İçeriğe geç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tıbbi Onkoloji Uzmanı

Normal Genin Kanser Yüzü: Stehelin, Varmus, Bishop ve Onkogenin Hücresel Kökeni, 1976

Normal Genin Kanser Yüzü: Stehelin, Varmus, Bishop ve Onkogenin Hücresel Kökeni, 1976
Bu Makalede

 

Normal Genin Kanser Yüzü: Stehelin, Varmus, Bishop ve Onkogenin Hücresel Kökeni, 1976

Dönem: 1969-1989 (Huebner ve Todaro'nun hipotezinden, 1975-76 deneyine ve Nature makalesine, 1989 Nobel Ödülü'ne kadar)
Mekân: San Francisco (Kaliforniya Üniversitesi, UCSF) ve Los Angeles; ortak yazarlardan biri Fransa'daki Villejuif'ten

159. günde cerrahiden sonra ilaç verme fikrini gördük; bugün soruyu tersine çeviriyoruz: kanseri başlatan şey nereden geliyor? 97. günde Rous'un 1911'deki tavuk sarkomunu anlatmış ve src geninin adını anmıştık; o günün sorusu hâlâ açıktı: Rous virüsünü kanser yapan gen virüse mi aitti, yoksa virüs onu bir yerden mi almıştı? 159. günün yarın kutusunda söz verdiğim gibi bugün Nature'daki makalenin künyesini, tarihlerini ve 1989 Nobel gerekçesini kaynaklarından doğruladım. Yanıt, kanser geninin virüsün icadı olmadığı, tavuğun kendi hücresinde yaşayan bir genin kopyası olduğuydu.

— BİR HİPOTEZ VE BİR SONDA —

Virüsün geni nereden gelmişti?

Rous sarkom virüsü 1960'lara gelindiğinde iyi tanınan bir deney sistemiydi. Vogt'un 1988'deki bir yorumuna göre Hanafusa ve arkadaşları 1963'te Rous virüsünün kusurlu olduğunu, yani bulaşıcı yavru üretemediği hâlde hücreyi dönüştürebildiğini göstermişti; bu da bazı genlerin dönüşüm için gerekmediğini, virüsün genomunun özel bir "kanser bilgisi" taşıyor olabileceğini düşündürüyordu. Vogt, bunun sonradan onkogenlerin keşfini önceden haber verdiğini yazıyor. Ulusal Tıp Kütüphanesi'nin (NLM) tarihî sayfasına göre 1970'te Rous virüsünün onkogeni, SRC, tanımlandı; sayfa bunu kimin yaptığını belirtmiyor.

1969'da NIH'den Robert Huebner ile George Todaro, PNAS'ta (cilt 64, sayfa 1087-1094) "virogen-onkogen" hipotezini yayımlamıştı: omurgalı hücreleri C tipi RNA virüslerini üretecek bilgiyi içlerinde taşır; bu bilgi, dönüşüme yol açan hücresel onkogenleri de kapsar; karsinojenler, radyasyon ve yaşlanma, doğuştan var olan bu onkogenleri uyandırarak kansere yol açar. Huebner'in 1981'deki kendi değerlendirmesine göre fikir en başından tartışmalıydı. Bu yüzden onu "doğrulanmış" değil, "kısmen sonradan sınanan bir öncü" olarak sunuyorum; aşağıda neyin kaldığını ayrıca yazacağım.

Bishop'un 1989 Nobel konuşmasına göre grubu 1972-73'te hücresel src üzerinde çalışmaya başladı; amaç onkogenlerin kökenini aramak değil, viral onkogen hipotezini sınamaktı. İşin teknik anahtarı Peter Vogt'un dönüşüm-kusurlu Rous virüsü mutantlarıydı (Varmus bunların izolasyonunu 1971 olarak veriyor): bu mutantlar src bölgesini yitirmişti. Varmus'un konuşmasına göre Fransa'daki Villejuif adresiyle anılan Dominique Stehelin, tam o eksik bölgeyi seçerek radyoaktif bir DNA sondası (cDNA) üretti ve onu normal tavuk DNA'sıyla birlikte inkübe etti.

