Piylənmə döş xərçəngində dərmanların effektivliyini AZALDIRMI?

Bədəndə həddindən artıq piy toplanması nəticəsində yaranan və mütləq peşəkar yardım tələb edən artıq çəkililik, yəni piylənməmüasir dövrün ən mühüm sağlamlıq problemlərindəndir. Piylənmə ürək-damar xəstəlikləri, hipertoniya, iflic kimi həyati riskli xəstəliklərə səbəb olmaqla yanaşı, döş xərçənginin yaranması və irəliləməsində də çox təsirlidir. Journal of Clinical Oncologyjurnalında iyul 2020-də dərc edilmiş tədqiqat piylənmənin döş xərçəngi müalicəsinə də çox təsirli olduğunu göstərdi. Tədqiqat diaqnoz zamanı yüksək bədən kütlə indeksinin (BKİ) taksan əsaslı adyuvant (əməliyyatdan sonrakı qoruyucu) kimyaterapiyanın effektivliyini azalda və sağqalımı aşağı sala biləcəyini irəli sürür.

Əvvəlki işlər postmenopauzal (menopauzaya girmiş) qadınlarda yüksək bədən kütlə indeksinin daha yüksək döş xərçəngi riski və pis gedişlə əlaqəli olduğunu göstərir. Yaxın vaxtlardakı başqa tədqiqat BKİ normal olsa da, piy nisbətinin artmasının postmenopauzal qadınlarda döş xərçəngi riskini artıra bildiyini göstərir.

Belçikanın Leuven Katolik Universitetinin Onkologiya Bölməsi, Translasyon Döş Xərçəngi Tədqiqat Laboratoriyasındakı tədqiqatda iştirak edən Dr. Christine Desmedt: “Tədqiqatda dosetaksel (Taxotere) adlı lipofil dərman istifadə etdik. Nəticələr dərmanların şiş nahiyəsinə çatmazdan əvvəl ətrafdakı bədən piyləri tərəfindən sorulduğunu göstərir. Bu, dosetaksel kimi taksan qrupundan olan və kimyaterapiyada işlənən paklitakselin də eyni təsirə məruz qalıb-qalmadığına maraq yaratdı.“

Bədən kütlə indeksi yüksək olanlarda daha aşağı müalicə cavabları görüldü

Tədqiqatda 2887 döş xərçəngi xəstəsi meyarlara görə piylənməsi olan və arıq qruplara ayrılıb, dosetaksel kimyaterapiya vasitəsi kimi istifadə edildi.

Nəticələr piylənməsi olanlarda arıqlarla müqayisədə xəstəliksiz və ümumi sağqalımın əhəmiyyətli azaldığını göstərdi. Əksinə, dosetakselsiz adyuvant kimyaterapiya alan piylənməsi olan və arıq qrupların xəstəliksiz və ümumi sağqalımı, yaxud uzaq metastaz göstəriciləri arasında fərq görülmədi.

Nəticələri şərh edən tədqiqatçılar döş xərçəngində dosetakseldən əvvəl bədən tərkibinə görə risk-faydanın qiymətləndirilib sonra qərar verilməli olduğunu bildirirlər. Nəticələrin çoxamilli olduğunu deyərək yüksək BKİ-li şəxslərdə aşağı cavaba səbəb olan hipertoniya, diabet kimi digər sağlamlıq problemlərinin də təsirini vurğulayırlar. Bu iş həmçinin piy nisbətinə baxmadan sınaqdan keçirilən xərçəng dərmanlarının randomizə edilmiş klinik tədqiqat nəticələrini sorğulayır. Lakin Christine Desmedt cari müalicələri dəyişməzdən əvvəl daha çox tədqiqat lazım olduğunu vurğulayır.

Həmçinin tədqiqatda estrogen reseptoru (ER) müsbət və mənfi döş xərçənginin BKİ və cavabla əlaqəsi qiymətləndirildi. Dosetaksel əsaslı kimyaterapiyanın ER-mənfi döş xərçəngi və piylənməsi olanlarda mənfi təsir göstərə biləcəyi deyilsə də, nəticələrin çox ehtiyatla şərhi və mütləq yeni işlər lazım olduğu bildirilir.

Nəticələr çox mühümdür, yeni tədqiqatlar kimyaterapiyada dəyişiklik edilə biləcəyini, seçimdə xəstəyə aid çoxlu amilin qiymətləndirilməli olduğunu göstərir. Daha vacibi, bu iş piylənmədən çəkinməyin və müalicəsinin əhəmiyyətini bir daha vurğulayır. 

- Aşağıdakı şəkildə“piylənmə ilə birbaşa əlaqəli xərçənglər” görünür:

- Əlaqəli mövzu: Məşq və riskini azaltdığı 14 xərçəng növü