1
Pankreas Kanserinde Ameliyat Öncesi 5 Seanslık SBRT: Yaşam Kalitesi ve Yaşam Süresi?

Pankreas Kanserinde Ameliyat Öncesi 5 Seanslık SBRT: Yaşam Kalitesi ve Yaşam Süresi?

28 seans yerine 5 seans mümkün mü?

Pankreas kanseri ameliyatına hazırlanan hastalar çoğu zaman aylarca kemoterapi almış, yorgun ve güçten düşmüş olarak bu büyük ameliyata gider. Bazı merkezlerde bu hastalara ameliyat öncesinde bir de radyoterapi verilir; klasik yöntemde bu, kemoterapiyle birlikte 5-6 hafta boyunca 28 seans sürer. Eylül 2026'da Amerikan Radyasyon Onkolojisi Derneği (ASTRO) toplantısında sunulan SOFT Preop çalışması, bunun yerine yalnızca 5 seanslık stereotaktik vücut radyoterapisinin (SBRT) kullanılabilip kullanılamayacağını araştırdı. Sonuç: SBRT alan hastalar ameliyat öncesi dönemde fiziksel olarak daha iyi durumdaydı ve daha az yorgunluk yaşadı; lenf bezlerinde kalan kanser oranı iki grupta benzerdi. Ancak yaşam süresine ilişkin rakamlar dikkatli okunmayı gerektiriyor.

Kısaca
  • Çalışma: Kemoterapi almış 102 pankreas kanseri hastası, ameliyat öncesinde 5 seanslık SBRT veya 28 seanslık kemoradyoterapi grubuna rastgele ayrıldı (faz 2, tek merkez).
  • Asıl hedef: Ameliyatta lenf bezlerinde kanser kalma oranı SBRT'de %41, kemoradyoterapide %38'di; fark anlamlı değil. Ameliyat komplikasyonları ve cerrahi sınırlar da benzerdi.
  • Yaşam kalitesi: SBRT grubunda ameliyat öncesi dönemde fiziksel işlev daha iyi, yorgunluk daha azdı. Ameliyattan sonra fark kalmadı.
  • Dikkat: Ortanca yaşam süresi SBRT'de 26 ay, kemoradyoterapide 43 ay; 3 yılda hayatta olanlar %43'e karşı %58. Fark istatistiksel olarak anlamlı değil, ancak çalışma yaşam süresini karşılaştıracak güçte tasarlanmadı.
  • Sonuç: Umut verici bir yaşam kalitesi avantajı, ama SBRT'nin kemoradyoterapinin yerini alabileceğini söylemek için daha büyük çalışmalar gerekiyor.

Önce arka plan: pankreas kanserinde neden ameliyat öncesi tedavi?

Pankreas kanseri, en zor tedavi edilen kanserlerden biri. ABD'de 5 yıllık yaşam oranı hâlâ yalnızca %13 civarında. Tek kür şansı ameliyat, ancak hastaların yalnızca küçük bir kısmı tanı anında ameliyat edilebilir durumda. Tümörün çevresindeki büyük damarlarla ilişkisine göre hastalık ameliyat edilebilir, sınırda ameliyat edilebilir (borderline) veya bölgesel olarak ilerlemiş olarak sınıflandırılır. Hastalığın evreleri ve tedavi seçenekleri hakkında genel bilgiyi pankreas kanseri rehberimizde bulabilirsiniz.

Son yıllarda, özellikle sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta, ameliyattan önce kemoterapi (genellikle FOLFIRINOX) vermek standart hâle geldi. Bu yaklaşım hem tümörü küçültmeyi hem de gözle görülmeyen yayılımı erken tedavi etmeyi hedefler. Kemoterapiye radyoterapi eklenmesinin yeri ise hâlâ tartışmalı.