11 Mart 1976

Normal tavuk DNA'sında "src" izi

Stehelin, Varmus, Bishop ve Vogt'un makalesi Nature'da 11 Mart 1976'da yayımlandı: "DNA related to the transforming gene(s) of avian sarcoma viruses is present in normal avian DNA" (cilt 260, sayfa 170-173). Makalenin dergiye ulaşma tarihi 10 Kasım 1975, kabul tarihi 2 Ocak 1976 olarak okundu. Sonda, Prague-C suşundan yapılmıştı ve genomun yaklaşık yüzde 16'sını (yaklaşık 1.600 nükleotid) temsil ediyordu. Tavuk, bıldırcın, hindi ve ördek DNA'sına yaklaşık yüzde 45-52 oranında bağlandı; emu DNA'sında yüzde 24; fare ve dana timus DNA'sında yüzde 5'in altındaydı. Hücresel DNA ile sondanın eriyik sıcaklığı tavukta 77 °C, provirüste 81 °C idi; bu fark yaklaşık yüzde 3 baz uyumsuzluğuna, diğer kuşlarda yaklaşık yüzde 5-8 uyumsuzluğa karşılık geliyordu. Yazarlar, benzer dizinin haploid genomda tek ya da birkaç kopya hâlinde bulunduğunu, dizinin kuş türleşmesi sırasında ortaya çıkıp ayrışmış görünmesini ve viral dönüştürücü genin tamamının ya da bir bölümünün tavuğun (ya da yakın bir türün) genomundan gelmiş olabileceğini yazdı; dizinin işlevi bilinmiyordu ve yapısal ya da düzenleyici bir rol olabilirdi.

Bunu bir özetleme aracıyla okudum; makalenin basılı tablolarına ve şekillerine doğrudan bakmadım, sayılar bu özetin aktardığı değerlerdir.

Proto-onkogen

Normal hücrede bulunan, büyüme ve bölünmenin düzenlenmesine karışan bir gen; değişmiş ya da aşırı etkin biçimi hücreyi kansere doğru itebilir. Virüsün taşıdığı biçime v-src, hücrenin kendi normal biçimine c-src denir. Bishop'a göre bu terim önce "hücresel onkogen"di; ona "proto-sarc" demiş, bunu Temin'in provirüs fikrine (149. gün) bir selam olarak seçmişti; "proto-onkogen" kısa süre sonra yerleşti. Konuşmanın transkriptine göre Bishop sonradan "proto" ekini, "öncül" yerine "prototip" çağrıştırdığı için bir utanç kaynağı sayıyor (kavramsal özet); çünkü gen hâlihazırda kanser geni değil, normal bir gendir. Bu basitleştirilmiş bir tanımdır.

Neyin çıkarım, neyin kanıt olduğu

1976 deneyi bir hibridizasyon deneyidir; "viral onkogenin normal tavuk genomunda karşılığı var" demek için yeterliydi. "Bu geni virüs hücreden aldı" cümlesi ise bir çıkarımdı. Bishop konuşmasında, grubun yazısını bitiren cümleyi, genin normal büyüme düzenlemesine karışabileceğini söyleyen satırı, bugün "salt gösteriş" diye anıyor: o gün hücresel src'nin tam bir gen olduğundan bile emin değillerdi. Çıkarımın ayakları, sonraki iki yılda yere bastı: gen normal hücrede yazılıyordu ve ürünü bir protein kinazdı. Bishop'a göre bu kinazın substratı şaşırtıcı biçimde tirozindi ve src, protein tirozin kinazların ilk örneğiydi. Klonlama ve dizileme, hücresel ve viral biçimin yakın akraba olduğunu, ikisi arasındaki ince mutasyonların viral olanı onkogen yaptığını gösterdi. NLM sayfasına göre, Varmus-Bishop laboratuvarında Deborah Spector, src proto-onkogenini balıklarda ve fare, sığır, insan dahil birçok memelide buldu; sayfa tarih vermiyor.

Huebner ve Todaro'nun fikri bu noktada yarı yarıya ayrıştı. Doğru kalan kısım: hücrelerin içinde viral onkogenlerle akraba genler vardı. Düşen kısım: bu genler, uykuda yatan ve kalıtımla geçen virüs bilgisi değildi. NLM sayfasına göre Varmus ve Bishop hipotezi iki noktada hatalı buldu: proto-onkogenler normal hücre işleyişinin parçasıdır ve virüs enfeksiyonu belirtisi olmayan hücrelerde de bulunur. Varmus'un Nobel konuşması aynı sonuca farklı bir yoldan varıyor: sonda tavuktaki dizilerin diğer kuşlarda korunduğunu gösterince bu genin Huebner ve Todaro'nun öngördüğü kalıtsal "virogen" olmadığı ortaya çıktı.

