İçeriğe geç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tıbbi Onkoloji Uzmanı

Taşın İçindeki Lif: Kapadokya'da Erionit, Mezotelyoma ve Dr. İzzettin Barış (1975-1978)

Taşın İçindeki Lif: Kapadokya'da Erionit, Mezotelyoma ve Dr. İzzettin Barış (1975-1978)
Bu Makalede

 

Taşın İçindeki Lif: Kapadokya'da Erionit, Mezotelyoma ve Dr. İzzettin Barış (1975-1978)

Dönem: 1973-2011 (Mihalıççık taramasından Karain'in tanısına, 1978 Thorax makalesine, erionit ve genetik yatkınlık tartışmasına)
Mekân: Hacettepe Üniversitesi, Ankara; Mihalıççık, Karain, Sarıhıdır ve Tuzköy köyleri (Kapadokya bölgesi)

163. günde manyetik rezonansın ışın kullanmadan bedenin içine nasıl baktığını izledik; Türkiye'ye dair doğrulanmış bir bağ bulamadığımı da açıkça yazmıştım. Bugün tersi var: doğrulanmış, dünya literatürüne girmiş bir Türkiye hikâyesi. 138. günde Wagner'in Cape eyaletindeki asbest ve mezotelyoma çalışmasını anlatmıştım. Bugün aynı kanserin bağı bu kez bir köy evinin duvarındaki volkanik taşla ve bir ailenin soy ağacıyla yeniden kuruluyor. Dünkü yarın kutusunda söz verdiğim gibi tarihleri, köy adlarını ve yayın künyelerini kaynaklardan doğruladım; doğrulanamayanları aşağıda ayrı belirttim.

— KARAİN, EKİM 1975 —

Veremi andıran bir hastalık

Emri'nin Annals of Translational Medicine'deki derlemesine göre İzzettin Barış 1969'da askerî tıptan ayrıldı ve Hacettepe Üniversitesi'nde göğüs hastalıkları kürsüsünün başına geçti; daha önce Deniz Hastanesi'nde denizcilerde mezotelyoma tedavi etmişti. Aynı derleme, 1969'dan 1980'lerin ortasına kadar ekibinin Orta Anadolu'daki hemen her köyü asbest, akciğer zarında plaklar ve mezotelyoma açısından taradığını yazıyor. Burada bir uyarı gerekiyor: derlemenin yazarı Barış'ın iş arkadaşıdır. Kanıtın bir kısmı, olayın içindeki birinin anlatımıdır.

Aynı anlatıya göre ilk saha gezisi Ekim 1973'te yaklaşık 5 000 kişilik Mihalıççık'a yapıldı. Ekip 3 880 göğüs filmi inceledi; yaklaşık yüzde 10'unda plevra plakları, altı kişide mezotelyoma buldu. Daha önce "tüberküloz" denilen birçok hastalığın aslında plak olduğu anlaşıldı. Mezotelyoma, akciğeri saran zarın (plevra) ve daha seyrek olarak karın zarının kanseridir; aranan neden asbestti. Karain'e giden yol da bu aramadan geçti.

Ekim 1975

Karain'de 200 akciğer filmi

Derlemeye göre Karain'e giden iz, bir meslektaşın bildirdiği yüksek vaka sayısıyla ve köy muhtarının bir hastayı Ankara'ya getirmesiyle başladı; hastaya mezotelyoma tanısı kondu. Ekim 1975'te ekip, Ankara'dan yaklaşık beş saat uzaktaki köye gitti. Köyün nüfusu yaklaşık 800'dü; 20 yaşın üzerindeki yaklaşık 200 kişinin filmi çekildi. On iki olası mezotelyoma saptandı ve hepsi sonradan biyopsi ve histolojiyle doğrulandı. Derleme, görülme sıklığının incelenen diğer köylerden yaklaşık bin kat yüksek bildirildiğini yazıyor. Jeolog Göktepeli köyde asbest fazlalığı bulamadı. Ertesi hafta sonu ekip, Karain'den yaklaşık 40 km uzaklıktaki, yaklaşık 3 000 nüfuslu Tuzköy'e gitti ve benzer tabloyu gördü; ikisinin arasındaki Sarıhıdır da etkilenmişti. Yalnızca 3 km ötedeki Karlık'ta fazlalık yoktu.

Erionit nedir?