Şekil 1 · Pankreas kanserinde tedavi yolu

Tedavi planı, tümörün çevre damarlarla ilişkisine göre belirlenir.

ameliyat edilebilirameliyat ve sonrasında kemoterapiya da ameliyat öncesi tedavi sınırda ameliyat edilebilirönce kemoterapi, seçilmiş hastadaradyoterapi, sonra ameliyat bölgesel ilerikemoterapi, seçilmiş hastadaradyoterapi, yanıt olursa ameliyat uzak yayılım varilaç tedavisi radyoterapinin yeri en çok ilk üç grupta tartışmalı
Okunuşu: Ameliyat edilebilir hastalıkta ameliyat ve sonrasında kemoterapi uygulanır ya da ameliyat öncesi tedavi verilir. Sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta önce kemoterapi, seçilmiş hastalarda radyoterapi, ardından ameliyat yapılır. Bölgesel ileri hastalıkta kemoterapi, seçilmiş hastalarda radyoterapi verilir ve yanıt alınırsa ameliyat düşünülür. Uzak yayılım varsa ilaç tedavisi uygulanır. Radyoterapinin yeri en çok ilk üç grupta tartışmalıdır.

SOFT Preop çalışması nasıl yapıldı?

ABD'deki Wisconsin Tıp Koleji'nde Prof. William Hall'un yürüttüğü çalışmaya (NCT03704662) 2018'den itibaren ameliyat edilebilir, sınırda ameliyat edilebilir veya seçilmiş bölgesel ileri pankreas kanseri olan 102 hasta alındı. Tüm hastalar en az 1 ay kemoterapiyi tolere etmişti, çoğu 2 aydan uzun süre kemoterapi almıştı ve hiçbirinde uzak yayılıma ilişkin kesin bulgu yoktu. Hastalar rastgele iki gruba ayrıldı:

  • SBRT grubu: 5 seansta tümöre 25-35 Gy, riskli lenf bezi bölgelerine 25 Gy radyasyon. Eşzamanlı kemoterapi verilmedi.
  • Kemoradyoterapi grubu: 28 seansta 50,4 Gy radyasyon ve eşzamanlı kemoterapi.

Her iki grupta da tümörle birlikte riskli lenf bezi bölgeleri tedavi edildi ve ameliyat, radyoterapiden 4-6 hafta sonra planlandı. Çalışmanın asıl hedefi, ameliyatta çıkarılan lenf bezlerinde kanser kalan hastaların oranıydı.

Şekil 2 · SOFT Preop nasıl tasarlandı?

Kemoterapi sonrasında iki farklı radyoterapi şeması, ardından ameliyat.

102 hastapankreas kanseri, uzak yayılım yoken az 1 ay kemoterapi almışameliyat edilebilir, sınırda veya seçilmiş ileri SBRT5 seanstümöre 25-35 Gylenf bezlerine 25 Gyeşzamanlıkemoterapi yok kemoradyoterapi28 seans50,4 Gyve eşzamanlıkemoterapi 4-6 hafta sonra ameliyat83 hasta tüm tedaviyi tamamladı asıl hedefameliyatta lenf bezlerinde kanser kalması
Okunuşu: Uzak yayılımı olmayan, en az 1 ay kemoterapi almış, ameliyat edilebilir, sınırda ameliyat edilebilir veya seçilmiş bölgesel ileri 102 pankreas kanseri hastası rastgele iki gruba ayrıldı. SBRT grubuna 5 seansta tümöre 25-35 Gy, lenf bezlerine 25 Gy radyasyon verildi; eşzamanlı kemoterapi uygulanmadı. Kemoradyoterapi grubuna 28 seansta 50,4 Gy radyasyon ve eşzamanlı kemoterapi verildi. Ameliyat 4-6 hafta sonra yapıldı ve 83 hasta tüm tedaviyi tamamladı. Asıl hedef, ameliyatta lenf bezlerinde kanser kalma oranıydı.

