صحبت درباره روند مرگ در سرطان - آیا دیگر وقت آن نرسیده است؟

در روند درمان بیمار مبتلا به سرطان که به پایان زندگی نزدیک شده است، ارتباط روشن پزشکان و تصمیم‌گیری همراه با بیمار و نزدیکانش، به اندازه دیگر مداخلات بالینی اهمیت دارد. خودداری از صحبت درباره مرگ می‌تواند ارتباط متخصصان سلامت با بیمار و نزدیکان او در پایان زندگی را دشوارتر کند. صحبت نکردن درباره مرگ ممکن است به ارتباط نزدیکان بیمار با او نیز آسیب بزند. در مواردی که این موضوع مطرح نمی‌شود، ممکن است سردرگمی، ابهام و شکایت‌های مختلف درباره مراقبت پدید آید. به همین دلیل فکر می‌کنیم مدت‌هاست وقت صحبت درباره مرگ فرا رسیده است.

برای جلوگیری از مرگ کاری نمی‌توان کرد، اما پیش از مردن کارهای زیادی می‌توان انجام داد.

در پژوهشی انجام‌شده در آوریل 2008 گزارش شد بیش از % 54 نارضایتی‌های بیان‌شده درباره روند درمان بیماران مبتلا به سرطان، به مراقبت پایان زندگی (مرحله ترمینال) مربوط بود. در مطالعه دیگری در 2011 درباره روند درمان و مراقبت بیماران در پایان زندگی، میزان رضایت بیماران مبتلا به سرطان که روزهای پایانی را در بیمارستان می‌گذراندند، کمتر از بیمارانی بود که این دوره را در مراکز مراقبت تسکینی سپری می‌کردند (% 50 در برابر % 80). این نتایج نیز نشان می‌دهند بیمارستان‌های ارائه‌دهنده مراقبت سرطان باید خدمات تخصصی مراقبت تسکینی متناسب با نیازهای فردی بیمار فراهم کنند یا بیمار را در مرحله پایانی به مرکز مراقبت تسکینی ارجاع دهند.

- مراقبت تسکینی - درمان حمایتی چیست؟ چرا در سرطان مهم است؟

برقراری ارتباط با شفقت

در نتیجه نظرسنجی از پزشکان شاغل در بیمارستان، مشخص شد % 39 شکایت‌های مربوط به مراقبت پایان زندگی ناشی از ارتباط ضعیف است (از این موارد نیز % 32 به وضعیت‌های پزشکی عمومی و % 26 به جراحی مربوط بودند). به همین ترتیب، کشف شد بخش زیادی از شکایت‌ها در مراکز مراقبت تسکینی به مسائل ارتباطی مربوط است. اما اگر تیم سلامت پایان زندگی بیمار را به‌خوبی مدیریت کرده و ارتباط درستی برقرار کرده باشد، خانواده بیمار ازدست‌رفته معمولاً از پزشکان بسیار قدردانی می‌کنند.

وقتی از نزدیکان بیمار در پایان زندگی شکایتی می‌رسد، پزشکان می‌بینند این خانواده دوره دشواری را می‌گذراند. یکی از مشکلات اصلی خانواده این احساس است که از ابتدا کسی به‌درستی با آنان ارتباط برقرار نکرده است. اگر ارتباط خوبی میان پزشک، بیمار و خانواده باشد، صرف‌نظر از نتیجه جسمی، روند معمولاً بهتر مدیریت‌شده تلقی می‌شود.

پزشک ممکن است باور داشته باشد اطلاعات مهم را منتقل کرده، اما بیماران و خانواده‌هایشان، به‌ویژه هنگامی که پریشان یا آسیب‌پذیرند، ممکن است آن را کاملاً درک نکنند. خانواده‌ها اغلب ممکن است انتظارات غیرواقعی پیدا کنند. ممکن است با نشنیدن گفته پزشک، سازوکار دفاعی ایجاد کنند. پزشکان باید از این موضوع آگاه باشند، اطلاعات را تکرار کنند و فهمیده شدن آن را بررسی نمایند.

بیمار، نزدیکان و تیم سلامت باید تا حد امکان مطمئن باشند نیازهای بیمار برآورده شده و احساسات او محترم شمرده می‌شوند.

- اهمیت آغاز زودهنگام مراقبت تسکینی (درمان حمایتی) در سرطان مرحله 4. و ظرافت‌های مراقبت تسکینی

بُعد سرزنش

شکایت‌ها بیشتر از رویدادهای تنش‌زا در زمانی ناشی می‌شوند که افراد در آسیب‌پذیرترین و ترسیده‌ترین وضعیت هستند. خانواده‌هایی که اندوه، خشم و درماندگی را تجربه می‌کنند ممکن است به دنبال فردی مسئول مرگ عزیز خود باشند. اما مشکل اغلب در تعارض میان انتظارات خانواده و واقعیت وضعیت نهفته است.

