Ulusal Kanser Enstitüsü Yasası (5 Ağustos 1937): ABD’de Kanser Araştırması Nasıl Kamu Görevi Oldu?
Bu Makalede
Bir Ulusun Kanser Kurumu: 1937 Ulusal Kanser Enstitüsü Yasası
108. günde Bittner'in fareleriyle Graham'ın ameliyathanesini yan yana koyduk ve ikisinin ortak yanını sorduk: ikisi de tek bir meraklı insanın işi olmaktan çıkıyordu. Bu kez kapıyı Washington'da açıyoruz. 1937'de ABD Kongresi, kanser araştırmasını bir hayır derneğinin ya da tek bir laboratuvarın değil, ulusal bir kurumun görevi saydı. Bu yazıda kararın neden o yıl çıktığını, yasanın ne yaptığını ve ne yapmadığını izliyoruz.
Senatör Neely'nin garip önerisi
Hikâye 1937'de değil, on yıl önce başlıyor. Bir anlatıma göre Şubat 1927'de West Virginia senatörü Matthew Neely, Senato'ya alışılmadık bir öneri getirdi: insan kanserinin durdurulmasına yol açacak bilgiyi bulana 5 milyon dolarlık ödül. Neely'nin bürosuna iki bin beş yüzden fazla mektup yağdı; aynı anlatıma göre mektupların çoğu, kendi çözümünü satmak isteyen şifacılardan geliyordu. Ödül tasarısı yürümedi, ama senatör vazgeçmedi. Mayıs 1928'de Ulusal Bilimler Akademisi'nin kanseri incelemesini öngören bir tasarı getirdi. Senato 50.000 dolarlık bu çalışmayı onayladı; tasarı Temsilciler Meclisi'nde kaldı. Georgia senatörü William Harris de 1929-30'da benzer tasarılar sundu ve onlar da ilerlemedi.
Bu girişimlerin ardında bir sayı vardı. Halk Sağlığı Hizmeti'nin 1922 tarihli raporuna göre, ABD'nin resmî kayıt alanında 1920'de 72.931 kişi kanser nedeniyle yaşamını yitirmişti; yüz binde 83,4. Rakam dikkat çekiciydi, ama tek başına kurum kurmaya yetmedi. Federal hükümetin kanserle ilgisi zaten sıfır değildi: Halk Sağlığı Hizmeti'nin Hijyen Laboratuvarı'nda, 1922'de farmakolog Carl Voegtlin'in yönettiği bir grup kimyasalların tümörler üzerindeki etkisini inceliyordu; 1920'lerde Harvard Tıp Fakültesi'nde de hizmetin özel bir kanser araştırma birimi açılmıştı. Eksik olan, bunları bir araya getirecek, kalıcı ve kendi bütçesi olan bir çatıydı.
1937 baharında Kongre
Yıl 1937'ydi ve zemin değişmişti. Neely bu kez Washington eyaletinden Senatör Homer Bone ve Temsilciler Meclisi üyeleri Warren Magnuson ile Texas'tan Maury Maverick'le birlikte çalıştı. Bone'un tasarısı (S. 2067) ve Magnuson'un aynı metni taşıyan Meclis tasarısı 2 Nisan 1937'de geldi ve Halk Sağlığı Başhekimi'ne (Surgeon General) kanserin yayılmasını denetleme ve önleme yetkisi verip yılda 1 milyon dolar öngörüyordu. 29 Nisan'da Maverick kendi tasarısını (H.R. 6767) sundu: kanser araştırmasını desteklemek, tanı ve tedavi olanaklarını geliştirmek ve Halk Sağlığı Hizmeti içinde bir Ulusal Kanser Merkezi kurmak; ilk yıl 2,4 milyon dolar, sonra yılda 1 milyon dolar. Hizmetin hukuk bürosu metne yardım etmiş, öneriler San Antonio'dan Dr. Dudley Jackson'dan gelmişti.