Başlıca bulgular

Sonuç SBRT (5 seans) Kemoradyoterapi (28 seans)
Lenf bezlerinde kanser kalması (asıl hedef) %41 %38
Tümör yanıtı, komplikasyonlar, cerrahi sınır benzer benzer
Ameliyat öncesi fiziksel işlev ve yorgunluk daha iyi daha kötü
Bölgesel nüks (hasta sayısı) 6 2
Ortanca progresyonsuz yaşam süresi ~14 ay ~22 ay
Ortanca yaşam süresi (çalışmaya girişten) 26 ay 43 ay
Ortanca yaşam süresi (tüm tedaviyi tamamlayanlar) 39,6 ay 45,5 ay
3 yılda hayatta %43 %58

Kaynak: ASTRO 2026 basın açıklaması (LBA 08) ve ASCO Post. Ortanca izlem yaklaşık 3,4 yıl. Nüks ve yaşam süresi farklarının hiçbiri istatistiksel olarak anlamlı değil; risk oranları ve p değerleri açıklanmadı.

Yaşam kalitesi: en net fark

İki yöntem arasındaki en belirgin fark, ameliyat öncesi dönemde hastaların kendi bildirdiği yaşam kalitesinde görüldü. SBRT alan hastalar, kemoradyoterapi alanlara göre anlamlı olarak daha iyi fiziksel işlev ve genel fiziksel sağlık bildirdi ve daha az yorgunluk yaşadı. Prof. Hall'a göre bu fark tam da radyoterapi döneminde yoğunlaştı: Bir grup tedavisini 5 ziyarette bitirirken diğeri haftalarca her gün hastaneye geliyordu. Ameliyattan sonra ise gruplar arasındaki fark ortadan kalktı. Yaşam kalitesini ölçmek için hangi anketin kullanıldığı ve farkın büyüklüğü basın açıklamasında belirtilmedi.

Bu sonuçlar nasıl okunmalı?

Dikkat edilmesi gerekenler
  • Yaşam süresindeki fark göz ardı edilmemeli. Ortanca yaşam süresi SBRT grubunda 26 ay, kemoradyoterapi grubunda 43 ay; 3 yılda hayatta olanlar %43'e karşı %58. Bu, her 100 hastada 3 yılda yaklaşık 15 kişi daha az demek. Fark istatistiksel olarak anlamlı değil; ancak çalışma bu farkı saptayacak büyüklükte değildi. "Anlamlı fark yok" ile "fark yok" aynı şey değildir.
  • Nüks ve hastalığın ilerlemesi de aynı yönde. Bölgesel nüks SBRT'de 6, kemoradyoterapide 2 hastada görüldü; ortanca progresyonsuz yaşam süresi 14'e karşı 22 aydı.
  • Tek merkez, faz 2. Çalışma, pankreas kanserinde deneyimli bir ekip tarafından tek bir merkezde yapıldı. Sonuçların başka merkezlerde tekrarlanıp tekrarlanamayacağı bilinmiyor.
  • Eşdeğerlik gösterilmedi. Araştırmacılar, çalışmanın iki yöntemin kanser kontrolü açısından eşdeğer olduğunu göstermek için tasarlanmadığını açıkça belirtiyor.
  • Özgün bir SBRT şeması. Bu çalışmadaki SBRT, tümörle birlikte lenf bezi bölgelerini de daha düşük dozla tedavi ediyor. Yalnızca tümörü hedefleyen diğer SBRT yaklaşımlarından farklı olduğu için sonuçlar onlara genellenemez.
  • Seçilmiş hastalar. Çalışmaya yalnızca kemoterapiyi tolere etmiş ve uzak yayılım göstermemiş hastalar alındı; ayrıca yaşam süresi kemoterapinin başlangıcından değil, çalışmaya girişten itibaren hesaplandı. Bu nedenle her iki grubun da yaşam süreleri, pankreas kanserli hastaların genelinden daha iyi görünüyor.
  • Henüz yalnızca kongre bildirisi. Risk oranları, p değerleri ve yaşam kalitesi ölçeklerinin ayrıntıları hakemli makalede görülecek.

Şekil 3 · Terazinin iki kefesi

SBRT lehine olan bulgular ve dikkat gerektiren bulgular.

