmalıdır.

Fulvestrantın (Faslodex) ümumi əlavə təsirləri

• Ən çox bildirilən əlavə təsirlərdən biri isti / hərarət basmalarıdır. İsti basmaları minimuma endirmək və müalicə üsulları barədə həkiminizlə danışın. Həkiminiz və ya əczaçınızla danışmadan hər hansı dərman, şəfalı bitki və ya təbii əlavə istifadə etməyin.
• İnyeksiya nahiyəsində ağrı
• Baş ağrısı
• Sümük və oynaq ağrısı
• Güc itkisi
• Ürəkbulanma/Qusma
• Qəbizlik və ya ishal 
• Halsızlıq 
• Sürətli nəfəsalma

Əlaqəli mövzu

Süd vəzi xərçəngində xəstəliyin və müalicənin əlavə təsirlərini azaltmaq üçün sübuta əsaslanan tamamlayıcı tibb üsulları