Direnç de vardı. Aynı anlatıya göre Amerikan Tabipler Birliği tasarıyı "sosyalizm" olarak niteliyor ve devletin tıbbi araştırmada baskın konuma gelmesinin tehlikeli olduğunu söylüyordu. Dönemin tanınmış kanser patologlarından James Ewing ise parayla bir tedavinin hızlandırılamayacağından kuşkuluydu (kavramsal özet). Bu kuşku boş değildi; yazının "bedel" kutusunda geri döneceğiz. Aynı kaynağa göre Bone, Roosevelt'in önerisiyle kanser tasarısını halk arasında popüler olan bir sağlık konusu, zührevi hastalıkların denetimi için hazırlanmış bir ödenek tasarısına ek olarak yürüttü.
Sonunda iki meclis uzlaşmaya vardı. Eyaletlerarası ve Yabancı Ticaret Komitesi'nin 1281 sayılı raporu 25 Temmuz 1937 tarihliydi ve komite, ülkede yeterli sayıda tanı ve tedavi merkezi bulunmadığı kanısındaydı (kavramsal özet). Yasa, 5 Ağustos 1937'de Başkan Franklin Roosevelt'in imzasıyla onaylandı.
Bir yasanın metni
Yasa, 75. Kongre'nin 244 sayılı kamu yasası olarak kayda geçti ve başlığı sadeydi: kanserle ilgili araştırmayı sağlamak, desteklemek ve eşgüdümlemek. Birinci madde, Halk Sağlığı Hizmeti içinde "Ulusal Kanser Enstitüsü" adlı bir birim kuruyor ve ona kanserin nedenini, tanısını ve tedavisini araştırmayı, benzer çalışmaları desteklemeyi ve etkili yöntemlerin uygulamaya geçişini hızlandırmayı görev olarak veriyordu. İkinci madde Surgeon General'e, enstitü ve bir danışma konseyi aracılığıyla, araştırma yapma ve finanse etme, radyum satın alma ve ödünç verme, teknik eğitim, burs, uzman danışmanlığı ve eyalet sağlık kurumlarıyla işbirliği yetkilerini veriyordu.
Danışma konseyi, Surgeon General'in başkanlığında altı üyeden oluşacaktı; üyeler kanserin incelenmesi, tanısı ya da tedavisinde önde gelen tıp ya da bilim insanları arasından seçilecek, üç yıllık görev yapacak ve toplantı günü başına 25 dolar alacaktı. Konsey, üniversitelerin, hastanelerin, laboratuvarların ve bireylerin hibe başvurularını gözden geçirecek ve uygun bulduklarını onaylayacaktı. Para da yazılmıştı: bir bina ve donanım için en çok 750.000 dolar, bunun dışında her mali yıl için 700.000 dolar. Yasa, imzadan otuz gün sonra yürürlüğe girecekti.
İÇERİDE ARAŞTIRMAK, DIŞARIYA HİBE VERMEK —
Yasanın iki ayağı vardı. Birincisi enstitünün kendi laboratuvarlarında yürüttüğü çalışma ve eğitimdi. İkincisi, konseyin değerlendirip onayladığı hibelerle üniversitelerdeki, hastanelerdeki ve bağımsız laboratuvarlardaki araştırmaları desteklemekti. Bugün bu ikiliyi "kurum içi" ve "kurum dışı" araştırma diye anıyoruz.
Neden önemli? Kamu parasının dışarıya, bağımsız uzmanların değerlendirmesinden geçerek dağıtılması fikri bu yasanın metninde zaten vardı. Bir ulusal kurumun tek merkezli bir laboratuvara dönüşmesini engelleyen, araştırmayı genişleten de buydu.