Bu hikâye, seride kurduğumuz "neden" üçlüsünü bir araya getirir: Rous (97. gün) kanserin bir virüsle aktarılabildiğini, Boveri (98. gün) kalıtsal materyalde bir bozukluğun kansere yol açabileceğini, Yamagiwa (99. gün) dışarıdan bir maddenin bunu tetikleyebileceğini söylüyordu. Stehelin, Varmus ve Bishop'un deneyi, "virüs" ile "hücrenin kendi genleri" arasındaki duvarı yıktı: virüsün kanser geni, hücrenin kendi geninin değişmiş bir kopyasıydı. Bu yazının dayandığı kaynaklar, Boveri'nin hipotezini bu deneyin kanıtladığını söylemiyor; ben de söylemiyorum. Yalnızca soru, "kanserin nedeni dışarıda mı, içeride mi" ikiliğinin dar bir kapı olduğunu gösteren bir örnekle genişledi.

Sınırlar ve bedel

Bu bir tavuk deneyidir. Varmus'un konuşmasına göre daha gevşek koşullarda src sondası insan dahil tüm omurgalıların genomuna bağlandı ve bu, retroviral proto-onkogenlerin insan kanserinde bir rol oynayabileceği olasılığını gündeme getirdi; yani "olasılık". Aynı konuşmada Varmus, src'nin normal organizmalara ya da hücrelere ne yarar sağladığını söyleyemediklerini de yazıyor. Bishop da 1989'da hücresel src'nin insan kanserine ikna edici biçimde bağlanmadığını, önemin daha çok genel ilkeden geldiğini belirtiyor.

Nobel basın bildirisi de aynı dengeyi koruyor: retrovirüslerin doğal insan kanserindeki rolü sınırlı olabilir; bilinen insan örneği Japonya'daki HTLV-1 ilişkili lenfomalardır. Bildiri, bazı glioblastomlarda artmış erbB, bazı meme kanserlerinde artmış neu etkinliği ve birçok Burkitt lenfomasında myc translokasyonunu da başka insan örnekleri olarak sayıyor (Burkitt için 136. gün, translokasyon için 155. gün). Bishop ayrıca erken kanser araştırmasındaki büyük sözlerin çoğunun abartılı çıktığını, genlerin onarıldığı bir tedavinin uzak olduğunu, protein hedefleyen ilaçların daha yakın olduğunu yazıyor. Bu keşfin kendisi bir tedavi vermedi; ilaçlara uzanan hikâye ilerideki günlerin konusu.

Kalan
  • Kanser genlerinin normal genomda, proto-onkogen olarak bulunduğu fikri
  • Hücresel büyüme sinyalinin kinazlar aracılığıyla anlaşılabileceği (src, tirozin kinaz) kavrayışı
  • Bir virüs sondasıyla normal DNA'da arama yapma yöntemi (hibridizasyon)
Düşen ya da sınırlanan
  • Viral onkogenin virüsün kendi icadı olduğu varsayımı
  • Huebner ve Todaro'nun "uykudaki kalıtsal virogen" modeli, anlatıldığı biçimiyle
  • Kanserin kökeninde virüsün her yerde belirleyici olduğu izlenimi
Huebner ve Todaro: virogen-onkogen hipotezi, PNAS (1969)Rous virüsünün onkogeni (src) tanımlanıyor (1970, NLM sayfası)Vogt'un dönüşüm-kusurlu mutantları; Varmus'un işaretli sonda fikri (1971)Bishop'un grubu hücresel src üzerinde çalışıyor (1972-1973, aralık)Deneyin tarihi: Nobel bildirisi 1975, yayın 1976 (çatışan tarihler; aralık)Nature: makale alındı 10 Kas 1975; kabul 2 Oca 1976 (tek kaynak)Stehelin, Varmus, Bishop, Vogt: Nature 260:170-173 (11 Mar 1976)Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü: Bishop ve Varmus (1989)197019751980198519901995yalnız yılı bilinen tarihler yıl ortasına çizildi; çubuklar aralıktır; eksen: yıl

Hipotezden Nobel'e: 1969-1989. Eksen 1965'ten 1995'e uzanıyor. Yeşil işaretler birden çok kayıtta ya da birincil kayıtta doğrulanan tarihlerdir; mavi işaretler ve çubuklar tek kaynağa dayanır ya da bir aralıktır; sarı çubuk, kaynakların çeliştiği tarihi gösterir. Yalnızca yılı bilinen tarihler yıl ortasına çizilmiştir.