Erionit, volkanik tüfün içinde bulunan, ince ve uzun liflere ayrılabilen bir zeolit mineralidir. Lancet'te 2001'de yayımlanan bir makalenin özeti, Karain ve Tuzköy evlerinin yapıldığı taşların yakındaki mağaralardan çıkarıldığını ve erionit içerdiğini yazıyor. Asbest gibi, solunan ince lifler akciğer zarına ulaşabilir. Bu bir sadeleştirmedir; lifin boyu, inceliği ve dozu riski belirler ve ben burada ölçüm vermiyorum.

— ASBEST Mİ, ERİONİT Mİ? —

Adı konan lif: 1978'den 1987'ye

Karain'in ilk bilimsel bildirimi Thorax dergisinde çıktı: Baris ve arkadaşları, "An outbreak of pleural mesothelioma and chronic fibrosing pleurisy in the village of Karain/Urgup in Anatolia", Thorax 1978;33:181-192. Benim bulduğum künye Nature Reviews Cancer'ın 2007 kaynakçasından; makalenin kendisini okumadım. Dikkat: plan dosyasında bu yayın "Lancet 1978" diye geçiyordu; bu yanlış çıktı. Aynı ekibin 1979'daki Annals of the New York Academy of Sciences özeti ("Environmental mesothelioma in Turkey", cilt 330, s. 423-432) hâlâ asbestle ilişkili hastalıklardan söz ediyor ve bazı köylerde yerel asbest yatağı olmadığını da belirtiyor. Yani ilk okuma, bilinen bir kalıbı (asbest) yeni bir yere uygulamaktı.

Kalıp sonra kırıldı. Nature Reviews Cancer 2007 kaynakçasına göre 1981'de Sebastien ve arkadaşları Türkiye'den gelen akciğerlerde zeolit cisimcikleri bildirdi. 1982'de Rohl ve arkadaşları Science'ta (cilt 216, s. 518-520) farklı bir tablo çıkardı: köy ortamında erionitin yanında birkaç asbest minerali de vardı ve mezotelyomalı hastaların akciğerlerinde hem zeolit hem asbest lifleri bulunmuştu; yazarlar bunu tek lif yerine karışık toz maruziyeti olarak yorumladı. Bu çelişki kapanmış sayılmaz; sonraki okuduklarım erionite odaklanıyor, ama karışık toz tartışmasını bitiren bir yayını ben burada gösteremiyorum.

Deneysel kanıt 1985'te geldi. Wagner ve arkadaşları British Journal of Cancer'da (cilt 51, s. 727-730) hem Oregon'dan hem Türkiye'den alınan erionitin sıçanlarda çok yüksek tümör oranları verdiğini bildirdi; yazarlar, daha önce inceledikleri hiçbir tozun bu kadar yüksek oran vermediğini söylüyor (kavramsal özet). Baş yazarın J. C. Wagner olması, 138. günün Wagner'iyle aynı kişi olabileceğini düşündürüyor; bunu kaynaklarla kanıtlayamadım. 1987'de Barış ve arkadaşlarının Kapadokya'da dört yıllık çalışması International Journal of Cancer'da (cilt 39, s. 10-17) yayımlandı; aynı yıl IARC Monografları'nın 42. cildi erionit için insanda ve deneyde yeterli kanıt bulunduğunu belirtti.

— TAŞ MI, GEN Mİ? —

Aynı evde, herkes aynı değil

Köylerde herkes aynı taştan evlerde yaşıyordu, ama kanser aynı oranda görülmüyordu. Bu ayrım Carbone'un 21 Kasım 1997'de Ankara'ya gelip köyleri gezmesiyle sorulur hâle geldi (Emri derlemesi); Carbone, ailelerinde yaşam kaybı yaşanmış evlerden örnek istedi (kavramsal özet). Bu gezinin ardından Roushdy-Hammady, Siegel, Emri, Testa ve Carbone Lancet'te (2001, cilt 357, s. 444-445) altı kuşaklık, 526 kişilik bir soy ağacını inceleyip hastalığın büyük olasılıkla otozomal baskın biçimde kalıtıldığını öne sürdü. Bu bir hipotezdi, kanıt değil: soy ağacı tek bir geniş ailedir ve Lancet özeti öneriyi "en olası" diye çerçeveliyor.

