Tam taxıllar sağlam həyat üçün niyə lazımdır? Nümunə səhər yeməyi resepti

Sağlam həyat üçün ən sağlam pəhrizlərdən olan Aralıq dənizi pəhrizinin mühüm hissəsini tam taxıllar təşkil edir. Tam taxıllar bütün ailəniz üçün vacibdir; xüsusilə uşaqlara qazandırılan sağlam vərdişlərin həyatları boyu təsir etdiyi həqiqətdir. Bəzi xərçənglərin riskini də azaltdığı məlum olan tam taxılların faydalarına birlikdə baxaq.

Taxıl nədir? Tam taxıl nədir?

Taxıllar qədim dövrlərdən bu günə faydalı toxumaların yetişdirilməsi ilə qida qrupunun mühüm hissəsinə çevrilmişdir. Buğda, çovdar, yulaf, qarğıdalı və düyü kimi taxılların üyüdülərkən ayrılan qabığında, yəni kəpək hissəsində lif, zülal, mineral və vitaminlər daha çox olduğundan üyüdüldükdən sonra heç bir hissəsi ayrılmadan bütöv istifadə edildikdə tam taxıl adlanır.

Taxıl və törəmələrinə un, çörək, makaron, bulqur, nişasta və düyü daxildir. Həmçinin darı (qarğıdalı), arpa, bulqur və sorqo kimi digər qidalı qədim taxılların hər birinin fərqli dadı və qidalılığı var; zülalla da daha zəngindir.

Makaron bir qədər fərqlidir. Bu gün qəhvəyi düyü, kinoa və ya müxtəlif taxılların qarışığından hazırlanmış daha sağlam makaron tapa bilərsiniz. Əriştədə olduğu kimi yumurta və ya paxlalılar (lobya, mərcimək kimi) əlavə edilərək zülalla zənginləşdirilə bilər. Həmçinin makaronu qaynadıb suyunu tökmək vitamin və mineral itkisi yaratdığından dəmləmə üsulu ilə hazırlamaq tövsiyə edilir.

Çörəklərdə tam buğda, kəpəkli, çovdar və yulaf çörəklərini seçmək olar.

Tam taxılların faydaları hansılardır?

• Daha az emal olunması zülal, tiamin, E vitamini və dəmir kimi qida maddələrinin tərkibində daha çox olması deməkdir.
• Makaron, düyü və çörəyin tam taxıllı növləri daha çox lif daşıdığı üçün daha uzun toxluq verir. 
• Yüksək lif tərkibi sayəsində həzmə kömək edir.
• Qan şəkərini tarazlayır. 
• Çəkiyə nəzarəti təmin edir.

Qısaca, tədqiqatlara görə müntəzəm tam taxıl qəbul edən insanların piylənmə, ürək xəstəliyi, tip 2 diabet və 20 müxtəlif xərçəng növü ilə qarşılaşma riski azalır.

Sağlam tam taxıllı tövsiyələr

• Tam taxıllı makaron tərəvəz və lobya və ya yağsız zülalla tamamlanıla bilər,
• Türk mətbəxinin klassiklərindən quru lobya və bulqur plovu cütlüyü, 
• Sağlam qəlyanaltı kimi partladılmış qarğıdalı da tam taxıllar sinfinə daxildir,
• Bişmiş yulaf əzməsinə qoz və meyvə əlavə edərək isti, dadlı və sağlam səhər yeməyi hazırlaya bilərsiniz.

Çoxtaxıllı isti səhər yeməyi və ya ara yemək resepti

Porsiya sayı: 4 (hər biri təxminən 1 kiçik kasa)

Ərzaqlar

• 2 çay stəkanı qəhvəyi düyü
• 1 çay stəkanı kinoa
• 2 stəkan süd
• 1 ədəd çubuq darçın 
• Dörddə bir çay qaşığı toz darçın
• 2 xörək qaşığı bəkməz 
• Süfrəyə vermək üçün təzə meyvə

Hazırlanması

1. Qəhvəyi düyü və kinoanı blender və ya mətbəx robotunda incə toz halına gələnədək üyüdün; bir qaba ayırın.
2. Süd və darçın çubuğunu qazana qoyub orta istilikdə qaynadın.
3. Darçın çubuğunu çıxarın və bəkməzi, yarım su stəkanı düyü-kinoa qarışığını içinə əlavə edib qarışdırın.
4. Qarışıq qatılaşana qədər 6 ilə 8 dəqiqə tez-tez qarışdıraraq bişirməyə davam edin.
5. Kasalara töküb istəsəniz təzə meyvə, toz darçın və bəkməzlə bəzəyərək verin.

Nuş olsun :)