რა არის მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაცია? როგორი უნდა იყოს მატარებელთა რისკის მართვა?

რა არის PALB2 გენის ფუნქცია და მუტაცია?

PALB2 გენის სახელი მოდის ტერმინიდან „BRCA2-ის პარტნიორი და ლოკალიზატორი (Partner and Localizer of BRCA2)“. ის 16 ქრომოსომაზე მდებარეობს და სიმსივნის დათრგუნვაში მონაწილე ცილას კოდირებს. ეს ცილა უჯრედის ბირთვში BRCA2-ის (BReast CAncer gen 2-ძუძუს კიბოს გენი 2) ადრეული დაწყების ცილას უკავშირდება, მასთან ერთად ლოკალიზდება და BRCA2-ის დაგროვებას უზრუნველყოფს. ანუ PALB2 დაზიანებული DNA-ის შესაკეთებლად BRCA2-თან ერთად მუშაობს. BRCA2 გენი დაზიანებული DNA-ის აღდგენის დამხმარე ცილებს წარმოქმნის. სიმსივნის დამთრგუნველ BRCA2 გენში და მასთან მომუშავე გენებში მუტაციის არსებობისას კიბო შეიძლება განვითარდეს.

PALB2-ს გენომის მთლიანობაში მნიშვნელოვანი, მრავალმხრივი როლი აქვს. PALB2-ის ბიალელური მუტაციები (დედისა და მამისგან მიღებული) ფანკონის ანემიას (FA) იწვევს, მონოალელური (ერთი ალელის შემცველი) კი მემკვიდრეობითი ძუძუს, საკვერცხისა და პანკრეასის კიბოს მიდრეკილებას ქმნის.

• დაკავშირებული თემა: რას ნიშნავს მემკვიდრეობითობა კიბოში? რომელი კიბოებია მემკვიდრეობითი?

ზოგადი ინფორმაცია მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციების მქონეთათვის

• PALB2 გენის მუტაციის მატარებელი შეიძლება მამაკაციც და ქალიც იყოს.
• მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციის მქონეთ ზოგი კიბოს გაზრდილი რისკი აქვთ. PALB2 მუტაციისას გარკვეული კიბოების სკრინინგისა და პრევენციის სახელმძღვანელოები არსებობს. ასევე, გენეტიკური ტესტით PALB2 დადებით პირებს შეიძლება კლინიკური კვლევებიც ჰქონდეთ ხელმისაწვდომი.
• PALB2 მუტაციის მქონე კიბოს დიაგნოზის პაციენტებს კონკრეტული ჭკვიანი კიბოს წამლები ან კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობა შეიძლება ერგოთ.
• ორივე მშობლისგან PALB2 მუტაციის მიღებამ ფანკონის ანემია შეიძლება გამოიწვიოს.

რომელი კიბოების რისკს ზრდის მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაცია?

• PALB2 მუტაციის მქონე ქალები ძუძუს კიბოს მაღალი რისკის ქვეშ არიან. სავარაუდო სიცოცხლისეული რისკი %33-58-ია.
• PALB2 მუტაციის მქონე ქალები საკვერცხის კიბოს მაღალი რისკის ქვეშ შეიძლება იყვნენ.
• PALB2 მუტაციის მქონე მამაკაცებსა და ქალებს პანკრეასის კიბოს ოდნავ მაღალი რისკი აქვთ.
• PALB2 მუტაციის მქონეთ სხვა კიბოების რისკზე უცნობი ან არასაკმარისი მტკიცებულება არსებობს.

დაკავშირებული თემები

• ვინ უნდა ჩაიტაროს მემკვიდრეობითი ძუძუს კიბოს გენეტიკური ტესტი?
• როგორ უნდა აკონტროლონ მემკვიდრეობითი საკვერცხის კიბოს რისკის მქონე პირები?

რა არის მემკვიდრეობითი კიბოს გენები და მუტაციები?

რა შეგვიძლია გავაკეთოთ მემკვიდრეობითი ძუძუს, საკვერცხისა და პანკრეასის კიბოების სკრინინგისა და პრევენციისთვის?

