D vitamini çatışmazlığının əlamətləri və səbəbləri hansılardır?

D vitamini çatışmazlığının əlamətləri

Aşağıdakı əlamət, tapıntı və şikayətlər D vitamini çatışmazlığı əlaməti ola bilər:

Tez-tez xəstələnmək və ya infeksiya keçirmək

D vitamininin ən mühüm vəzifələrindən biri immun sistemini güclü saxlamaq və tənzimləməkdir. İnfeksion xəstəlik yaradan virus və bakteriyalarla bədənimizin mübarizəsini dəstəkləyir. D vitamini birbaşa infeksiya ilə mübarizəyə cavabdeh hüceyrələrlə qarşılıqlı təsir edir. Tez-tez infeksiya keçirirsinizsə, D vitamininiz aşağı ola bilər.

İmmun sistemi nədir, necə işləyir? Orqanizmin müdafiə mexanizmi

Yorğunluq və halsızlıq

D vitamini çatışmazlığında yorğunluq görülür. Lakin yorğunluq başqa səbəblərdən də ola bilər. Həddindən artıq yorğunluq və halsızlıq D vitamini çatışmazlığının əlaməti ola bilər və bu şikayətlə həkimə müraciət etdikdə yorğunluq və halsızlığı izah edən başqa səbəb yoxdursa, qandakı D vitamini səviyyəsinə baxmaq vəziyyəti aydınlaşdıra bilər.

Halsızlıq və yorğunluq xərçəngin ilk əlaməti ola bilərmi?

Sümük və bel ağrısı

D vitamini sümük sağlamlığının qorunmasına kömək edir. Bədəninizin kalsium sorulmasını artırır. Çatışmazlığında sümük və bel ağrısı kimi şikayətlərə səbəb ola bilər.

Marağınızı çəkə bilər: Xərçəng və diş müalicəsi! Sümük qoruyucu dərman istifadə edənlər nəyə diqqət etməlidir?

Depressiya

Depressiv əhval D vitamini çatışmazlığının əlaməti ola bilər. Tədqiqatçılar nəzarətli araşdırmalarda D vitamini dozaları adətən çox aşağı olduqda depressiyanı tətiklədiyini tapmışlar. Bəzi nəzarətli tədqiqatlar yetərsiz D vitamini verilməsinin soyuq aylarda görülən mövsümi depressiya daxil olmaqla depressiyanın yaxşılaşmasına kömək etdiyini göstərmişdir. Depressiya aşağı D vitamini səviyyələri ilə əlaqəlidir və bəzi tədqiqatlar D vitamini əlavəsinin depressiv əhvala fayda verdiyini göstərmişdir.

Xərçəng xəstəsində depressiya və anksiyete – səbəbləri, əlamətləri və müalicəsi

Yaraların çətin sağalması

D vitamini yaraların sağalmasına töhfə verir. Əməliyyatdan sonra və ya digər zədələrdə sağalma gecikirsə, bu, D vitamini çatışmazlığından ola bilər. Bir tədqiqatda ayaq xorası və D vitamini çatışmazlığı olan xəstələr vitaminlə müalicə edildikdə xoranın ölçüsünün orta hesabla % 28 azaldığı tapılmışdır. Yetərsiz D vitamini səviyyələri cərrahiyyə, zədələnmə və ya infeksiyadan sonra zəif yara sağalmasına səbəb ola bilər.

Sümüklərin zəifləməsi, əriməsi

D vitamini kalsium sorulmasında və sümük metabolizmində mühüm rol oynayır.

Osteoporoz (sümük itkisi, əriməsi) diaqnozu qoyulmuş bir çox insanda D vitamini də çatışmaya bilər. Aşağı sümük mineral sıxlığı sümüklərinizin kalsium və digər mineralları itirdiyinin göstəricisidir. Bu, yaşlı yetkinlərdə, xüsusilə qadınlarda sınıq riskini artırır. Tədqiqatçılar menopauzada və ya sonrasında 1.100-dən çox orta yaşlı qadında aparılan geniş müşahidə tədqiqatında aşağı D vitamini səviyyəsi ilə aşağı sümük mineral sıxlığı arasında güclü əlaqə tapmışlar.