Carbone'un anma yazısına göre Barış bu önerinin başında kuşkucuydu; 2001'de soy ağaçlarını kendi gözüyle gözden geçirdikten sonra düşüncesini değiştirdi (kavramsal özet; yazı bir iş arkadaşının kişisel anlatımı). Bu, serinin bildik motiflerinden biridir: bilim insanı kendi alanındaki yeni bir fikri, kanıta bakıp kabul eder. Dogan ve arkadaşlarının 2006'da Cancer Research'te yayımlanan makalesi, başlığıyla genetik yatkınlığın salgının nedeni olduğunu öne sürüyor (cilt 66, s. 5063-5068); ben yalnızca künyeyi gördüm. 2011'de Testa ve arkadaşları Nature Genetics'te (cilt 43, s. 1022-1025) iki ABD ailesinde germline BAP1 mutasyonu buldu. Bu bulgu mezotelyomada kalıtsal yatkınlığın bir molekül örneğidir, ama Türk ailelerinde gösterilmiş bir bulgu olarak okuduğum bir kaynak yok.

Bedel ve sınırlar

Bedel önce bir köyün yaşam kayıplarıyla ölçülüyor. Carbone ve arkadaşlarının 2007 derlemesi, üç köyde yaşam kayıplarının yaklaşık yarısının mezotelyomadan olduğunu yazıyor; payda, bebek ve trafik kayıpları dâhil tüm yaşam kayıpları. 2020'de Istanbul Medical Journal'da yayımlanan bölge hastaneleri çalışması, başka bir makaleye dayanarak mezotelyomaya bağlanan yaşam kayıplarını Karain'de 150 (76 kadın, 74 erkek), Tuzköy'de 105 (54 kadın, 51 erkek) ve Sarıhıdır'da 15 (7 kadın, 8 erkek) olarak veriyor, toplam 270; dönemi belirtilmemiş. İkinci bedel köylerin taşınmasıydı: Emri'ye göre 2001 sonbaharında Sarıhıdır'daki bir tartışma, köylerin taşınmasını konuşmak üzere Sağlık Bakanlığı ile bir görüşmeye yol açtı ve Tuzköy'ün 224 yeni evi 2004'e kadar tamamlandı. Carbone'un anma yazısı yeni köyde 300'den fazla ev yazıyor; çelişkiyi fact-check kutusuna koydum. 2020 çalışması yeni yerleşimlerin eski köylere yakın olduğunu ve maruziyetin sürmüş olabileceğini yazıyor; Emri ise 2007-08'de yeni Tuzköy'ün havasında erionit bulunmadığını bildiriyor. İkisi çelişmez ama aynı yeri ölçmüyor; Karain ve Sarıhıdır için hava ölçümü bulamadım.

Üçüncü bedel bugünkü bakım. Aynı 2020 çalışmasında 2007-2019 arasında sekiz devlet hastanesinde izlenen 71 hastanın 66'sı plevra, 5'i karın zarı mezotelyomasıydı; hastaların yüzde 91,5'i Kapadokya dışında tanı almıştı ve bölgede radyoterapi merkezi yoktu. Hastaların 18'i (yüzde 25,4) hâlâ Karain, Sarıhıdır ya da Tuzköy'de yaşıyordu. Ortanca sağkalım plevrada 16, karın zarında 21 aydı (fark anlamlı değildi) ve makale, sağkalımın yaklaşık 30-40 yıldır büyük ölçüde değişmediğini yazıyor. Son sınır: bir sıçan deneyi insana genellenmez. Erionitle karşılaşan herkes mezotelyoma geliştirmez; Lancet 2001 ve BAP1 çalışmaları risk dağılımının eşit olmadığını düşündürüyor, ama kimin riskte olduğunu söylemek için bu yazıdaki hiçbir bulgu yeterli değil.

Kalan
  • Köy köy saha epidemiyolojisi: filmler, biyopsiler, soy ağaçları (Barış ekibi)
  • "Veremi andıran" bir tablonun gerçekte ne olduğunu sormak
  • Çevresel maruziyet ve kalıtsal yatkınlığı birlikte düşünmek (2001'den sonra)
Düşen veya sınırlanan
  • "Bu bölgenin asbest yatağı olmalı" varsayımı (1978-79); karışık toz tartışması 1982'de
  • Maruz kalan herkesin aynı riski taşıdığı sanısı
  • Köyü taşımanın maruziyeti tek başına bitirdiği varsayımı (2020 çalışmasının uyarısı)
Barış: Mihalıççık taraması (Eki 1973)Karain: ilk 12 olası vaka (Eki 1975)Barış ve ark.: Thorax makalesi (1978)Wagner ve ark.: sıçanlarda erionit (1985)Carbone: köylere ilk ziyaret (21 Kas 1997)Lancet: genetik yatkınlık, soy ağacı (2001)Tuzköy: yeni evler tamamlandı (2004'e kadar)Testa ve ark.: germline BAP1 (28 Ağu 2011)19701980199020002010yalnız yılı bilinen tarihler yıl ortasına çizilmiştir; eksen: yıl