ძუძუს კიბო

მემკვიდრეობითი კიბოს გენების მუტაციის გამო ძუძუს კიბოს მაღალი რისკის მქონეთათვის:

მემკვიდრეობითი ძუძუს კიბოს სკრინინგი და პრევენცია

• 30 წლიდან ყოველ 6-12 თვეში კლინიკური ძუძუს გასინჯვა.
• ყოველწლიური მამოგრაფია (შესაძლებლობისას 3D მამოგრაფიით) და 30 წლიდან ძუძუს კონტრასტული MRI
• ქალებმა რისკის შემამცირებელი მასტექტომიის უპირატესობები და ნაკლოვანებები ექიმებთან უნდა განიხილონ.
  • კვლევები აჩვენებს, რომ რისკის შემამცირებელმა მასტექტომიამ (პრევენციულად ორივე ძუძუს მოცილებამ) მაღალი რისკის ქალებში რისკი დაახლოებით %90-ით ეფექტიანად შეიძლება შეამციროს. თუმცა მათ საერთო გადარჩენაზე გაუმჯობესება არ გამოვლენილა. მასტექტომიის შემდეგაც გარკვეული ქსოვილი და შესაბამისად კიბოს რისკი რჩება.
• განიხილეთ სკრინინგის სხვა მეთოდებისა და რისკის დამწევი წამლების კვლევებში მონაწილეობა.

ძუძუს კიბოს რისკის სამართავად სხვადასხვა არჩევანია:

• ძუძუს სკრინინგი
  • სკრინინგი ტესტებით ცდილობს ადრეულ ეტაპზე აღმოჩენას, როდესაც კიბო ყველაზე მეტად განკურნებადია. რაც ადრე აღმოჩნდება, მით მეტია მისგან თავის დაღწევის შანსი. ყველაზე გავრცელებული ტიპებია:
    • ძუძუს გასინჯვა
    • მამოგრამები
    • 3D მამოგრამები (ტომოსინთეზი)
    • ულტრაბგერა
    • მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება (MRI)
• წამლები (რისკის შესამცირებლად)
  • ჯანმრთელ მაღალი რისკის ქალებს რისკის შესამცირებელი წამლები შეიძლება დაეხმაროს. ორი ტიპი გამოიყენება: ესტროგენის რეცეპტორის შერჩევითი მოდულატორები (ტამოქსიფენი) და არომატაზის ინჰიბიტორები.
• ოპერაცია (რისკის შესამცირებლად)
  • აშშ-ის კიბოს ეროვნული ყოვლისმომცველი ქსელის (NCCN) სახელმძღვანელოები განიხილავს მემკვიდრეობითი ძუძუს კიბოს მუტაციის მქონე ქალებში მასტექტომიის სარგებელს, შეზღუდვებსა და ყველაზე მეტად მოსარგებლე ჯგუფებს. NCCN შემდეგი გენების მემკვიდრეობითი მუტაციების მქონე ქალებს „რისკის შემამცირებელი მასტექტომიის განხილვას“ ურჩევს:
    • BRCA1
    • BRCA2
    • PALB2
    • PTEN
    • TP53
  • სხვა გენების მუტაციისას NCCN მასტექტომიის გადაწყვეტილებას პირად და ოჯახურ კიბოს ისტორიაზე დაყრდნობით ურჩევს.
  • მაღალი რისკის ქალებისთვის, რომლებიც ამ მასტექტომიას არ ირჩევენ, NCCN გაძლიერებულ სკრინინგს ურჩევს.
  • მაღალი რისკის მამაკაცებში სახელმძღვანელოები პრევენციულ მასტექტომიას არ ურჩევს. ძუძუს კიბოს დიაგნოზისას მკურნალობა ჩვეულებრივ დაზიანებული მხარის მასტექტომიას მოიცავს. ზოგი მამაკაცი ერთმხრივი დიაგნოზისას ორივე ძუძუს მოცილებას ირჩევს, მაგრამ ძალიან ცოტა კვლევა აჩვენებს, რომ მეორე ძუძუს მოცილების სარგებელი რისკს აჭარბებს.

- დაკავშირებული თემა: რატომ ამოიკვეთა ანჯელინა ჯოლიმ ორივე ძუძუ? 