Carl Voegtlin ve Bethesda
Enstitünün ilk müdürü olarak Carl Voegtlin seçildi. Voegtlin 1879'da İsviçre'nin Zofingen kentinde doğmuş bir farmakolog ve organik kimyacıydı; Hijyen Laboratuvarı'nın farmakoloji birimini 1913'ten beri yönetiyordu. Wikipedia'ya göre arsenik bileşiklerinin farmakolojisi üzerinde çalışmış ve Homer Smith'le birlikte Ehrlich'in Salvarsan'ındaki etkin ajanın mapharsen olduğunu göstermişti. Bu bilgiyi birincil makaleden doğrulayamadık; doğruysa, 96. günde "sihirli mermi" fikriyle anlattığımız Paul Ehrlich'in izi, ABD'nin ilk kanser müdürünün özgeçmişinde de duruyor demektir. Voegtlin göreve 13 Ocak 1938'de başladı ve 1943'te Halk Sağlığı Hizmeti'nden emekli oldu.
Enstitü bağımsız bir araştırma kurumu olarak, Harvard'daki kanser araştırma ofisinin ve Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün bir farmakoloji biriminin birleştirilmesiyle şekillendi (NCI'ın kendi anlatımı). Kongre ayrıca 28 Mart 1938'de nisan ayının her yıl gönüllü bir ulusal kanser denetim programına ayrılmasını öngören bir ortak kararı geçirdi. 31 Ekim 1940'ta Roosevelt, Bethesda'da Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün ilk altı binasını açtı; Bina 6, enstitünün ilk resmî binasıydı. Bir ikincil kaynağa göre 1941'e gelindiğinde enstitü toplam 61.380 dolarlık hibe vermişti. 1 Temmuz 1944 tarihli Halk Sağlığı Hizmeti Yasası enstitüyü Ulusal Sağlık Enstitüsü'nün bir birimi haline getirdi ve yılda 700.000 dolarlık sınırı kaldırdı.
1937 yasasının iskeleti. Kongre yasayı çıkarır; Surgeon General hem enstitüyü hem konseyi yönetir; enstitü kendi araştırmasını ve eğitimini yürütür, konsey ise onayladığı hibelerle dışarıdaki kurumları destekler.
BEDEL VE SINIR: BİR KURUM KURMAK TEDAVİ BULMAK DEĞİLDİR —
Yasa bir tedavi getirmedi. Yılda 700.000 dolar, beklentiyle kıyaslandığında mütevazı bir bütçeydi; Maverick'in ilk önerisi ilk yıl için 2,4 milyon dolardı. Ewing'in "para tek başına bir çözümü hızlandırmaz" kuşkusu, kısmen haklı çıktı: 1937'de elde olanlar hâlâ cerrahi ve radyumdu (94. ve 95. günler), ve bir kurum kurulması hiçbir hastanın o yıl aldığı tedaviyi değiştirmedi. Yasa, tanı ve tedavi merkezlerinin yetersizliğini komite raporunda kabul etmişti, ama merkezleri kendisi yaratmadı.
İkinci sınır kapsam: bu, ABD'nin kendi yurttaşları için çıkardığı bir yasaydı. Kanser araştırmasının ulusal bir görev sayılması, finansmanın hangi sorulara gideceği konusunda siyasi ve toplumsal tercihleri de kaçınılmaz kılıyordu. Amerikan Tabipler Birliği'nin "sosyalizm" itirazı bugünün gözüyle abartılı görünebilir; ama kamu parası, araştırma gündemini kimin belirlediği sorusunu da beraberinde getirir.
Kalan
- Kanser araştırmasının kamu fonuyla desteklenebileceği fikri
- Bağımsız uzman konseyinin onayladığı dış hibe modeli
- Hastalığa özgü bir ulusal enstitü örneği (sonraki enstitülere zemin)
Düşen ya da aşılan
- Yılda sabit 700.000 dolarlık tavan (1944'te kalktı)
- "Kanser araştırması devletin işi değildir" itirazı
Bu hikâyeden bugün ne kalıyor?
