Erlotinib (Tarceva) Nedir?, FDA Onayı, Türkiye Ruhsatı ve Geri Ödeme Durumu
- FDA Onayı: Evet ,Kasım 2004’te FDA onayı aldı.
- Ticari Adı: Tarceva
- Etken Madde: Erlotinib hydrochloride
- Uygulama Şekli: Oral tablet (günde 1 kez, aç karnına alınır)
- Sınıfı: Küçük molekül tirozin kinaz inhibitörü (TKİ)
- Kategori: Hedefe yönelik tedavi, EGFR inhibitörü
- Üretici: Başlangıçta OSI Pharmaceuticals ve Genentech/Roche; günümüzde Roche/Genentech pazarlıyor
- Türkiye Dağılımı: Türkiye’de Roche İlaç tarafından dağıtılmaktadır
- Onaylı Olduğu Kanserler: Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK): Özellikle EGFR mutasyonlu hastalarda, Pankreas Kanseri: Gemcitabine ile kombinasyon (ABD ve bazı bölgelerde onaylı; Türkiye’de kullanım alanı sınırlı)
Erlotinib Nedir? Nasıl Etki Eder?
Erlotinib adlı küçük molekül yapısında etken madde, akciğer kanseri hücrelerinin yüzeyindeki epidermal büyüme faktörü reseptörüne (EGFR) bağlanacak şekilde tasarlanmıştır. İlaç reseptöre bağlandığında, erlotinib kanser hücrelerine büyümesini ve bölünmesini söyleyen sinyali engeller. EGFR reseptörü normal olarak sağlıklı hücrelerin yüzeyinde de bulunur, ancak kanser hücrelerinin yüzeyinde çok yüksek miktarlarda veya mutasyona uğramış halde bulunabilir. Erlotinibe yanıt verecek bir EGFR mutasyonu olup olmadığını belirlemek için erlotinib başlamadan önce genetik test yapılır.
Küçük hücre dışı akciğer kanserinde, EGFR'nin aşırı çoğalması (overekspresyon) hastaların %70'inde görülür. Fakat tedavi yanıtını belirleyen şey EGFR'de mutasyon varlığıdır. Yaklaşık her 7 küçük hücre dışı akciğer kanseri hastasından 1’inde bu mutasyon bulunmaktadır.
- İlgili Konu: EGFR mutasyonu nedir? Akciğer kanserinde egfr testi nasıl yapılır?
Erlotinib, etken madde adıdır, piyasada Tarceva, Ertinob ve Tarsinib adları ile bulunmaktadır.
FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi) Onay Tarihçesi
18 Kasım 2004: Erlotinib ilk kez FDA tarafından metastatik ya da lokal ileri evre, küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) için onay aldı. İlk onay, en az bir önceki kemoterapi rejimine yanıt vermeyen hastalarda monoterapi olarak verildi
2 Kasım 2005: Jelatin kombinasyonuyla, ileri evre, çıkartılamayan veya metastatik pankreas kanseri tedavisi için FDA onayı verildi.
18 Nisan 2010: KHDAK’de platin bazlı ilk basamak kemoterapi sonrası ilerlemesiz durumda olan hastalarda bakım (maintenance) tedavisi olarak erlotinib onaylandı.
14 Mayıs 2013: Erlotinib, EGFR ex13 19 delesyonu veya ex21 L858R mutasyonuna sahip metastatik NSCLC hastalarında birinci basamak tedavi olarak FDA onayı aldı. Aynı zamanda, bu sınıflandırma için cobas EGFR Mutation Test (Roche) tanı testi de eşlik ederek onaylandı.
18 Ekim 2016: FDA etiket güncellemesiyle erlotinib kullanımı, EGFR mutasyonlu (exon 19 veya exon 21 L858R) KHDAK hastaları ile sınırlı hale getirildi (bakım ve ikinci/sonrası hat tedavilerde).
Türkiye Ruhsatı
Türkiye'de Erlotinib (örneğin "Ertinob" markası altında), Nobel İlaç tarafından ruhsatlandırılan formülasyonun ilk ruhsat tarihi 15 Eylül 2017 olarak belirtilmiştir.
SGK Geri Ödeme Durumu
Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK)de EGFR mutasyon pozitif (Exon 19 delesyonu veya L858R mutasyonu) ileri evre/metastatik olgularda birinci basamak veya sonraki basamak tedavi olarak SGK tarafından karşılanmaktadır.
Fiyatı: Tarceva 150 mg tablet 32.018,38 TL, Tarceva 25 mg 30 tablet 8.891,93 TL, Tarceva 100 mg 30 tablet 25.702,20 TL dir.