რისკის მართვის არჩევანი რამდენიმე ფაქტორზე იქნება დამოკიდებული, მათ შორის:

• ასაკზე
• სქესზე
• მემკვიდრეობითი გენური მუტაციის არსებობაზე
• პირად და ოჯახურ კიბოს ისტორიაზე
• სხვა რისკფაქტორებზე
• პირად უპირატესობებზე

ძუძუს კიბოს რისკთან დაკავშირებული გენები (ქვემოთ მოცემულ გენებში მემკვიდრეობითი მუტაციები ქალთა გაზრდილ რისკს დაუკავშირდა):

• ATM
• BARD1
• BRCA1 (ხშირად სამმაგად უარყოფით ძუძუს კიბოს უკავშირდება)
• BRCA2
• CDH1 (ხშირად ლობულურ ძუძუს კიბოს უკავშირდება)
• CHEK2
• NBN (მხოლოდ 657del5 მუტაციის მქონეებში)
• NF1
• PALB2
• PTEN
• STK11
• TP53

შემდეგი მუტაციების ძუძუს კიბოსთან კავშირის დასადასტურებლად და მატარებელთა რისკის მართვის სახელმძღვანელოების შესაქმნელად მეტი კვლევაა საჭირო:

• BRIP1
• RAD51C
• RAD51D

შემდეგი გენების მემკვიდრეობითი მუტაციების მქონე მამაკაცებში ძუძუს კიბოს რისკი გაზრდილია:

• BRCA1
• BRCA2
• CHEK2
• PALB2

ძუძუს კიბოს რისკთან დაკავშირებული სხვა ფაქტორები:

კვება, წონა, ვარჯიში, მოწევა, ალკოჰოლი, ჰორმონები და გარემოს ზემოქმედება ზოგად მოსახლეობასა და მაღალი რისკის პირებში რისკზე შეიძლება მოქმედებდეს.

საკვერცხის კიბო

მემკვიდრეობითი კიბოს გენების მუტაციის გამო საკვერცხის კიბოს მაღალი რისკის მქონეთათვის:

საკვერცხის კიბოს პრევენცია

• NCCN სახელმძღვანელოები რისკის ოჯახური ისტორიის მიხედვით მართვას ურჩევს. თუ ოჯახში საკვერცხის კიბო არ ყოფილა, NCCN რისკის შემამცირებელ სალპინგო-ოოფორექტომიას (საკვერცხეებისა და ფალოპის მილების მოცილებას) არ ურჩევს.
• განიხილეთ ადრეული დიაგნოსტიკის მეთოდების ან რისკის დამწევი წამლების კლინიკურ კვლევებში ჩართვა.

საკვერცხის კიბოს სკრინინგი და რისკის შემცირება

ფალოპის მილის, საკვერცხისა და პირველადი პერიტონეული კიბოები ურთიერთდაკავშირებულია და ხშირად „საკვერცხის კიბოდ“ ჯგუფდება, რადგან რისკფაქტორები და სამედიცინო არჩევანი სამივესთვის მსგავსია. ყველა ქალს აქვს რისკი და ის ასაკთან ერთად იზრდება. ზოგად მოსახლეობაში სიცოცხლისეული რისკი 2 პროცენტზე ნაკლებია. ეს ნიშნავს, რომ ყოველი 50 ქალიდან 1 სიცოცხლეში საკვერცხის კიბოს შეხვდება.

რისკის მართვის მიდგომები მოიცავს:

• სკრინინგს (ჩვეულებრივ შემდეგთა კომბინაციით):
  • მენჯის (საზარდულის არე) გასინჯვა შიდა ვაგინალური გასინჯვაა, რომელსაც ჩვეულებრივ მეან-გინეკოლოგი რეპროდუქციული სისტემის დარღვევების საძიებლად ატარებს.
  • ტრანსვაგინალური ულტრაბგერა მოიცავს საშოში მოთავსებულ მოწყობილობას, რომელიც ბგერის ტალღებით საკვერცხის არანორმალურ ცვლილებებს ეძებს.
  • CA125 სისხლის ცილაა, რომელიც საკვერცხის კიბოსას ზოგჯერ იმატებს. ტესტი მაღალი რისკის ქალებში აღმოჩენისთვის არც მგრძნობიარედ და არც სპეციფიკურად ითვლება.
  • საშუალო რისკის სკრინინგი: ექსპერტები ფალოპის მილის, პირველადი პერიტონეული ან საკვერცხის კიბოს საშუალო რისკის ქალებს რუტინულ სკრინინგს არ ურჩევენ.
• წამლები (რისკის შესამცირებლად)
  • ჩვეულებრივ კონტრაცეპტივად გამოყენებული პროგესტერონი როგორც მაღალი, ისე საშუალო რისკის ქალებში საკვერცხის კიბოს რისკს ამცირებს. გვერდითი მოვლენები მიღების გზის მიხედვით მნიშვნელოვნად იცვლება. შეიძლება მოიცავდეს ძუძუს კიბოს, თრომბისა და წონის მატების რისკის ზრდას. 25 წლამდე ახალგაზრდა ქალები კონტრაცეპტივის პროგესტერონით გაზრდილი ძუძუს კიბოს რისკისადმი განსაკუთრებით მგრძნობიარე შეიძლება იყვნენ.
  • რისკის შესამცირებელი წამლის განხილვისას მაღალი რისკის ქალებმა ექიმს უნდა ჰკითხონ, არის თუ არა ქიმიოპრევენცია (წამლით კიბოს რისკის შემცირება) მათი საუკეთესო არჩევანი.
• ოპერაცია (რისკის შესამცირებლად)
  • სალპინგო-ოოფორექტომია დაავადების სამკურნალოდ ან ასაცილებლად ფალოპის მილებისა და საკვერცხეების მოცილების ოპერაციაა. „რისკის შემამცირებელი სალპინგო-ოოფორექტომია“ (RRSO) ჯანმრთელი საკვერცხეებისა და მილების ამოღებას ნიშნავს კიბოს რისკის დასაწევად. მაღალი რისკის ქალებში კვლევებმა აჩვენა:
    • საკვერცხისა და ფალოპის მილის კიბოს რისკის შემცირების ეფექტიანი გზაა. მათი მოცილების შემდეგაც რჩება პირველადი პერიტონეული კიბოს გარკვეული რისკი.
    • მაღალი რისკის ქალებში სიკვდილის რისკი შეიძლება შეამციროს.
    • ზოგ მაღალი რისკის ქალში ძუძუს კიბოს რისკიც შეიძლება შეამციროს.
    • კიბოს რისკს სრულად არ აქრობს. RRSO-ის შემდეგ პირველადი პერიტონეული კიბოს რისკი მაინც რჩება. თუმცა ძალიან დაბალია და გენური მუტაციით იცვლება.
  • სალპინგექტომია მხოლოდ მილების მოცილებაა. ახალი კვლევები ვარაუდობს, რომ მილები მრავალი მემკვიდრეობითი საკვერცხის კიბოს წყარო შეიძლება იყოს. ამიტომ მკვლევრები სწავლობენ, შეიძლება თუ არა პრემენოპაუზურ ქალებში მილების ამოღება და საკვერცხეების მოცილების მენოპაუზის შემდეგამდე გადადება. რისკის შემამცირებელი სალპინგექტომიის კვლევები ახლა მაღალი რისკის ქალებს იღებს. დასრულებამდე ექსპერტები ვერ იტყვიან დაზუსტებით, ამცირებს თუ არა ის ამ ქალებში საკვერცხის კიბოს რისკს.
  • ღია ოპერაცია (ლაპაროტომია) მუცლის ქვედა განაკვეთს მოიცავს საკვერცხეების, მილებისა და, ჰისტერექტომიისას, საშვილოსნოს ამოსაღებად.
  • ლაპაროსკოპია მუცლის მცირე განაკვეთს მოიცავს კამერიანი მოქნილი ინსტრუმენტის შესაყვანად საკვერცხეებისა და მილების დასანახად. სალპინგო-ოოფორექტომიის ინსტრუმენტებისთვის დამატებითი პატარა განაკვეთები კეთდება. ჩვეულებრივ გამოჯანმრთელება უფრო სწრაფია და ჰოსპიტალიზაცია უფრო ხანმოკლე, ვიდრე ღია ოპერაციისას. RRSO-ის უმეტესობა ლაპაროსკოპიით შესაძლებელია.

ოპერაციას რისკები და გვერდითი მოვლენები შეიძლება ჰქონდეს. მნიშვნელოვანია რისკის შესახებ მეტი ცოდნა და ექსპერტებთან საუბარი საუკეთესო არჩევანის ინფორმირებულად მისაღებად.

რისკის მართვის არჩევანი რამდენიმე ფაქტორზეა დამოკიდებული, მათ შორის:

• ასაკზე
• მემკვიდრეობითი მუტაციის არსებობაზე
• პირად და ოჯახურ კიბოს ისტორიაზე
• სხვა რისკფაქტორებზე
• პირად უპირატესობებზე

ფალოპის მილის, საკვერცხისა და პირველადი პერიტონეული კიბოს რისკთან დაკავშირებული გენები (ქვემოთ მოცემულ გენებში მემკვიდრეობითი მუტაციები გაზრდილ რისკს დაუკავშირდა):

• ATM
• BRCA1
• BRCA2
• BRIP1
• EPCAM
• MLH1
• MSH2
• PMS2
• RAD51C
• RAD51D
• MSH6
• PALB2
• STK11**

*საკვერცხის კიბოსა და ამ გენის მემკვიდრეობით მუტაციას შორის კავშირის დასადასტურებლად მეტი კვლევაა საჭირო.