Kapadokya salgınının tarihleri: 1973-2011. Eksen 1970'ten 2015'e uzanır. Yeşil işaretler birden çok kayıtla doğrulanan tarihlerdir; mavi işaretler tek kaynağa dayanır. Yalnız yılı bilinen tarihler yıl ortasına çizilmiştir.

— TÜRKİYE PERSPEKTİFİ —

Bir hekimin köy köy dolaşması

Bu hikâyenin Türkiye'si uydurma değil: ana kişi Hacettepe'den bir Türk hekimdir ve olay Türkiye'nin kendi köylerinde geçti. Carbone'un anma yazısına göre Barış köylüleri ücretsiz tedavi etti ve reçeteli morfinin hasta yakınları tarafından alınabilmesi için Türkiye'de bir yasal değişikliğe katkıda bulundu; bu bilgi tek bir kaynaktan, kişisel bir anma yazısından geliyor. Aynı yazı Barış'ın 2013'ün sonbaharında Türkiye'de hayatını kaybettiğini söylüyor; kesin günü doğrulayamadım. Genel tabloya bakmak için, Emri'nin derlemesi Sağlık Bakanlığı'nın 2015 verisinde mezotelyoma için yaşa göre standardize görülme sıklığını erkeklerde 100 000'de 1,1, kadınlarda 0,6 olarak aktarıyor; 2020 çalışması ise ulusal bir mezotelyoma kaydı bulunmadığını yazıyor (çelişkiyi kutuya yazdım). Yani köylerdeki yoğunlaşma ile ülke ortalaması arasındaki fark çok büyük, ama bu fark bu yazıdaki kaynaklardan tek bir rakamla gösterilemiyor.

— ZAMAN ÇİZELGESİ —

1969'dan bugüne

1969
Barış. Askerî tıptan ayrılır; Hacettepe'de göğüs hastalıkları kürsüsü (Emri).
Eki 1973
Mihalıççık. 3 880 film; plevra plakları ve altı mezotelyoma.
Eki 1975
Karain. Yaklaşık 200 yetişkin; 12 olası mezotelyoma, sonradan doğrulandı. Ertesi hafta sonu Tuzköy.
1978
Thorax. Baris ve ark., Karain/Urgup salgını; Thorax 33:181-192.
1979
Hacettepe özeti. "Environmental mesothelioma in Turkey"; Ann N Y Acad Sci 330:423-432.
1981
Zeolit cisimcikleri. Sebastien ve ark., Türkiye'den akciğerlerde.
1982
Karışık toz. Rohl ve ark., Science 216:518-520.
1985
Sıçanlarda erionit. Wagner ve ark., Br J Cancer 51:727-730.
1987
Dört yıllık çalışma ve IARC. Int J Cancer 39:10-17; IARC cilt 42.
21 Kas 1997
Carbone. Ankara'ya ve köylere ilk ziyaret (Emri).
2001
Genetik yatkınlık. Lancet 357:444-445; 526 kişilik soy ağacı.
2004
Tuzköy. 224 yeni ev tamamlandı (Emri; "2004'e kadar").
2006
Dogan ve ark. Cancer Res 66:5063-5068.
28 Ağu 2011
BAP1. Testa ve ark., Nat Genet 43:1022-1025; iki ABD ailesi.
BUGÜN — 164. GÜN
Taş, lif, soy ağacı. Bir hekimin köy köy dolaşması, kanserin yalnız çevreden ya da yalnız genden gelmediğini düşündüren bir örnek bıraktı; bakım ise hâlâ köylerin dışında.
— FACT-CHECK NOTLARI —