Bir “Kür”lük (1 Aylık) Erlotinib Maliyeti
Erlotinib günlük kullanılan oral bir ilaç olduğu için pratikte maliyet genellikle 1 aylık (30 tablet) üzerinden değerlendirilir.
| Günlük Doz | 30 Günlük İhtiyaç | Ambalaj / Alım | Yaklaşık 1 Aylık Maliyet | Not |
|---|---|---|---|---|
| 150 mg/gün (standart başlangıç) | 30×150 mg | Tarceva 150 mg (30 tb) ×1 | 32.018,38 TL | Doğrudan 1 kutu yeter. |
| 125 mg/gün | 30×(100+25) mg | 100 mg (30 tb) ×1 + 25 mg (30 tb) ×1 | 34.594,13 TL | Pratik “100+25” kombinasyonu. |
| 100 mg/gün | 30×100 mg | Tarceva 100 mg (30 tb) ×1 | 25.702,20 TL | Doğrudan 1 kutu yeter. |
| 75 mg/gün | 30×(25+25+25) mg | 25 mg (30 tb) ×3 | 26.675,79 TL | 25 mg tabletlerle 3 kutu gerekir. |
| 50 mg/gün | 30×(25+25) mg | 25 mg (30 tb) ×2 | 17.783,86 TL | 25 mg tabletlerle 2 kutu gerekir. |
| 25 mg/gün | 30×25 mg | 25 mg (30 tb) ×1 | 8.891,93 TL | Doğrudan 1 kutu yeter. |
Etki Mekanizması
- Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü (EGFR)’ün tirozin kinaz bölgesine bağlanarak fosforilasyonu engeller.
- Bu blokaj, hücre proliferasyonu, invazyon ve anjiyogenezi durdurur ve tümör hücrelerinde apoptoz ve büyümenin baskılanması.
Farmakokinetik
Emilim
- Oral alındığında biyoyararlanımı yaklaşık %60 civarındadır.
- Yemeklerle birlikte alındığında emilimi artar (özellikle yağlı yemek biyoyararlanımı 2 katına kadar çıkarabilir).
- Maksimum plazma konsantrasyonuna 3–4 saat içinde ulaşır.
Dağılım
- Plazma proteinlerine yüksek oranda bağlanır (%93–95, özellikle albumin ve α-1 asid glikoprotein).
- Dağılım hacmi geniştir → dokulara, özellikle akciğer tümör dokusuna iyi penetre olur.
Metabolizma
- Başlıca karaciğerde CYP3A4 tarafından metabolize edilir.
- Daha az ölçüde CYP1A2 ve CYP1A1 de rol oynar.
- Aktif metaboliti bulunmaz; metabolitlerin çoğu inaktiftir.
Atılım
- Erlotinib ve metabolitleri çoğunlukla safra/feçes yoluyla atılır (%80’in üzerinde).
- İdrarla atılımı düşüktür (<%10).
- Ortalama eliminasyon yarı ömrü 36 saat , günde tek doz kullanım uygundur.
Uygulama Şekli, Dozu ve Program
Başlangıç dozu: günde bir kez ağızdan 150 mg oral tablet Erlotinib, moleküler hedefe yönelik akıllı kanser tedavisi olarak sınıflandırılan, evde kullanılabilecek, hap şeklinde bir ilaçtır. Erlotinib, tümör tedaviye yanıt vermeye devam ettiği veya kabul edilemez yan etkiler yaşanana kadar, sürekli olarak her gün alınır.
Yan Etkileri
Klinik çalışmalarda, erlotinib ile en sık bildirilen yan etkiler aşağıda gösterilmiştir. Yan etkiler bazen klinik aralıklarda farklılık gösterdiği için yüzdelik aralığa sahiptir (örnek% 76 - 80);
- Döküntü (% 76 - 80)
- Yorgunluk (% 57 - 79)
- İshal (% 57)
- Mide bulantısı (% 40)
- Enfeksiyon (% 34)
- İştahta azalma (% 31 - 69)
- Göz enfeksiyonu (% 28)
- Kusma (% 25)
- Ağız yaraları (% 19)
- Saç dökülmesi veya saç incelmesi, saçları tamamen dökmemektedir.(% 14)
- Anemi [düşük alyuvar hücreleri] (% 12)
- Eklem ağrısı (% 11)
- Parmak uçlarında ağrı (% 9)
- Sıvı kaybı (% 7)
- Karaciğer hasarı (% 6)
- Akciğer enfeksiyonu (% 1-3)
Hastaların kabaca% 6'sı, kabul edilemez yan etkiler nedeniyle erlotinib tedavisini bırakmaktadır.
Ne Sıklıkla Takip Gereklidir?
Tedavi öncesi kanların kontrol edilmesi önerilir. Gerekli olan kan tahlilleri tam kan sayımı (hemogram), kapsamlı metabolik panel (biyokimya). Hekimin önerisine göre başka kan tahlilleri eklenebilir. Bu kan testlerin ne sıklıkla yapılacağına hekiminiz karar verecektir.
Görüntüleme (radyolojik inceleme) Ne Kadar Sıklıkla Gereklidir?
Görüntüleme tedaviden önce, tedavi bittikten hemen sonra ve rutin takip sırasında kontrol edilebilir. Yapılan görüntülemeler; bilgisayarlı tomografi (BT) taraması, manyetik rezonans görüntüleme (MRG), Pozitron Emisyon Tomografidir (PET/BT). Herhangi bir göz enfeksiyonunu kontrol etmek için tedaviye başlamadan önce ve tedaviye başladıktan 4 ila 8 hafta sonra tekrar bir göz muayeneniz olabilir.