**ამ მუტაციის მქონეებში სიმსივნეების უმეტესობა კეთილთვისებიანია.

ფალოპის მილის, საკვერცხისა და პირველადი პერიტონეული კიბოს რისკთან დაკავშირებული სხვა ფაქტორები:

სხვა ფაქტორების ამ კიბოების რისკზე გავლენის კვლევები შერეულ შედეგს იძლევა. მემკვიდრეობითი მუტაციებისას მათ გავლენაზე მეტი კვლევაა საჭირო.

პანკრეასის კიბო

პანკრეასის კიბოს სკრინინგი ოჯახური ისტორიისას:

• PALB2 მუტაციის მატარებლებს, რომელთაც პანკრეასის კიბოს პირველი ან მეორე ხარისხის ნათესავი ჰყავთ, სკრინინგი 50 წლის ასაკში ან ნათესავის დიაგნოზზე 10 წლით ადრე ეწყებათ.
• NCCN სკრინინგის ამრჩევ მატარებლებს გამოცდილ დაწესებულებასა და იდეალურ კვლევით პირობებს ურჩევს. მანამდე ექიმთან შესაძლო სარგებელი, რისკები, ხარჯები და შეზღუდვები უნდა განიხილონ.
• განიხილება ყოველწლიური სკრინინგი კონტრასტული MRI / MRCP-ით (მაგნიტურ-რეზონანსული ქოლანგიოპანკრეატოგრაფია) და / ან EUS-ით (ენდოსკოპიური ულტრაბგერა).
• განიხილეთ კიბოს სკრინინგის მეთოდებისა ან რისკის დამწევი წამლების კლინიკურ კვლევაში ჩართვა.

პანკრეასის კიბოს რისკზე მოქმედი ფაქტორები

რისკი ყველას აქვს და ასაკთან ერთად იზრდება. ზოგად მოსახლეობაში სიცოცხლისეული რისკი დაახლოებით 1 პროცენტია. ეს ნიშნავს, რომ ყოველი 100 ადამიანიდან 1 სიცოცხლეში პანკრეასის კიბოთი დაავადდება.

პანკრეასის კიბოს რისკთან დაკავშირებული გენები (მათი მემკვიდრეობითი მუტაციები გაზრდილ რისკს დაუკავშირდა):

• ATM
• BRCA1
• BRCA2
• CDKN2A
• EPCAM*
• MLH1
• MSH2*
• PALB2
• STK11
• TP53

* ლინჩის სინდრომის გენების MSH2-ის, MSH6-ისა და EPCAM-ის პანკრეასის კიბოსთან დამაკავშირებელი კვლევები საბოლოო არ არის.

შემდეგი გენების მემკვიდრეობითი მუტაციები პანკრეასის კიბოს რისკს უკავშირდება:

• CDKN1
• MEN1
• NF1
• RET
• VHL

პანკრეასის კიბოს სკრინინგის ტიპები

• კონტრასტული მაგნიტურ-რეზონანსული ქოლანგიოპანკრეატოგრაფია (MRCP) MRI-ის სპეციალური ტიპია, რომელიც პანკრეასს, ღვიძლს, ნაღვლის ბუშტს, ნაღვლისა და პანკრეასის სადინარებს დეტალურად ათვალიერებს კიბოს მსგავსი დარღვევების აღმოსაჩენად. პროცედურამდე ოთხსაათიანი შიმშილია საჭირო. რადიოლოგისთვის აღმოჩენის გასაადვილებლად ტესტამდე გადოლინიუმად წოდებული კონტრასტი ინექციით შეჰყავთ.
• ენდოსკოპიური ულტრაბგერა (EUS) მცირე მილის ულტრაბგერითი ზონდით საყლაპავიდან კუჭში გადასვლას მოიცავს. ამით ექიმები პანკრეასს ახლოდან ხედავენ. EUS ანესთეზიით ამბულატორიულად ტარდება.

როგორი უნდა იყოს პანკრეასის კიბოს სკრინინგი მემკვიდრეობითი მუტაციებისას?

