Erkən mərhələ ağciyər xərçənginin müalicəsində əməliyyat, yoxsa radioterapiya?

Erkən mərhələ ağciyər xərçəngində müalicə seçimlərindən hansının yaşam müddətinə və xəstəliyin nəticələrinə ən yaxşı töhfə verdiyi uzun müddətdir xərçəng təbabətində müzakirə olunur. Bu məqsədlə aparılmış və nəticələri maraqla gözlənilən araşdırma yanvar 2018-də Journal of Clinical Oncologyjurnalında dərc edildi.

Erkən mərhələ kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçənginin standart müalicəsi əməliyyatdır. Lakin son illərdə radioterapiya və müdaxiləvi radiologiya texnologiyalarındakı irəliləyişlərlə əməliyyatsız müalicə seçimləri gündəmə gəlmişdir. Şüa müalicəsi sahəsində texnoloji yeniliklərdən biri stereotaktik bədən radioterapiyasıdır (stereotactic body radiation therapy = SBRT). Bu üsulla hesablanmış ümumi şüa dozası bir və ya bir neçə dəfədə tətbiq olunur və bir çox nöqtədən şişə fokuslanan şüalarla şişi tam məhv etmək hədəflənir.

• Kiçik hüceyrəli və kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi – Fərqləri nələrdir?

Araşdırma çərçivəsində ABŞ Milli Xərçəng Məlumat Bazasındakı erkən mərhələ ağciyər xərçəngli 84.839 xəstə qiymətləndirildi. Xəstələr uzaq orqan metastazı olmayan və şiş ölçüsü 4 cm-dən az, kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi xəstələri idi. Xəstələrin 76.623-nə əməliyyat, 8.216-na SBRT tətbiq edildi.

Araşdırmanın nəticələrinə görə;

• 30 günlük ölüm göstəriciləri cərrahiyyə tətbiq edilənlərdə % 2.4 olduğu halda, SBRT tətbiq edilənlərdə % 0.79 və
• 90 günlük ölüm göstəriciləri cərrahiyyə qolunda % 4.2, SBRT tətbiq edilənlərdə isə % 2.8 idi (bu fərqlər statistik baxımdan əhəmiyyətli tapıldı).
• Həmçinin cərrahiyyə ilə erkən dövrdə (30 – 90 günlük) ölüm göstəriciləri yaş və əməliyyatla çıxarılan toxuma miqdarı artdıqca yüksəlirdi.

Ağciyər xərçənginin müalicə təlimatlarında erkən mərhələ ağciyər xərçəngində ilk seçim kimi əməliyyat tövsiyə olunur. Bu araşdırmada isə əməliyyatsız, şişləri hədəfləyən intensiv şüa müalicəsinin erkən dövr nəticələrinin daha yaxşı olduğu ortaya çıxmışdır.

• Ağciyər xərçənginin müalicəsində yeniliklər – 2017 Dünya Ağciyər Xərçəngi Konqresi

Hazırda davam edən araşdırmalar bu iki müalicənin uzunmüddətli təsirini qiymətləndirməyə ümid edir. Çünki uzunmüddətli nəticələr – məsələn, 3 və ya 5 illik sağqalım göstəriciləri – görülmədən erkən mərhələ ağciyər xərçənginin müalicəsində yeni standartın radioterapiya olduğunu demək mümkün deyil. Qısamüddətli risk göstəriciləri daha yüksək olsa da, əməliyyatla müalicə daha təsirli uzunmüddətli seçim olaraq qala bilər. Lakin bu araşdırma məlumatlarının nəticəsində radioterapiya ilə ölüm göstəricilərinin aşağı olması bu müalicənin seçilməsi və daha yaxşı araşdırılması baxımından təşviqedici olmuşdur.

• Ağciyər xərçəngində erkən diaqnostika mümkündürmü? Skrininq təlimatı 2017