SBRT lehine5 ziyaretfiziksel işlevdaha iyiyorgunluk daha azameliyat sonuçlarıbenzer dikkatortanca yaşam süresi26 ay ve 43 ay3 yılda hayatta%43 ve %58bölgesel nüks6 ve 2 hasta sonuçfarklar anlamlı değil, ama çalışmayaşam süresini karşılaştıracak güçte değil;büyük çalışmalar gerekli
Okunuşu: SBRT lehine: Tedavi 5 ziyarette tamamlandı, ameliyat öncesi fiziksel işlev daha iyi ve yorgunluk daha azdı, ameliyat sonuçları benzerdi. Dikkat gerektirenler: Ortanca yaşam süresi SBRT'de 26 ay, kemoradyoterapide 43 ay; 3 yılda hayatta olanlar yüzde 43'e karşı yüzde 58; bölgesel nüks 6'ya karşı 2 hasta. Bu farklar istatistiksel olarak anlamlı değil, ancak çalışma yaşam süresini karşılaştıracak güçte tasarlanmadı; daha büyük çalışmalar gerekiyor.

Diğer çalışmalar ne diyor?

Pankreas kanserinde ameliyat öncesi radyoterapinin yeri, son yıllarda yapılan birkaç önemli çalışmaya rağmen hâlâ netleşmedi:

Çalışma Karşılaştırma Sonuç
PREOPANC (Hollanda, 2022) Ameliyat öncesi gemsitabin + radyoterapi ile doğrudan ameliyat 5 yılda hayatta: %20,5'e karşı %6,5. Ameliyat öncesi tedavi lehine.
PREOPANC-2 (Hollanda, 2025) Ameliyat öncesi FOLFIRINOX ile gemsitabin + radyoterapi Ortanca yaşam süresi 21,9 ve 21,3 ay; fark yok.
Alliance A021501 (ABD, 2022) Sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta FOLFIRINOX ile FOLFIRINOX + kısa süreli radyoterapi (SBRT dahil) Radyoterapi kolu erken kapatıldı; 18 ayda hayatta %66,7'ye karşı %47,3, radyoterapi aleyhine.
CONKO-007 (Almanya, 2025) Bölgesel ileri hastalıkta kemoterapi ile kemoterapi + kemoradyoterapi Ameliyat olanlarda temiz cerrahi sınır oranı daha yüksek; yaşam süresinde fark yok.
SOFT Preop (ABD, 2026) Kemoterapi sonrası 5 seanslık SBRT ile 28 seanslık kemoradyoterapi Patolojik sonuçlar benzer; yaşam kalitesi SBRT lehine; yaşam süresi sayısal olarak kemoradyoterapi lehine.

Bu tabloda Alliance A021501 çalışması özellikle önemli: Bu çalışmada da kısa süreli radyoterapi (SBRT veya 5 seanslık hipofraksiyone radyoterapi) eklenen kolda sonuçlar daha kötüydü. SOFT Preop'taki yaşam süresi eğilimi, bu soru işaretini ortadan kaldırmıyor. Öte yandan PREOPANC-2, kemoradyoterapi ile yoğun kemoterapinin benzer sonuç verdiğini gösterdi. Ameliyat öncesi FOLFIRINOX sonrası tedavi seçeneklerini bu yazımızda, ameliyat öncesi tedaviye tam yanıtın önemini ise patolojik tam yanıt yazımızda ele almıştık.

Kılavuzlar ne öneriyor?

  • ASTRO (Ağustos 2026 güncellemesi): Sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta, bölgesel kontrolü ve temiz cerrahi sınır oranını artırmak için ameliyat öncesi radyoterapi veya kemoradyoterapi öneriliyor; ameliyat edilebilir hastalıkta ameliyat öncesi kemoradyoterapi koşullu olarak öneriliyor; SBRT seçilmiş bölgesel ileri hastalarda uygun görülüyor.
  • NCCN: Sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta ameliyat öncesi tedavi öneriliyor; kemoterapi sonrası kemoradyoterapi veya SBRT "seçilmiş hastalarda" bir seçenek.
  • ESMO (2023): Sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta ameliyat öncesi FOLFIRINOX veya gemsitabin-nab-paklitaksel öneriyor; kemoradyoterapi "vaka bazında" değerlendirilmeli.