Bu yasanın Türkiye ile doğrulanmış özel bir bağlantısı yok; çıkarım genel. Bir ülkenin kanser kurumu, hastanın muayene odasında göremeyeceği bir yerde çalışır: hangi sorunun araştırılacağını, hibenin kime gideceğini, hangi çalışmanın destekleneceğini orada karar verilir. 1937 hikâyesi, bu kararların bir yasayla, bir bütçeyle, bir danışma konseyiyle başladığını gösteriyor. Bir tedavinin neden bugün var olduğunu anlamak isteyen hasta ve yakınları için, arkasındaki araştırmayı kimin finanse ettiğine bakmak çoğu zaman yol gösterir.
ON YILLIK YOL
BU YAZIDA DOĞRULANAN VE AÇIK KALAN NOKTALAR
- İmza tarihi: Yasa metni (Ch. 565, Public No. 244, 75. Kongre, 1. oturum) 5 Ağustos 1937'de onaylanmıştır; NCI ve NIH sayfaları aynı tarihi verir. İkincil bir kaynak (Minnesota Üniversitesi'nin kalp-damar epidemiyolojisi sitesindeki deneme) yasanın "Temmuz 1937'de" çıktığını yazar. Komite raporu 25 Temmuz 1937 tarihli olduğundan, kesin geçiş günü burada doğrulanamadı; imza günü olarak yalnızca 5 Ağustos kullanıldı. Yasa imzadan otuz gün sonra yürürlüğe girer (Madde 8(e)).
- Oylama: İki meclisteki oy sayıları ve "oybirliği" olup olmadığı hiçbir kaynakta doğrulanamadı; metinde oybirliği iddiası yoktur.
- Neely ödül önerisi ve 2.500 mektup: yalnızca tek ikincil kaynağa (WETA, "How the Federal Anti-Cancer Effort Began") dayanır; Neely'nin "giyotinden daha doyumsuz" benzetmesi alıntı olarak değil, kavramsal özet olarak anıldı. 1928 tasarısındaki 50.000 dolar aynı kaynaktandır.
- Bone'un zührevi hastalık ödenek tasarısı taktiği, AMA'nın "sosyalizm" uyarısı ve Ewing'in kuşkusu: tek ikincil kaynağa (Strickland'e dayanan Minnesota denemesi) dayanır. Ewing'in hangi konseyin başkanı olduğu kaynaklarda net değildir; bu yüzden unvan yazılmadı.
- Bütçeler: S. 2067 ve eş metni yılda 1 milyon dolar, H.R. 6767 ilk yıl 2,4 milyon dolar ve sonra yılda 1 milyon dolar (NCI yasama zaman çizelgesi). Yasanın kendi metni (Madde 7): bina için en çok 750.000 dolar, her mali yıl 700.000 dolar.
- "İlk" iddiası: NCI'ın kendi tarih sayfası, 1937 yasasının Kongre'nin bulaşıcı olmayan bir hastalığa kaynak ayırdığı ilk durum olduğunu söyler; bu NCI'ın kendi anlatısıdır ve başka kaynaklarla çapraz doğrulanmadı. Federal kanser araştırması zaten vardı (Hijyen Laboratuvarı, Harvard birimi); yasa kurumsallaştırdı, başlatmadı.
- Harvard birimi: NCI sayfası "Harvard'daki Kanser Araştırmaları Ofisi"ni anar; başka bir ikincil kaynak 1920'lerde Harvard Tıp Fakültesi'nde bir özel kanser araştırma laboratuvarı açıldığını söyler. Kuruluş yılı doğrulanamadı.
- Voegtlin: doğum yeri ve yılı, 1913'ten beri farmakoloji birimi başkanlığı ve mapharsen bulgusu Wikipedia'ya dayanır; mapharsen bulgusu birincil makaleden doğrulanmadı. Göreve başlama günü olan 13 Ocak 1938 NIH tarih sayfasındaki yönetmenler tablosundandır; başka kaynaklar yalnızca "1938" der.
