Atezolizumab (Tecentriq) immunoterapiyası ilə ağciyər xərçənginin müalicəsi

Bu məqalədə
Atezolizumab (Tecentriq) nədir? Necə işləyir?
Tecentriq immun sisteminizin xərçəng hüceyrələrini tanıyaraq hədəfləmə və öldürmə qabiliyyətini artırmaq üçün hazırlanıb. Bəzən xərçəng hüceyrələri T hüceyrələri kimi tanınan immun sistem hüceyrələrindən yayınmaq qabiliyyətinə malik olur. Atezolizumab xərçəng hüceyrələrinə bağlanaraq orqanizminizin T hüceyrələrinin xərçəngi tanımasına və öldürməsinə kömək edir.
Atezolizumabın təsir mexanizmi: Xərçəng hüceyrələrinin üzərində olan və immun sistemi passivləşdirən PD-L1 adlı molekula bağlanan monoklonal anticisim quruluşlu, immunoterapiya sinfindən olan dərmandır.

Atezolizumabla müalicənin məqsədi
Atezolizumab şişləri kiçiltmək, xəstəliyə bağlı şikayətləri azaltmaq və sağqalımı uzatmaq məqsədilə tətbiq edilir. Adətən tam müalicə (şəfa, kür) məqsədilə verilmir.
Atezolizumab indiyədək:
- 2016-cı ildə urotelial (sidik kisəsi və sidik yolları)
- 2017-ci ildə ağciyər xərçəngi
- 2019-cu ildə üçlü mənfi süd vəzi xərçəngi
- 2019-cu ildə kiçikhüceyrəli ağciyər xərçəngi müalicəsi üçün FDA təsdiqi almışdı.
Ölkəmizdə isə 4-cü mərhələdə (metastatik) olan və əvvəllər bir sıra müalicə almış qeyri-kiçikhüceyrəli ağciyər xərçənginin müalicəsi üçün lisenziya alıb.
Tecentriq-in tətbiq forması, dozası və cədvəli
Atezolizumab (Tecentriq) 1200 mg/gün (standart doza) 1-ci gün venadaxili (İntraVenöz = İ.V.) ilk kursda 1 saat ərzində yavaş yeridilir. İlk kursda problem olmazsa, ikinci kursdan sonra 30dk ərzində tətbiq edilir. Dərmanın bu şəkildə müəyyən müddətdə damar yolu ilə verilməsinə infuziya deyilir. Müalicə hər 21 gündən (3 həftə) bir təkrarlanır.
Atezolizumab (Tecentriq) rejiminin təxmini müalicə müddəti
- Müalicə ilk kursda 2 saata qədər çəkə bilər. Lakin müalicəyə yaxşı dözümlülük olubsa, sonrakı kurslarda təxminən 1 saat çəkir.
- İnfuziya müddətləri klinik tədqiqatlara əsaslanır, lakin həkimin seçiminə və ya xəstənin dözümlülük vəziyyətinə görə dəyişə bilər. Maye dəstəyi kimi ilkin dərmanlar və venadaxili (I.V.) mayelər əlavə vaxt tələb edə bilər.
- Atezolizumab adətən xəstələrin müalicədən sonra evə qayıtdığı gündüz kimyaterapiya bölmələrində tətbiq edilir.
- Müalicə hər 21 gündən (3 həftə) bir təkrarlanır. Bu dövr 1 kurs adlanır. Müalicədən fayda görüldükcə müalicə davam etdirilir. Müalicə artıq təsir etmədikdə və ya qəbuledilməz yan təsirlər yarandıqda dayandırılır.
Tecentriq-in yan təsirləri
Atezolizumab müalicəsinə bağlı yarana biləcək yan təsirlər aşağıda göstərilib:
- Yorğunluq (% 30)
- Ürəkbulanma (% 14)
- İştahanın azalması (% 12)
- Qaşınma (% 10)
- Qızdırma (9%)
- İshal (% 8)
- Dəri səpkisi (% 7)
- Oynaq ağrısı (% 7)
- Qusma (% 6)
- Dispnoe (təngnəfəslik) (% 3)
- Anemiya (qırmızı qan hüceyrələrinin sayının azalması) (% 3)
- Ağciyər infeksiyası (% 2)
- Aşağı təzyiq (% 2)
- Yüksək təzyiq (% 1)
- Nazik və ya yoğun bağırsağın iltihabı (% 1)
*Atezolizumab istifadə edən xəstələrin 4%-i arzuolunmaz yan təsirlər səbəbindən müalicəni dayandırıb.
- İmmunoterapiya dərmanlarının yan təsirləri nələrdir, necə müalicə edilir?
Nə qədər tezliklə nəzarət lazımdır?
Hər müalicədən əvvəl qan göstəricilərinin yoxlanması tövsiyə olunur. Lazım olan qan analizləri tam qan sayımı (hemoqram), geniş metabolik panel (biokimya), qalxanabənzər vəzi funksiyaları, qanda amilaza və lipaza səviyyələridir. Həkimin tövsiyəsinə görə başqa qan analizləri əlavə oluna bilər.
Görüntüləmə (radioloji müayinə) nə qədər tezliklə lazımdır?
Görüntüləmə müalicədən əvvəl və atezolizumaba cavabı qiymətləndirmək üçün müalicə zamanı hər 9 həftədən bir aparıla bilər. Görüntüləməyə bunlar daxil ola bilər: maqnit-rezonans görüntüləmə (MRT), kompüter tomoqrafiyası (KT) müayinələri və ya pozitron emissiya tomoqrafiyası (PET) müayinələri. 1 illik istifadədən sonra görüntüləmə hər 3 aydan bir aparıla bilər. Bununla yanaşı, görüntüləmə tezliyi həm müalicənin ilk 1 ilində, həm də 1 ildən sonrakı dövrlərdə həkimin tövsiyəsinə görə daha erkən və ya daha gec ola bilər.
Qan testi və ya görüntüləmə nəticələri müalicəyə necə təsir edir?
Nəticələrə əsasən həkiminiz atezolizumab istifadəsini planlaşdırdığı kimi davam etdirə və ya müalicəni dəyişdirə bilər. Arzuolunmaz yan təsirlərə görə atezolizumabın dozası azaldılmır.
Tecentriq istifadəsi zamanı diqqət edilməli məqamlar
- Atezolizumab (Tecentriq) immun sisteminizin xərçəngə qarşı təsir qabiliyyətini artırdığı üçün immun sistemin səbəb olduğu arzuolunmaz yan təsirlər görülə və sağlam hüceyrələr də təsirlənə bilər.
- Təsirlənə bilən orqanlar arasında qalxanabənzər vəzi, hipofiz vəzi, böyrəküstü vəzilər, mədəaltı vəzi, həzm sistemi, qaraciyər, ağciyərlər, dəri və gözlər var.
- Müalicə zamanı immun sisteminiz sağlam toxumalarınıza təsir edərsə, şikayətləri azaltmaq üçün həkiminiz kortikosteroid (məsələn, prednizon) təyin edə bilər. Təyin edilmiş dərmanınızı həkiminizin tövsiyə etdiyi şəkildə istifadə etməlisiniz.
- Onkologiya əczaçınız dərmanların bir-biri ilə qarşılıqlı təsirinin olub-olmadığını yoxlamalıdır.
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.