Neyin doğrulandığı, neyin belirsiz kaldığı

  • Gün 158: Köhler ve Milstein hâlâ yazılmadı; 157. günün yarın kutusundaki söz tutulmadı.
  • Plan başlığı: Planda "Lancet 1978" ve "1980'lerde yerleşim" geçiyordu. İlk yayın Thorax 1978'dir (künye Nature Reviews Cancer 2007 kaynakçasından); taşınma 1980'lerde değil, 2001 sonrasındadır (Emri). Başlıktaki "1975-1978" dönemi doğrulandı: Karain 1975, makale 1978.
  • İlgili taraflar: Emri ve Carbone, Barış'ın iş arkadaşlarıdır; Nature Reviews Cancer 2007 derlemesinin yazarları arasında Barış'ın kendisi var. Saha tarihleri bu kaynaklardan; bağımsız bir onay bulamadım. Thorax 1978 ve Int J Cancer 1987 makalelerinin kendisini okumadım.
  • Sayılar: "Yaklaşık bin kat" tek kaynaktan (Emri); referans nüfus ve tanım belirtilmemiş. "Yaklaşık yarısı mezotelyoma" Carbone 2007, Emri ve 2020 çalışmasında aynı; paydada bebek ve trafik kayıpları dâhil. Köy bazında 150/105/15 sayıları tek ikincil kaynaktan, dönemi belirsiz.
  • Köy adı: Mihalıççık, Emri'de "Mihaliççık" yazılıyor; güncel yazımı kullandım. Karain mağarası arkeolojik bir yerdir; burada köy kastediliyor.
  • Taşınma: Tuzköy'de 2004'e kadar 224 ev (Emri); Carbone'un anma yazısı 300'den fazla ev yazıyor. Tarihleri ve kapsamları farklı olabilir, çözemedim. Karain'in taşınma yılı hiçbir kaynakta yok. 2011 PNAS makalesinde havadaki erionitin bin kattan fazla azaldığı bir yerde okudum; makaleyi okumadığım için yazıya almadım.
  • Asbest tartışması: 1979 özeti asbestle ilişkili hastalıktan, Rohl 1982 karışık tozdan söz ediyor. Daha sonraki yayınlar erionite odaklanıyor; tartışmanın nasıl kapandığını gösteren tek bir makale okumadım.
  • IARC: 1987'de cilt 42, insanda ve deneyde yeterli kanıt; grup numarasını okumadım ve yazmadım.
  • Sıçan çalışması: Wagner 1985 özeti okundu; metin okunmadı. Wagner'in 1960 Cape çalışmasının yazarıyla aynı kişi olduğu varsayımım kanıtlanmadı.
  • Kayıt: 2020 çalışması "ulusal kayıt yok" diyor; Emri Sağlık Bakanlığı 2015 görülme sıklığını veriyor. Genel kanser kaydı ile mezotelyoma özel kaydı farklı olabilir; ben bunu çözmedim. 2020 çalışması sağkalımın değişmediği süreyi bir yerde 30, bir yerde 40 yıl yazıyor.
  • Barış: Ücretsiz tedavi ve morfin yasası Carbone'un kişisel anma yazısından; vefat tarihi yazının tarihine (2 Ekim 2013) göre "önceki hafta sonu", doğrulanmadı. Kuşkuculuğu ve "kabul etti" anlatısı da aynı yazıdan.
  • Genetik: Soy ağacı bulgusu tek geniş aile; "otozomal baskın" bir öneridir. BAP1 bulgusu ABD ailelerinde. Dogan 2006'nın içeriğini okumadım.
Yarın — Gün 165

p53'ün ilk görünüşü: 1979'da, kimliği bilinmeden

Bugün bir kanserin hem çevreden hem kalıtımdan beslenebileceğini gördük; yarın, daha sonra "genomun bekçisi" denecek proteinin, kimliği bilinmeden önceki ilk hâlini anlatacağım. Planda p53'ün keşfi 1979 olarak geçiyor; birkaç laboratuvarın birbirinden bağımsız bildirimi olabilir. Yazmadan önce kimin, hangi dergide, hangi ayda yayımladığını doğrulayacağım ve neden ilk yıllarda onkogen sanıldığını anlatacağım. Aynı proteinin 1989'daki kimlik değişimi ayrı bir günün konusu.

Yazarın notu: Bu yazıda en çok dikkat ettiğim şey, Türkiye'ye dair bir bağı abartmadan kurmaktı: ana kaynakların çoğu Barış'ın iş arkadaşlarından geldiği için, bunu metinde ve fact-check kutusunda ayrı yazdım. İkinci özenim, 1978-79'daki asbest okumasının, 1982'deki karışık toz tartışmasının ve 1985'teki erionit deneyinin birbirinden ayrı kanıtlar olduğunu göstermek, soy ağacı bulgusunu ise bir hipotez olarak bırakmaktı.

