Akupunkturla kimyaterapiyaya bağlı əl-ayaq sinir zədələnməsinin (neyropatiyanın) müalicəsi

Xərçəng xəstələrində geniş istifadə olunan tamamlayıcı müalicələrdən akupunkturun yan təsirlərin idarə edilməsində sübuta əsaslanan faydalarını göstərən tədqiqatlar artır. Bəzi kimyaterapiyalar yan təsir olaraq əl və ayaq uclarındakı sinir qişalarını zədələyərək periferik neyropatiya adlanan vəziyyətə səbəb ola bilər. Kimyaterapiya mənşəli periferik neyropatiyanı müalicə etmək üçün akupunktur istifadəsi barədə mövcud məlumatları sizinlə paylaşmaq istəyirik.

Platinlər, taksanlar, vinka alkaloidləri, bortezomib və talidomid daxil olmaqla bəzi kimyaterapiya dərmanlarının yan təsiri kimi periferik neyropatiya görülə bilər. Periferik neyropatiyaya bağlı əlamət və şikayətlər arasında ağrı, keyimə, iynələnmə və yanma hissi görülə bilər və bunlar illərlə davam edərək həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Əvvəllər aparılmış plasebo nəzarətli klinik tədqiqat, kimyaterapiyaya bağlı periferik neyropatiyası olan xəstələr üçün duloksetin adlı dərmanı tövsiyə edir. Bu dərmandan başqa indiyə qədər periferik neyropatiyanın qarşısının alınması və ya müalicəsi üçün 19 müxtəlif müdaxiləni qiymətləndirən 42 randomizə edilmiş nəzarətli tədqiqatda heç bir tətbiq təsirli tapılmadı. Bir çox xəstənin təbii tibbi seçim saydığı akupunktur, süd vəzi xərçənginin hormonal müalicələrindən aromataza inhibitorları ilə əlaqəli artralgianın (oynaq ağrısının) aradan qaldırılması məqsədilə xərçəng xəstələrinə tövsiyə edilən qeyri-farmakoloji müdaxilələrdəndir. Həmçinin akupunkturun bu vəziyyətlərdə də faydalı olduğunu düşündürən kiçik tədqiqatlar vardır: periferik neyropatiya, diabetlə əlaqəli periferik neyropatiya, qazanılmış immun çatışmazlığı sindromu (AIDS). Buna görə akupunkturun bu məqsədlərlə daha çox tədqiqata layiq olduğu düşünülür.

Periferik neyropatiyada akupunktur tədqiqatları

Yazımızın mövzusu olan tədqiqatların birincisində bortezomib və ya talidomid mənşəli uzunmüddətli periferik neyropatiya problemi yaşayan çoxsaylı mielomalı xəstələr üçün müxtəlif akupunktur növləri qiymətləndirildi. Tədqiqatda 10 həftəlik manual akupunktur bortezomibin yaratdığı orta dərəcəli periferik neyropatiya ağrısı yaşayan xəstələrə əhəmiyyətli fayda verdi.

Başqa tədqiqatda elektroakupunktur 19 xəstədə bortezomib və / və ya talidomid mənşəli periferik neyropatiyanı xeyli yaxşılaşdırdı. Akupunkturun faydası 4. həftədə görünməyə başladı və 9 həftəlik müalicə tamamlandıqda ən böyük təsirə çataraq 13 həftədə davamlı yaxşılaşma təmin etdi.

Bunun əksinə, iki randomizə edilmiş nəzarətli elektroakupunktur tədqiqatı mənfi nəticələr verdi. Kimyaterapiyaya bağlı periferik neyropatiyanın qarşısının alınması tədqiqatına süd vəzi xərçəngli 48 xəstə daxil edildi. Taksan kimyaterapiyası alan bu xəstələrə 12 həftə elektroakupunktur və ya saxta müalicə tətbiq edildi və nəticələr arasında fərq görülmədi. Bundan başqa elektroakupunktur alan şəxslərdə 16. həftədə neyropatiya şikayətləri daha yüksək tapıldı. Bu, kimyaterapiya mənşəli periferik neyropatiyanın qarşısını almaqda akupunkturun manual formaları əvəzinə elektrik istifadəsi barədə suallar yaratdı.

4-qollu digər tədqiqatda elektroakupunktur, hidroelektrik vannalı elektroakupunktur, yüksək dozalı B1 / B6 vitamini və ya plasebo almaq üçün randomizə edilmiş xəstələrin yaxşılaşması arasında əhəmiyyətli fərq yox idi.

Nəticə

Mövcud sübutlar xüsusilə manual/klassik akupunktur üçün ümidverici olsa da, daha geniş tədqiqatlar, plasebo nəzarətləri və sinir keçiriciliyi tədqiqatları və ya ölçülə bilən hissiyyat testləri kimi daha qabaqcıl randomizə edilmiş nəzarətli tədqiqatlara imkan verir. Akupunkturun kimyaterapiyaya bağlı periferik neyropatiya simptomlarını azaltmağa kömək edən mexanizmləri barədə daha çox tədqiqat lazımdır.