Görüldüğü gibi radyasyon onkolojisi kılavuzu radyoterapiye daha geniş yer verirken, tıbbi onkoloji kılavuzları daha temkinli. Bu farklılık, kararın multidisipliner bir tümör konseyinde, hastaya özel olarak verilmesi gerektiğini gösteriyor. Bölgesel ileri pankreas kanserinde kemoterapi, radyoterapi ve cerrahiyi birleştiren yaklaşımları ayrı bir yazıda anlatmıştık.

Türkiye'de durum
  • Sık ve ağır bir kanser: Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı'nın (IARC) 2024 tahminlerine göre Türkiye'de yılda yaklaşık 6.100 kişi pankreas kanseri tanısı alıyor ve yaklaşık 5.800 kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor. Pankreas kanseri sıklıkta 11., kansere bağlı yaşam kayıplarında 4. sırada.
  • Teknoloji mevcut: Türkiye'de birçok merkezde SBRT yapılabilen radyoterapi cihazları bulunuyor. Ancak pankreas kanseri SBRT'si, hareketli organlara yakınlığı nedeniyle deneyim gerektiren bir tedavi; bu çalışmanın da deneyimli bir ekip tarafından yapıldığı unutulmamalı.
  • Karar merkezi önemli: Pankreas kanseri ameliyatlarının, yılda çok sayıda pankreas ameliyatı yapılan ve cerrah, onkolog, radyasyon onkoloğu, radyolog ve gastroenteroloğun birlikte çalıştığı merkezlerde yapılması önerilir.

Hastalar için pratik bilgiler

  • Hastalığınızın sınıfını öğrenin. Ameliyat edilebilir, sınırda veya bölgesel ileri olması tedavi planını belirler.
  • Tümör konseyinde değerlendirilmeyi isteyin. Ameliyat öncesi radyoterapi verilip verilmeyeceği ve hangi şemanın kullanılacağı, cerrah, onkolog ve radyasyon onkoloğunun ortak kararı olmalıdır.
  • Seçenekleri sorun. Radyoterapi önerildiyse 5 seanslık ve 28 seanslık seçeneklerin artı ve eksilerini, merkezin deneyimini ve kanıtların sınırlarını konuşun.
  • Yaşam kalitesini önemseyin, ama tek ölçüt yapmayın. Kısa tedavi günlük hayatı kolaylaştırır; ancak kanser kontrolüne ilişkin soru işaretleri de hesaba katılmalı.
  • Ameliyata güçlü girmeye çalışın. Kemoterapi ve radyoterapi döneminde beslenmenize dikkat edin ve gücünüz yettiğince hareketli kalın; bu, ameliyattan sonraki iyileşmeyi kolaylaştırır.
  • Klinik çalışmaları sorun. Bu alandaki birçok soru hâlâ araştırılıyor; uygun bir klinik çalışma iyi bir seçenek olabilir.