— TÜRKİYE PERSPEKTİFİ —

Bir proto-onkogen ailesi, bir Türk kohortu

Bishop ve Varmus'un Türkiye'yle doğrulanmış bir bağı yok; böyle bir bağ kurmuyorum. Proto-onkogen mantığının Türkiye'deki bir örneği için YÖK açık bilim kaydında yer alan bir tez özetine baktım: "Meme kanserli türk kadın hastalarda kodon 12 ve kodon 61 bölgelerindeki H-ras, K-ras gen mutasyonlarının belirlenmesi". Kayıt sayfası yazarı, üniversiteyi, yılı ve danışmanı vermiyor; kan örneklerinin Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ve Patoloji anabilim dallarından geldiği yazıyor.

Özete göre 100 meme kanserli hasta ve 100 sağlıklı kişi incelenmiş, DNA kan örneklerinden izole edilmiş, noktasal mutasyonlar PCR-RFLP ile aranmış. H-ras kodon 12, H-ras kodon 61 ve K-ras kodon 12 bölgelerinde hiç mutasyon bulunmamış. Başlık kodon 12 ve 61'i hem H-ras hem K-ras için anıyor, sonuç cümlesi ise üç bölgeyi sayıyor; farkı açıklayamadım. Özet, ras gen profillerinin başka popülasyonlarda belirlendiğini, Türk popülasyonunda benzer çalışma yapılmadığını söylüyor. Özetten tümör dokusunun kullanılıp kullanılmadığını anlayamadım; bu yüzden sonucun tümörlerdeki ras mutasyonları hakkında ne söylediğini yorumlamıyorum. Yalnızca kayıttaki özeti okudum, tezin tam metnini değil. RAS'a kendi tarihi içinde, ayrı bir yazıda döneceğiz.

— ZAMAN ÇİZELGESİ —

1911'den bugüne

1911
Rous. Tavuk sarkomunun hücresiz süzüntüyle aktarılması (97. gün).
1969
Huebner ve Todaro. Virogen-onkogen hipotezi; PNAS 64:1087-1094 (Huebner'in 1981 değerlendirmesi, NLM sayfası).
1970
Rous virüsünün onkogeni. SRC tanımlanıyor (NLM sayfası; kim olduğu belirtilmiyor).
1971
Vogt ve Varmus. Dönüşüm-kusurlu mutantlar (Varmus'un konuşması); işaretli sonda fikri (NLM sayfası).
1972-1973
Bishop'un grubu. Hücresel src üzerinde çalışmaya başlıyor (Bishop'un Nobel konuşması).
10 Kas 1975
Nature'a ulaşma. Makale dergiye ulaşıyor; kabul 2 Ocak 1976 (tek kaynak).
11 Mar 1976
Stehelin, Varmus, Bishop, Vogt. Nature 260:170-173.
Sonraki yıllar
Hücresel src'nin çözülmesi. Protein kinaz, tirozin substratı, klonlama ve dizileme (Bishop'un konuşması); balık ve memelilerde src (NLM sayfası; tarih yok).
1989
Nobel Ödülü. Bishop ve Varmus, "retroviral onkogenlerin hücresel kökeninin keşfi için".
BUGÜN — 160. GÜN
Normal genin kanser yüzü. Virüsün kanser geni, hücrenin kendi geninin değişmiş bir kopyasıydı; bu, kanserin "dışarıdan mı, içeriden mi" geldiği sorusunun yerine bir başkasını koydu: hangi gen, hangi değişiklikle?
— FACT-CHECK NOTLARI —