متخصصان سلامت باید اطمینان یابند نزدیکان بیمار در شکایت‌هایشان گرفتار نمی‌مانند و مسائل را به‌صورت روشن، صادقانه، حرفه‌ای و در بازه زمانی مناسب حل کنند.

- آگاه بودن یا نبودن از سیر بیماری در مرحله پایانی سرطان!

پزشکان برای کاهش شکایت‌ها چه می‌توانند بکنند؟

پزشک مسئول درمان سرطان باید به بیماران و نزدیکانشان بگوید در مراقبت تسکینی احتمالاً چه اتفاقاتی خواهد افتاد. اینکه پزشکان قبلاً بارها وضعیت‌های مشابه را دیده‌اند، به این معنا نیست که بیمار یا نزدیکانش می‌دانند چه چیزهایی ممکن است رخ دهد.

تجویز دارو بر اساس پیش‌بینی‌ها نیز مهم است. باید با اندیشیدن به نیازهای بیمار در روزها و حتی ساعت‌های آینده، داروها و نسخه‌ها را آماده کرد.

- درد سرطان چگونه درمان می‌شود؟

در روند مورد انتظار، باید برنامه‌های مراقبتی برای کیفیت زندگی تهیه شوند. بیماران معمولاً از داشتن چنین گفت‌وگویی خوشحال می‌شوند. پزشکان اغلب می‌ترسند بیمار را ناراحت کنند و ممکن است در شروع پیشاپیش چنین گفت‌وگویی بی‌میل باشند، اما این موضوع برعکس کمک‌کننده است.

اگر نزدیکان بیمار در بیمارستان توسط پزشکان برای واقعیت مرگ آماده نشده باشند، اندکی پس از مرگ می‌توان با اطلاع‌رسانی به خانواده و ارائه توضیحات لازم به کاهش نگرانی‌ها کمک کرد. برقراری ارتباط در طول این روند، توضیح آنچه رخ داده و پاسخ دادن به پرسش‌ها می‌تواند شکایت‌ها را کاهش دهد. اما مهم‌تر از آن، باید با مهربانی با خانواده‌ها درباره آنچه اتفاق افتاده صحبت کرد.

نکته مهمی که کارکنان باید رعایت کنند، ملاحظه‌کار بودن است. برای مثال، جمع کردن فوری وسایل فرد فوت‌شده و پس دادن سریع آن‌ها به خانواده یا شروع فوری تمیز کردن اتاق ممکن است باعث شود خانواده احساس بی‌ارزشی کند.

مواجهه با مرگ بسته به فرهنگ متفاوت است

برخی فرهنگ‌ها مرگ را می‌پذیرند، برخی آن را انکار می‌کنند و حتی ممکن است رویکردهایی دیده شوند که برای به چالش کشیدن مرگ از پزشکی تهاجمی استفاده می‌کنند. تحت تأثیر فرهنگ غربی، اغلب تلاش می‌کنیم مرگ را انکار کنیم و آن را به چالش بکشیم.

اگر هم پزشک و هم بیماران می‌توانستند درباره محدودیت‌های پزشکی صادق‌تر باشند، می‌توانستند زودتر درباره مرگ صحبت کنند و بسیاری از شکایت‌های پایان زندگی قابل پیشگیری بود.

در برخی فرهنگ‌ها، صحبت آشکار درباره مرگ پذیرفته نیست. ممکن است بی‌احترامی تلقی شود، تصور شود بخت بد می‌آورد یا موجب از دست رفتن امید گردد. در برخی خانواده‌ها برای آسان‌تر شدن گفت‌وگو درباره مرگ ممکن است به رهبران دینی نیاز باشد. این کار نباید برای پایان دادن به مراقبت در اواخر زندگی انجام شود. اگر چنین شود، کار متخصص سلامت را دشوارتر می‌کند.

اگر میان پزشک و بیمار ناسازگاری فرهنگی وجود داشته باشد، برقراری ارتباط درباره انتظارات دشوارتر می‌شود. اگر واقعیت انتظارات را برآورده نکند و درباره انتظارات گفت‌وگو نشود، نتایج معمولاً سرشار از شکایت خواهند بود.

- ممکن است برایتان جالب باشد: کنار آمدن با مشکلات تنفسی در سرطان ریه: توان‌بخشی ریوی