Lakin D vitamini və kalsium «əlavələrinin» insanları sümük sınıqlarından qorumadığı nəticələri 2017-ci ildə JAMA-da dərc olunan, 50 mindən çox insanı əhatə edən meta-analiz tədqiqatında göstərilmişdir.

Saç tökülməsi

Saç tökülməsinin geniş yayılmış səbəblərindən biri stressdir. Digər səbəbi D vitamini çatışmazlığı ola bilər. Xüsusilə qadınlarda D vitamini çatışmazlığı çox saç tökülməsi ilə əlaqələndirilmişdir. Bu aşkarlandıqda həkim nəzarətində D vitamini əlavəsi istifadə edilə bilər.

Əzələ ağrısı

Mialgiya adlanan əzələ ağrılarının səbəblərini müəyyən etmək adətən çətindir.

Uşaqlarda və yetkinlərdə D vitamini çatışmazlığının əzələ ağrısının potensial səbəbi ola biləcəyinə dair bəzi sübutlar var. Bir tədqiqatda xroniki ağrısı olan insanların %71-ində qandakı D vitamini səviyyəsinin yetərsiz olduğu tapılmışdır. Vitaminlə ağrını hiss edən sinir hüceyrələrinin qarşılıqlı təsirinə bağlı olaraq xroniki ağrı ilə aşağı D vitamini qan səviyyələri arasında əlaqə var.

Bu şikayətlərin aşağı D vitamini səviyyəsindən qaynaqlandığını bilmək çətin ola bilər. D vitamini çatışmazlığını düzəltmək adətən asandır. Çatışmazlığınız ola biləcəyini düşünürsünüzsə, həkiminizlə danışmaq və qan göstəricilərinizi ölçmək vacibdir.

D vitamini çatışmazlığının səbəbləri

Bir çox xroniki xəstəlikdə və xərçəng xəstələrində D vitamini çatışmazlığı geniş yayılıb, lakin D vitamini çatışmazlığı xərçəng əlaməti deyil. Aşağıdakılar kimi çoxlu səbəbdən D vitamini çatışmazlığı yarana bilər:

Uzun müddət kifayət qədər D vitamini qəbul edilməməsi

Ciddi veqan və ya vegetarian pəhriz tətbiq edirsinizsə. Çünki təbii D vitamini mənbələrinin çoxu heyvan mənşəli qidalardır (balıq və balıq yağları, yumurta sarısı, iri və xırdabuynuzlu heyvanların qaraciyəri kimi).

Günəş işığını çox az və ya heç almamaq

Şimal ölkələri, dini səbəblərdən uzun geyim və ya baş örtüyü istifadə edirsinizsə və ya günəşə məruz qalmanı əngəlləyən peşəniz varsa, D vitamini çatışmazlığı riski altında ola bilərsiniz.

Tünd dəriniz varsa

Dəriyə rəng verən melanin piqmenti günəş işığına məruz qalmağa cavab olaraq dərinin D vitamini istehsal qabiliyyətini azaldır. Bəzi tədqiqatlar tünd dərili insanlarda D vitamini çatışmazlığının daha çox olduğunu göstərir.

Böyrək çatışmazlığı yaşayırsınızsa

D vitaminini aktiv formasına çevirən əsas orqan böyrəklərdir. İnsanlar yaşlandıqca böyrəkləri D vitaminini aktiv formaya çevirməkdə çətinlik çəkir və bu da çatışmazlıq riskini artırır.

Həzm sisteminizdən D vitamini yetərincə sorulmursa

Crohn xəstəliyi, kistik fibroz və çölyak daxil olmaqla bəzi tibbi problemlər bağırsaqlarınızın yediyiniz qidalardan D vitamini sorma qabiliyyətinə təsir edə bilər.

Piylənməniz / artıq çəkiniz varsa

Piylənmə D vitamininin yağ hüceyrələrində tutulmasına səbəb olaraq qan dövranına buraxılmasını azalda bilər. Bədən kütləsi indeksi 30 və ya daha çox olan insanlar adətən aşağı D vitamini səviyyəsinə malikdirlər.

Mövzu ilə bağlı növbəti yazımızda «D vitamini əlavəsi gündəlik, yoxsa aylıq qəbul edilməlidir?» mövzusunu işləməyi planlaşdırdıq. 

D vitamini və xərçəng! Çatışmazlığı xərçəng yaradırmı? Yüksəkliyi xərçəngin qarşısını alırmı?