Sık sorulan sorular

Pankreas kanseri ameliyatından önce herkese radyoterapi verilmeli mi?
Hayır. Ameliyat öncesi radyoterapinin yeri tartışmalı ve kılavuzlar arasında farklılık var. Genellikle sınırda ameliyat edilebilir hastalıkta, kemoterapi sonrasında seçilmiş hastalarda düşünülür. Karar, multidisipliner bir tümör konseyinde verilmelidir.
5 seanslık SBRT, 28 seanslık tedavi kadar etkili mi?
Bu çalışmada ameliyattaki patolojik sonuçlar benzerdi. Ancak yaşam süresi ve nükse ilişkin rakamlar sayısal olarak kemoradyoterapi lehineydi ve çalışma bu soruyu yanıtlayacak büyüklükte değildi. Bu nedenle "eşit derecede etkili" demek için henüz erken.
SBRT'nin avantajı ne?
Tedavi 5-6 hafta yerine yaklaşık 1-2 haftada, 5 ziyarette tamamlanıyor ve eşzamanlı kemoterapi gerekmiyor. Bu çalışmada SBRT alan hastalar ameliyat öncesi dönemde fiziksel olarak daha iyi durumdaydı ve daha az yorgunluk yaşadı.
Bu sonuçlar bölgesel ileri, ameliyat edilemeyen hastalar için de geçerli mi?
Çalışmaya yalnızca seçilmiş bölgesel ileri hastalar alındı ve tüm hastalar ameliyata yönelik tedavi planına göre izlendi. Ameliyat edilemeyen hastalarda daha yüksek dozlu SBRT yaklaşımları ayrıca araştırılıyor. Bu alandaki diğer gelişmeleri pankreas kanseri tedavisindeki gelişmeler yazımızda bulabilirsiniz.
Bana SBRT önerildi; kabul etmeli miyim?
SBRT, deneyimli merkezlerde kullanılan kabul görmüş bir seçenek. Ancak bu kararı verirken tedaviyi öneren ekibe, neden bu şemayı seçtiklerini, merkezlerinin deneyimini ve kanıtların sınırlarını sormanız yerinde olur. Mümkünse kararın tümör konseyinde verildiğinden emin olun.

Sözlük

SBRT
Stereotaktik vücut radyoterapisi. Yüksek dozun az sayıda seansta, milimetrik hassasiyetle verildiği radyoterapi yöntemi.
Kemoradyoterapi
Radyoterapinin, etkisini artırmak amacıyla aynı dönemde verilen kemoterapiyle birlikte uygulanması.
Sınırda ameliyat edilebilir (borderline) pankreas kanseri
Tümörün çevresindeki büyük damarlara sınırlı düzeyde temas ettiği, ameliyatın mümkün ancak temiz sınır elde etmenin zor olduğu durum.
Neoadjuvan tedavi
Ameliyattan önce verilen kemoterapi, radyoterapi veya ikisinin birlikte uygulanması.
Patolojik yanıt
Ameliyatla çıkarılan dokunun mikroskop altında incelenmesiyle, ameliyat öncesi tedavinin tümörü ne kadar etkilediğinin değerlendirilmesi.
Progresyonsuz yaşam süresi
Tedaviden sonra hastalığın ilerlemeden geçen süre.
Faz 2 çalışma
Bir tedavinin etkinliğine ve güvenliğine ilişkin ilk sinyalleri araştıran, genellikle kesin sonuç için daha büyük faz 3 çalışmalarla doğrulanması gereken çalışma.

DROZDOGAN Akademi Yorumu

Pankreas kanserli bir hasta için tedavinin her haftası değerli; aylarca kemoterapi aldıktan sonra her gün hastaneye gidip gelmek küçük bir yük değil. SOFT Preop bu yükü azaltmanın mümkün olabileceğini gösteriyor. Ama pankreas kanserinde asıl hedef, hastayı hem daha iyi hissettirmek hem de daha uzun yaşatmak.

⚡ Neden önemli

Ameliyat öncesi radyoterapiyi 28 seanstan 5 seansa indirmek, yorgun hastalarda yaşam kalitesini koruyor ve ameliyata daha güçlü girmelerini sağlayabilir. Randomize bir çalışmada bunun patolojik sonuçları bozmadığının gösterilmesi önemli.

✅ Güçlü yanlar

Randomize tasarım; her iki kolda da lenf bezi bölgelerinin tedavi edilmesiyle adil karşılaştırma; hastaların kendi bildirdiği yaşam kalitesi verileri; yaklaşık 3,4 yıllık izlem.

⚠️ Sınırlamalar

Tek merkez, 102 hasta, faz 2. Yaşam süresi ve nüks rakamları sayısal olarak SBRT aleyhine ve bu fark küçük değil (3 yılda 100 hastada yaklaşık 15 kişi). Alliance A021501'de de kısa süreli radyoterapi kolunun sonuçları daha kötüydü. Risk oranları ve yaşam kalitesi ölçeklerinin ayrıntıları henüz açıklanmadı.