Ne doğrulandı, ne belirsiz kaldı

  • 158. gün: Köhler ve Milstein hâlâ yazılmadı; 157'nin yarın kutusundaki söz tutulmadı.
  • Nature künyesi: Stehelin D, Varmus HE, Bishop JM, Vogt PK. Nature 1976;260:170-173, doi:10.1038/260170a0. Sayfa aralığı iki kaynakta 170-173 (Nature'ın doi sayfası; Vogt'un 1988 "Citation Classic" yazısı), makale metnini özetleyen araçta ise "170-172 (sayfa işaretlerinden çıkarıldı)" olarak görüldü. 170-173'ü kullandım. 11 Mart 1976, 10 Kasım 1975 (alınma) ve 2 Ocak 1976 (kabul) tarihleri yalnızca makale metninin özetleme aracıyla okunmuş başlığından; Nature'ın kendi sayfası tarih göstermiyordu.
  • Tarih çatışması: Nobel basın bildirisi sonucun 1976'da yayımlandığını yazarken, laureatların bunu "1975'te gösterdiğini" de yazıyor. Makale 10 Kasım 1975'te dergiye ulaşmış göründüğü için deneyin 1975'te yapılmış olması makuldür; ama bu, benim çıkarımımdır.
  • Hibridizasyon sayıları: yüzde 45-52, emu için yüzde 24, memelilerde yüzde 5'in altı, Tm değerleri ve yüzde 3 ile 5-8 uyumsuzluk, bir özetleme aracının makaleden aktardığı değerlerdir; asıl tabloya doğrudan bakılmadı.
  • Kurumlar: özetleme aracı, makale başlığında Stehelin için "Villejuif, Fransa" ve Vogt için UCLA bölümünü okudu; ben bunu bağımsız doğrulamadım ve kurumlara dair başka ayrıntı yazmadım.
  • 1970 ve 1971: NLM sayfası SRC'nin 1970'te tanımlandığını söylüyor ama kimin tanımladığını vermiyor; kimin adını anacağımı doğrulayamadığım için kimseyi anmadım. Vogt'un mutantlarının 1971 tarihi Varmus'un Nobel konuşmasından; NLM sayfası 1971'de Varmus'un sondayı tasarladığını yazıyor.
  • Huebner ve Todaro: PNAS 1969;64:1087-1094 künyesi Huebner'in 1981 "Citation Classic" yorumundan. Hipotezin başlangıçtan beri tartışmalı olduğu ve sonradan "kanıtlandığı" iddiası Huebner'in kendi değerlendirmesidir, bağımsız bir doğrulama değildir. "Hata" yargısı NLM sayfasındaki Varmus-Bishop değerlendirmesine dayanıyor.
  • Bishop'un konuşması: otomatik bir transkript olarak okundu ve transkripte hatalar var ("sarc" gibi); terim ve "salt gösteriş" alıntısını bu yüzden kavramsal özet olarak aktardım. Sayılar da çelişiyor: aynı transkriptte yirmiden fazla retroviral onkogen ve altmıştan fazla proto-onkogen, Varmus'un konuşmasında kırktan fazla hücresel gen, bir ikincil kaynakta kırktan fazla retrovirüs onkogeni geçiyor; bu yüzden sayı yazmadım.
  • Rous tarihi: Nobel basın bildirisi Rous'un virüsü "1916'da" bulduğunu yazıyor; 97. günde 1911 yayınını anlatmıştık. İkisini bu yazıda uzlaştıramadım; 1911'i seri içindeki tarihle bıraktım.
  • Stehelin ve Nobel: Varmus konuşmasında sondayı Stehelin'in ürettiğini yazıyor. Bir Bask bilim portalı, Stehelin'in de ödülü hak ettiğini söylediğini ve İngilizce ile Fransızca konuşan bilim topluluklarının onun rolünü farklı değerlendirdiğini aktarıyor; tek bir ikincil kaynak. Bu tartışmayı doğrulamadım, bir yargı da yazmıyorum.
  • Spector: src'nin balıkta ve memelilerde bulunması NLM sayfasından, tarihsiz ve künyesiz; bu yüzden yıl yazmadım.
  • İlk iddiası: bir kaynak bu makaleyi "ilk onkogen keşfi" olarak anıyor; ben bunu yazmadım. Tirozin kinazların "ilk örneği" ifadesi Bishop'a ait ve öyle aktarıldı.
  • Türkiye tezi: yalnızca kayıt özeti okundu; yazar, üniversite, yıl ve danışman sayfada yok; başlık ile sonuç cümlesi arasındaki kodon farkı açıklanamadı; kan örneği ifadesi tümör dokusu olup olmadığını netleştirmiyor.
Yarın — Gün 161

Rahim Ağzı Kanserinin Nedeni Aranırken: zur Hausen ve HPV'nin İzi, 1976

Bugün bir kanser geninin hücrenin kendi içinden çıktığını gördük. Yarın rahim ağzı kanserinin "neden" cephesine dönüyoruz: 106. günde Shope'un tavşan papillomavirüsünü, 103. günde Pap yaymasını, 93. günde Wertheim'ı anlatmıştık. Harald zur Hausen'in insan papillomavirüsü (HPV) ile rahim ağzı kanseri ilişkisine dair 1970'lerdeki çalışmasının (planda 1976 olarak geçiyor) künyesini ve tarihini, sonraki HPV-16 ve HPV-18 bulgularını ve 2008 Nobel'ini yazmadan önce doğrulayacağım; neyin hipotez, neyin kanıt olduğunu ayırarak.