Kan Testi Veya Görüntüleme Sonuçları Tedaviyi Nasıl Etkiler?
Sonuçlara bağlı olarak doktorunuz erlotinib kullanımına planladığı gibi devam edebilir, dozunu değiştirebilir veya tedaviyi değiştirebilir.
Erlotinib Tedavisi Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Erlotinib kullanırken aktif olarak sigara içiyorsanız doktorunuza söylemek son derece önemlidir. Sigara içmek erlotinibin normalden daha yüksek oranda parçalanarak etkinliğinin azalmasına neden olabilir. Genelde sigara içmeye devam eden hastalar eğer hiç yan etki görülmezse, dozlarını günde en fazla 300 mg'a kadar 2 haftada bir artırırlar. Dozunuz arttıktan sonra sigarayı bırakmaya karar verirseniz, derhal doktorunuza bildirin.
- Erlotinib kullanırken deri döküntüsü gelişimi yaygındır. Bununla birlikte, deri döküntülerinin gelişimi erlotinibin yan etkisinden ziyade hastalık ile bağlantılı olabilir. Hafif deri döküntüleri, basit losyonlar veya topikal steroidler ile tedavi edilebilir. Daha ciddi döküntüler, doktorunuz tarafından reçete edilen oral veya topikal antibiyotikler veya oral steroidler ile tedavi edilebilir. Doktorunuza sahip olduğunuz cilt reaksiyonları hakkında bilgi verin.
- Erlotinib mide ekşimesi ya da mide asidini azaltan ilaçlar ile alındığında etkinlikte azalır. Bu ilaçlara ihtiyaç olduğunda bu iki ilacı nasıl kullanacağınız konusunda doktorunuzla veya eczacınızla konuşun.
- Herhangi bir hastaneye veya acil servise gidecekseniz, erlotinib ilacınızı yanınızda getirdiğinizden emin olun. Birçok hastane bu ilacı tedarik edememektedir.
- Erlotinibin çok sayıda ilaç-ilaç etkileşimi vardır. Onkoloji eczacınız, ilaç etkileşimlerinin uygun şekilde engellendiğinden veya uygun şekilde yönetildiğinden emin olmak için ilaç listenizi daima incelemelidir.
İlaç Etiket Bilgileri
Erlotinib (Tarceva, Ertinob, Tarsinib)
- Erlotinib 25 mg, 100 mg ve 150 mg'lık bir oral tablettir.
- Erlotinib, aç karnına, yemekten en az 1 saat önce veya öğünden iki saat sonra alınmalıdır. Gıda ilacın emilimini artırır, bu yüzden yan etkilerde bir artışı önlemek için aç karnına almak en iyisidir. Erlotinib, her gün aynı saatte alındığı sürece günün herhangi bir saatinde alınabilir.
- Bir dozu kaçırırsanız, hatırlar hatırlamaz dozu alın. Ertesi gün ise, düzenli dozunuzu planlandığı gibi alın. Kaçırılan dozu telafi etmek için dozunuzu ikiye katlamayın.
- Erlotinib oda sıcaklığında serin ve kuru bir yerde saklanmalıdır.
- Sigara, ilaç etkileşimleri ve ciddi yan etkiler için dozaj ayarlamaları gerekebilir.
- Mide ekşimesi ya da mide asidini azaltan ilaçlar ile etkileşime girebilir. Proton pompa inhibitörleri yerine kısa etkili antasitler (örnek: Rennie) veya H2-antagonistleri (Ranitab, Ulcuran) kullanılabilir. Bu ilaçlar erlotonibden en az 2 saat önce alınmalıdır.
- Bazı anti-mantar ve nöbet ilaçları ile etkileşime girebilir. Doktorunuza veya eczacınıza, olası etkileşimleriniz için ilaçlarınızı gözden geçirmesini isteyin.
- Greyfurt ve greyfurt suyu ile etkileşime girebilir ve kandaki erlotinib seviyesinin artmasına neden olur. Bu, yan etkilerle karşılaşma riskinizi artırabilir. Tedavi sırasında greyfurt yemekten ve greyfurt suyu içeren her şeyden kaçının.
- Sarı kantaron ve sigaradan kaçının çünkü erlotinibin kandaki seviyesini düşürür ve etkinliğini azaltabilir
- Hamilelik sırasında kaçının. Gebe olabileceğinizi düşünüyorsanız, derhal doktorunuza başvurun.
1. Shepherd FA, Rodrigues Pereira J, Ciuleanu T, et al.
Erlotinib in previously treated non–small-cell lung cancer.
New Engl J Med. 2005.
2. Rosell R, Carcereny E, Gervais R, et al.
Erlotinib versus standard chemotherapy as first-line treatment for European patients with advanced EGFR mutation-positive non-small-cell lung cancer (EURTAC): a multicentre, open-label, randomised phase 3 trial.
Lancet Oncol. 2012.