🩺 Pratikte ne yapmalı
  1. Ameliyat öncesi radyoterapi kararını tümör konseyinde verin.
  2. Radyoterapi planlanan hastalarda 5 seanslık SBRT'yi, deneyimli merkezlerde ve kanıtların sınırlarını açıkça konuşarak bir seçenek olarak değerlendirin.
  3. Hastaya yaşam kalitesi avantajını ve yaşam süresine ilişkin belirsizliği birlikte anlatın.
  4. Mümkünse hastaları klinik çalışmalara yönlendirin.
❓ Açık sorular

SOFT Preop'taki yaşam süresi farkı gerçek mi, yoksa küçük örneklemin tesadüfü mü? Çok merkezli, faz 3 çalışmalar aynı yaşam kalitesi avantajını, kanser kontrolünden ödün vermeden gösterebilecek mi? Daha etkili ilaç tedavileri çağında ameliyat öncesi radyoterapinin yeri ne olacak?

İlk mi? Pankreas kanserinde ameliyat öncesi 5 seanslık SBRT'yi 28 seanslık kemoradyoterapiyle randomize olarak karşılaştıran, bildiğimiz kadarıyla ilk çalışma.

Kısa hükmümüz: SBRT, ameliyat öncesi dönemde hastaların yaşam kalitesini daha iyi koruyor ve ameliyat sonuçlarını bozmuyor. Ancak yaşam süresi ve nüks rakamlarındaki olumsuz eğilim, bu yaklaşımın standart kemoradyoterapinin yerini alabileceğini söylemek için henüz erken olduğunu gösteriyor. Umut verici bir başlangıç; son söz değil.

Şeffaflık notu
  • Bu yazı Eylül 2026'da ASTRO 2026 basın açıklaması (Newswise ve News-Medical kopyaları), ASCO Post haberi, ClinicalTrials.gov kaydı (NCT03704662), çalışmanın 2023 tasarım makalesi, PREOPANC, PREOPANC-2, Alliance A021501 ve CONKO-007 yayınlarının özetleri, ASTRO 2019 ve 2026, NCCN ve ESMO kılavuzları, Amerikan Kanser Derneği ve IARC verileri kullanılarak hazırlanmıştır.
  • İkincil kaynaktan aktarılanlar: SOFT Preop sonuçları yalnızca basın açıklaması ve haberlerden aktarılmıştır; tam makale henüz yayımlanmamıştır. SBRT dozları çalışmanın tasarım makalesinden ve kayıt bilgisinden alınmıştır. Diğer çalışmaların bulguları dergi özetleri ve haber kaynaklarından aktarılmıştır. ASTRO 2026 güncellemesinin öneri düzeyleri basın açıklamasından alınmıştır.
  • Doğrulanamayanlar: Hastalara fiilen uygulanan SBRT dozu, kemoradyoterapide kullanılan eşzamanlı ilaç, yaşam kalitesi ölçeği ve farkın büyüklüğü, p değerleri ve risk oranları, gruplara göre ameliyat ve temiz cerrahi sınır oranları; hastaların ameliyat öncesi aldığı kemoterapi türü; NCCN'nin en güncel sürümündeki ifadeler; Türkiye'de pankreas SBRT'sinin yaygınlığı.
  • Genel bilgiye dayananlar: Pankreas kanserinin sınıflandırmasının sade anlatımı, 28 seanslık tedavinin yaklaşık 5-6 hafta sürmesi, pankreas SBRT'sinin deneyim gerektirmesi ve pankreas ameliyatlarının yüksek hacimli merkezlerde yapılması önerisi yerleşik bilgi olarak verilmiştir.
  • Mutlak fark hesabı (3 yılda 100 hastada yaklaşık 15 kişi), kanıt tablosu, şemalar ve Akademi yorumu bize aittir. Şemalar, metindeki doğrulanmış ifadelerden türetilmiştir; yeni veri içermezler.
  • Bu yazı kişisel tıbbi tavsiye değildir.