Kaynaklar ve İleri Okuma

  1. Baris YI ve ark. An outbreak of pleural mesothelioma and chronic fibrosing pleurisy in the village of Karain/Urgup in Anatolia. Thorax 1978;33:181-192 (künye Carbone ve ark. 2007 kaynakçasından; makale okunmadı).
  2. Baris YI, Artvinli M, Sahin AA. Environmental mesothelioma in Turkey. Ann N Y Acad Sci 1979;330:423-432 (künye ve özet kamu kaydından okundu).
  3. Rohl AN, Langer AM, Moncure G, Selikoff IJ, Fischbein A. Endemic pleural disease associated with exposure to mixed fibrous dust in Turkey. Science 1982;216(4545):518-520 (özet okundu).
  4. Wagner JC, Skidmore JW, Hill RJ, Griffiths DM. Erionite exposure and mesotheliomas in rats. Br J Cancer 1985;51(5):727-730 (özet okundu).
  5. Roushdy-Hammady I, Siegel J, Emri S, Testa JR, Carbone M. Genetic-susceptibility factor and malignant mesothelioma in the Cappadocian region of Turkey. Lancet 2001;357:444-445 (özet okundu).
  6. Carbone M, Emri S, Dogan AU, Steele I, Tuncer M, Pass HI, Baris YI. A mesothelioma epidemic in Cappadocia: scientific developments and unexpected social outcomes. Nat Rev Cancer 2007;7:147-154 (yalnızca özet ve kaynakça okundu).
  7. Testa JR ve ark. Germline BAP1 mutations predispose to malignant mesothelioma. Nat Genet 2011;43(10):1022-1025 (özet okundu).
  8. Emri S. The Cappadocia mesothelioma epidemic: its influence in Turkey and abroad. Annals of Translational Medicine, atm.amegroups.org/article/view/15112 (özetleme aracıyla okundu; yıl ve cilt künyesi okunmadı; ilgili taraf), Malignant mesothelioma in Cappadocia: data from eight regional hospitals. Istanbul Medical Journal 2020 (özetleme aracıyla okundu) ve Carbone M'nin Barış için anma yazısı, curemeso.org, 2 Ekim 2013 (kişisel anlatım).
  9. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans, cilt 42. Erionite özeti, inchem.org (1987; özetleme aracıyla okundu).
  10. Mukherjee S. The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer. New York: Scribner; 2010 (genel bağlam; ilgili sayfalar bu yazı için yeniden okunmadı).

Bu yazı "365 Günde Kanser Tarihi" serisinin 164. günüdür ve Kapadokya'daki erionit ve mezotelyoma öyküsünü tarihsel bir okuma olarak sunar. Tarihsel-popüler içeriktir; tanı ya da tedavi önerisi değildir. Maruziyet, belirti ya da aile öyküsüne dair kararlar için hekiminize başvurunuz. Kaynaklar doğrulanmıştır; yalnızca tek bir ikincil kaynağa, yalnızca bir özete, ilgili bir tarafın anlatımına ya da okunamayan bir metne dayanan ayrıntılar fact-check notlarında belirtilmiştir.

Randevu talebi

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Bu yazıyı birlikte inceleyelim

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Drozdogan Asistanı

Taşın İçindeki Lif: Kapadokya'da Erionit, Mezotelyoma ve Dr. İzzettin Barış (1975-1978)

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

Sohbet ve gizlilik bilgisi

Bu sohbet, Drozdogan Asistanı tarafından yanıtlanır ve kalite kontrolü için yetkili site yöneticilerince incelenebilir. Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Yanıtların hazırlanmasında OpenAI altyapısı kullanılır. Soru ve yanıtlar bu hizmette işlenir; sohbet kayıtları sitemizde saklanır. Kimlik, iletişim veya kişisel sağlık bilgisi paylaşmayın.

0 / 1000

Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi vermez.

İlgili Makaleler

Bu konuyu farklı yönleriyle ele alan diğer yazılar.

Bilimden Haberdar Olun

Yeni yazılar ve bilimsel gelişmeler e-postanıza gelsin.

Google Analytics genel sayfalarda bu pencereye bağlı olmadan çalışır ve analitik çerezler kullanabilir. Buradaki tercihiniz yalnız harici hizmetleri yönetir.

Çerez politikası