- 1941'de 61.380 dolarlık hibe: yalnızca Living New Deal sayfasına dayanır; birincil kaynakla doğrulanmadı.
- 1920 kanser verisi: Public Health Reports 37(1), 6 Ocak 1922: kayıt alanında 72.931 kişi, yüz binde 83,4. 1937'ye ait eşdeğer rakam doğrulanamadığı için yazıya alınmadı. Kayıt alanının kapsamı yıllara göre değiştiğinden, farklı yılların rakamları doğrudan kıyaslanmamalıdır.
Sentetik Hormonun Gölgesi: DES ve Dodds
105. günde Lacassagne'ın fare deneyiyle "östrojen tümörü besleyebilir" uyarısını bırakmıştık. 1938'de Londra'da biyokimyacı Edward Charles Dodds'un ekibi, doğal hormona benzeyen yapay bir bileşik tanıttı. Tek bir molekülün kanser tedavisinde ve sonrasında insan sağlığında hem umut hem bedel taşıdığı bu hikâyeyi yarın, tarihleri ve çatışan anlatılarıyla birlikte ele alacağız.
Yazarın notu: Bu yazı, serinin "kurumlaşma" ipini açıyor. Beatson'dan Bittner'e kadar anlattığımız çabalar bireylerin ve laboratuvarların işiydi; 1937'den sonra aynı çaba, bütçesi ve hakem mekanizması olan bir çatıya kavuştu. Yasanın etkisini abartmamak için üç şeyi ayrı tuttuk: oy sayıları doğrulanamadı, "ilk" iddiaları kurumun kendi anlatısına dayanıyor ve 1937'de tedavi alan hastanın durumu bu yasayla değişmedi.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- National Cancer Institute Act. Public Law 75-244, Chapter 565, 75th Congress, 1st Session, 5 Ağustos 1937 (NIH Tarih Ofisi arşivindeki yasa metni).
- National Cancer Institute. National Cancer Act of 1937 (cancer.gov, NCI tarih sayfası).
- National Cancer Institute. Legislative timeline (cancer.gov): S. 2067, H.R. 6100, H.R. 6767, P.L. 75-244 ve H.J. Res. 468 girdileri.
- National Institutes of Health. NIH Almanac: National Cancer Institute (NCI), yönetmenler tablosu ve 1944 yasası.
- Living New Deal. National Cancer Institute Act (1937), livingnewdeal.org.
- WETA Boundary Stones. How the Federal Anti-Cancer Effort Began, 24 Mart 2015.
- Strickland SP. Politics, Science, and Dread Disease: A Short History of United States Medical Research Policy. Harvard University Press, 1972.
- Public Health Reports 1922;37(1), 6 Ocak: Amerika Birleşik Devletleri'nde 1916-1920 kanser yaşam kaybı verileri (CDC Stacks).
- Mukherjee S. İmparatorluğun Kralı / The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer. New York: Scribner, 2010. (Genel çerçeve.)
Bu yazı "365 Günde Kanser Tarihi" serisinin 109. günüdür. 5 Ağustos 1937'de Başkan Roosevelt'in imzaladığı yasa, ABD'de Halk Sağlığı Hizmeti içinde Ulusal Kanser Enstitüsü'nü kurdu ve kanser araştırmasını bir danışma konseyinin onayladığı hibelerle desteklemeyi öngördü. Metin tarihî-popüler bir bakışla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi önerisi içermez, kendi sağlığınız için hekiminize danışın. Bilgiler yasa metnine, NCI ve NIH tarih sayfalarına ve ilgili ikincil kaynaklara dayanır; yalnızca ikincil kaynaklara dayanan ayrıntılar fact-check notlarında belirtilmiştir.
Bu yazı size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardımcı olur.