Kaynaklar

  1. Hall WA ve ark. A randomized, phase II clinical trial of SBRT or conventionally fractionated concurrent chemotherapy and radiation therapy preoperatively for pancreatic adenocarcinoma: the SOFT Preop study. ASTRO 2026 Annual Meeting, Abstract LBA 08.
  2. American Society for Radiation Oncology. Short-course radiation therapy better preserves physical function before pancreatic cancer surgery. Basın açıklaması, 28 Eylül 2026.
  3. The ASCO Post. Short-course SBRT better preserves physical function before pancreatic cancer surgery. 29 Eylül 2026.
  4. Saif A ve ark. SOFT Preop çalışma tasarımı. Ann Surg Oncol. 2023;30(2):688-690.
  5. ClinicalTrials.gov. NCT03704662.
  6. Versteijne E ve ark. Neoadjuvant chemoradiotherapy versus upfront surgery for resectable and borderline resectable pancreatic cancer: long-term results of the PREOPANC trial. J Clin Oncol. 2022;40(11):1220-1230.
  7. PREOPANC-2: neoadjuvant FOLFIRINOX versus gemcitabine-based chemoradiotherapy. Lancet Oncol. 2025.
  8. Katz MHG ve ark. Efficacy of preoperative mFOLFIRINOX vs mFOLFIRINOX plus hypofractionated radiotherapy for borderline resectable pancreatic adenocarcinoma (Alliance A021501). JAMA Oncol. 2022.
  9. Fietkau R ve ark. CONKO-007. J Clin Oncol. 2025;43:3266-3278.
  10. American Society for Radiation Oncology. Radiation therapy for pancreatic cancer: clinical practice guideline update. Pract Radiat Oncol. 2026.
  11. National Comprehensive Cancer Network. Pancreatic adenocarcinoma guidelines.
  12. Conroy T ve ark. Pancreatic cancer: ESMO clinical practice guideline. Ann Oncol. 2023.
  13. American Cancer Society. Cancer Statistics, 2026.
  14. IARC Global Cancer Observatory. Türkiye fact sheet, 2024.

Sağlık ve Mutlulukla Kalın...

Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

İlgili Haberleri


Daraxonrasib Direnci Kural mı? Pankreas Kanserinde RAS İnhibitörü

Daraxonrasib Direnci Kural mı? Pankreas Kanserinde RAS İnhibitörü

Bir süre sonra etkisi azalıyor mu? Daraxonrasib, metastatik pankreas kanserinde...

GLP-1 İlaçları Pankreas Kanseri Yapıyor mu? Semaglutid (Ozempic) İçin Yeni Kanıt

GLP-1 İlaçları Pankreas Kanseri Yapıyor mu? Semaglutid (Ozempic) İçin Yeni Kanıt

Semaglutid (Ozempic) pankreas kanseri riskini artırıyor mu? İskandinav kayıt çalışması...

Pankreas Kanserinde Radyoterapinin Yeni Yeri: ASTRO 2026 Kılavuzu Neleri Değiştirdi?

Pankreas Kanserinde Radyoterapinin Yeni Yeri: ASTRO 2026 Kılavuzu Neleri Değiştirdi?

Bilimsel dayanak: ASTRO'nun 2026 pankreas kanseri radyoterapi klinik uygulama kılavuzu....

Henüz FDA Onayı Bile Gelmeden ESMO Neden Pankreas Kanseri için Daraxonrasibi Önerdi?

Henüz FDA Onayı Bile Gelmeden ESMO Neden Pankreas Kanseri için Daraxonrasibi Önerdi?

ESMO (Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği), faz 3 RASolute 302 çalışmasının...

Hakkımda

Özgeçmişim, kanser tanı ve tedavisine dair çalışmalarım ve ilgi alanlarım için tıklayın.

Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Hakkında

Yapay Zekaya Sor Kapat

Sağlık Asistanı

Bu makale hakkında sorun

Merhaba, kanser başta olmak üzere ve sağlıkla ilgili konularında size yardımcı olabilirim.