Maşın Öyrənməsi ilə Xərçəng Müalicəsində Yeni Dərman Hədəfləri Kəşf Edildi

Xərçəng çoxsaylı genetik və epigenetik pozuntulardan yaranır. Hər xəstədə fərqli genetik quruluşlu şişlər olur. Dəqiq təbabətin inkişafında əsas məqsəd bu fərqləri təhlil edib xəstəyə ən doğru müalicəni verməkdir. Son vaxtlar süni intellekt və maşın öyrənməsini istifadə edən yeni nəsil xərçəng dərmanı araşdırmaları artmışdı. Aprel 2018-də Cell jurnalında yayımlanan işə görə maşın öyrənməsi Ras zülalında yeni mutasiya və dərman hədəfləri kəşf etdi.

Yuxarıdakı şəkildə, geniş işlənən və bir-birinə yaxın 3 yeni informatika termini süni intellekt, maşın öyrənməsi və dərin öyrənmənin tərif və fərqlərini görə bilərsiniz.

Bütün Xərçənglərin %30-unda Ras Mutasiyası Görülür

Tədqiqatçılar maşın öyrənməsi ilə şişdə anormal zülal aktivliyini təhlil etmək istədi. Süni intellektin qolu olan bu üsul müxtəlif proqramlarla həmin aktivliyin proqnoz modellərini yaratdı. Model xərçəngdə tez-tez mutasiyaya uğrayan Ras zülallarına tətbiq edildi. Ras hüceyrə çoxalması və ölümünə cavabdeh vacib molekuldur. Bütün xərçənglərin %30-unda Ras mutasiyası olur. Bu mutasiyalar heç bir dərmanla hədəflənmir. Modellər Xərçəng Genom Layihəsiməlumatları ilə Ras zülalının hansı dərmana reaksiya verib-verməyəcəyini araşdırdı.

Nəticələrə görə;

Ras zülalında «gizli» yeni mutasiyalar və hansı dərmanın bu hədəflərdə işləyə biləcəyi müəyyənləşdirildi.

Bəs bu Tədqiqat Bizim Üçün Nə Bildirir?

• Xərçəng çox mürəkkəb genetik quruluşludur. Buna görə fərdiləşdirilmiş (dəqiq təbabət) yanaşmalar gələcəyin müalicələri sayılır.
• Dərmanlar hər xəstədə eyni təsir etmir, çünki şişlərin genetik quruluşu fərqlidir.
• Xərçəng Genom Layihəsi həqiqi xəstə nümunələrinin gen təhlili ilə şiş xəritəsini çıxarmağı hədəfləyir. Tapılan hər gen planlamaya töhfə verib ən doğru müalicəyə kömək edəcək.
• Bu iş dəqiq təbabət və maşın öyrənməsinin xərçəng araşdırmasında inqilab yaradacağını göstərir. Minlərlə genetik məlumat təhlil edilib yeni nəsil biomarker və dərmanlar hazırlana bilər.
• Xərçəng müalicəsində genetikanın qızıl dövründəyik. CRISPR, canlı xərçəng dərmanı CAR-T kimi yeni nəsil genetik müalicələrlə səbəb olan gen mutasiyaları təsirli hədəflənir. Vurğulanmalıdır ki, bunlar hələ klinik tədqiqatlarda sınanır.

Müasir tibb müxtəlif elmlərlə xərçəngə həll verməyə davam edir. Möcüzəvi tək molekul yoxdur. Sübutsuz bitki müalicəsi (fitoterapiya) ilə müalicə mümkün deyil. Xərçəng yalnız qabaqcıl genetik üsulla hazırlanıb diqqətli klinik tədqiqatla etibarlılığı sübut edilmiş müasir dərmanlarla müalicə edilə bilər.

ƏLAQƏLİ MÖVZULAR

• Maşın öyrənməsi nədir? Səhiyyədə süni intellektə hazırıqmı?
• İnsan zehninin sərhədləri, süni intellekt və tibbin gələcəyi
• Xərçəng diaqnostikasında kompüterlər - süni intellekt həkimlərlə yarışır
• Ölçmədiyinizi idarə edə bilməzsiniz - sağlamlıq qeydlərinin təəccüblü tarixi!
• Yeni müalicə kəşfində Böyük Məlumat / Big Data necə kömək edir?