Yazarın notu: Bu yazıda en çok dikkat ettiğim şey, 1976 deneyinin kanıtladığı kısmı (viral onkogenin tavuk genomunda karşılığı var) ile çıkarım kısmını (virüs geni hücreden aldı) ayrı tutmaktı. İkinci dikkat noktam, bir tavuk bulgusunu insan kanserine genelleştirmemek ve Stehelin'in ödülün dışında kalması tartışmasını yalnızca tek bir ikincil kaynağa dayanarak yargılamamaktı.

Kaynaklar ve İleri Okuma

  1. Stehelin D, Varmus HE, Bishop JM, Vogt PK. DNA related to the transforming gene(s) of avian sarcoma viruses is present in normal avian DNA. Nature 1976;260:170-173. doi:10.1038/260170a0 (Nature doi sayfası ve makale metni, bir özetleme aracıyla okundu; basılı tablolara bakılmadı).
  2. Huebner RJ, Todaro GJ. Oncogenes of RNA tumor viruses as determinants of cancer. Proc Natl Acad Sci USA 1969;64:1087-1094 (künye, Huebner'in 1981 "Citation Classic" yorumundan; makale okunmadı).
  3. Bishop JM. Nobel Lecture, 1989 (otomatik transkript olarak okundu; transkriptte hatalar var; kavramsal özet olarak aktarıldı).
  4. Varmus HE. Nobel Lecture, 1989, nobelprize.org (bir özetleme aracıyla okundu).
  5. The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989. nobelprize.org: ödül sayfası ve basın bildirisi (gerekçe: "for their discovery of the cellular origin of retroviral oncogenes").
  6. National Library of Medicine. Retroviruses and the Genetic Origins of Cancer, 1970-1993. profiles.nlm.nih.gov (tarihî özet; tarihsiz ayrıntılar içeriyor; ikincil kaynak).
  7. Vogt PK. "Avian tumor viruses" (Adv Virus Res 1965;11:293-385) üzerine Citation Classic yorumu. Current Contents, 1988, garfield.library.upenn.edu (1976 makalesinin sayfa aralığı için).
  8. Nobel Prize 1989. zientzia.eus (Bask bilim portalı; ikincil kaynak; Stehelin'in ödüle ilişkin sözleri için).
  9. Meme kanserli türk kadın hastalarda kodon 12 ve kodon 61 bölgelerindeki H-ras, K-ras gen mutasyonlarının belirlenmesi. Tez, acikbilim.yok.gov.tr (kayıt sayfasındaki özet okundu; yazar ve yıl sayfada yok).
  10. Mukherjee S. The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer. New York: Scribner; 2010 (genel bağlam; ilgili kısım bu yazı için yeniden okunmadı).

Bu yazı "365 Günde Kanser Tarihi" serisinin 160. günüdür ve onkogenin hücresel kökeninin keşfini tarihî bir okuma olarak sunar. Tarihî-popüler içeriktir; tanı ya da tedavi önerisi değildir. Tedavi kararları için hekiminize danışın. Kaynaklar doğrulanmıştır; yalnızca tek bir ikincil kaynağa, yalnızca bir özete ya da okunamayan bir metne dayanan ayrıntılar fact-check notlarında işaretlenmiştir.

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Bu yazıyı birlikte inceleyelim

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Drozdogan Asistanı

Normal Genin Kanser Yüzü: Stehelin, Varmus, Bishop ve Onkogenin Hücresel Kökeni, 1976

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

Sohbet ve gizlilik bilgisi

Bu sohbet, Drozdogan Asistanı tarafından yanıtlanır ve kalite kontrolü için yetkili site yöneticilerince incelenebilir. Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Yanıtların hazırlanmasında OpenAI altyapısı kullanılır. Soru ve yanıtlar bu hizmette işlenir; sohbet kayıtları sitemizde saklanır. Kimlik, iletişim veya kişisel sağlık bilgisi paylaşmayın.

0 / 1000

Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi vermez.

İlgili Makaleler

Bu konuyu farklı yönleriyle ele alan diğer yazılar.

Bilimden Haberdar Olun

Yeni yazılar ve bilimsel gelişmeler e-postanıza gelsin.

Google Analytics genel sayfalarda bu pencereye bağlı olmadan çalışır ve analitik çerezler kullanabilir. Buradaki tercihiniz yalnız harici hizmetleri yönetir.

Çerez politikası