• NCCN პანკრეასის სკრინინგისთვის გამოცდილ დაწესებულებას და იდეალურად კვლევის ნაწილად ჩატარებას ურჩევს. წინასწარ ექიმთან შესაძლო სარგებელი, რისკი, ხარჯი და შეზღუდვები უნდა განიხილონ.
• NCCN შემდეგი გენების მემკვიდრეობითი მუტაციების მქონეთ (ოჯახური ისტორიის მიუხედავად) MRCP-ით ან EUS-ით „პანკრეასის სკრინინგის განხილვას“ ურჩევს:
  • STK11: (პოიტც-იეგერსის სინდრომი): 30-35 წლიდან ან ოჯახში ყველაზე ადრეულ პანკრეასის კიბომდე 10 წლით ადრე დაწყებული ყოველ 1-2 წელიწადში MRCP ან EUS სკრინინგი განიხილეთ.
  • CDKN2A: განიხილეთ სკრინინგი 40 წლიდან ან ოჯახში ყველაზე ადრეულ დიაგნოზამდე 10 წლით ადრე.
• NCCN სახელმძღვანელოები შემდეგი გენებიდან ერთის მემკვიდრეობითი მუტაციისა და ოჯახური კიბოს ისტორიის მქონეთ50 წლიდან ან ოჯახში ყველაზე ადრეულ დიაგნოზამდე 10 წლით ადრე MRCP-ით ან EUS-ით „პანკრეასის სკრინინგის განხილვას“ ურჩევს:
  • ATM
  • BRCA1
  • BRCA2
  • MLH1
  • MSH2
  • MSH6
  • EPCAM
  • PALB2
  • TP53

NCCN ოჯახური ისტორიის არმქონე, ზემოხსენებული მუტაციების მატარებელ პირებს ამჟამად პანკრეასის კიბოს სკრინინგს არ ურჩევს.

პანკრეასის კიბოს რისკთან დაკავშირებული სხვა ფაქტორები:

კვება, წონა, ვარჯიში, მოწევა, ალკოჰოლი და ტიპი 2 დიაბეტი ზოგად მოსახლეობაში პანკრეასის კიბოს რისკზე შეიძლება მოქმედებდეს.

მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციების მქონეთა სხვა სამედიცინო საკითხები

ორივე მშობლისგან PALB2 მუტაციის მემკვიდრე ბავშვებს შეიძლება ფანკონის ანემია (FA), იშვიათი მძიმე ბავშვობის დაავადება, განუვითარდეთ. მათ აქვთ სისხლის, ფიზიკური და განვითარების პრობლემები, ლეიკემიისა და ლიმფომის მსგავსი კიბოების გაზრდილი რისკი. ასევე შეიძლება თავის, კისრის, კანის, კუჭ-ნაწლავისა და სასქესო სისტემის კიბოები განუვითარდეთ.

ფანკონის ანემიისთვის ორივე მშობელი PALB2 მუტაციის მატარებელი უნდა იყოს. წყვილს, სადაც ერთ პარტნიორს ცნობილი PALB2 მუტაცია აქვს, შეიძლება სურდეს გენეტიკურ კონსულტანტთან საუბარი მეორე პარტნიორის ტესტირებაზე შვილოსნობამდე.

მშობლებს შეუძლიათ დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიითა და პრეიმპლანტაციური გენეტიკური დიაგნოზით PALB2 მემკვიდრეობითი მუტაციების არმქონე ემბრიონები შეარჩიონ.

რა კიბოს მკურნალობის არჩევანია PALB2 მუტაციის მქონეთათვის?

მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციის მქონე კიბოს პაციენტებს სხვებისგან განსხვავებული არჩევანი შეიძლება ჰქონდეთ. თუ მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაცია და კიბოს დიაგნოზი გაქვთ და ქვემოთ რომელიმე მდგომარეობა გეხებათ, ექიმთან სამედიცინო არჩევანზე ისაუბრეთ. ასევე განიხილეთ კვლევაში ჩართვა, რომელიც მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციისას საუკეთესო მკურნალობებს იკვლევს:

• თუ მეტასტაზური პროსტატის კიბო გაქვთ
• თუ შორსწასული საკვერცხის კიბო გაქვთ
• თუ ძუძუს კიბოს ოპერაციას წყვეტთ

PARP ინჰიბიტორები

PARP ინჰიბიტორებიმიზანმიმართული მკურნალობაა, რომელიც დაზიანებული DNA-ის აღდგენის ცილას ბლოკავს. თავდაპირველად BRCA1 ან BRCA2 მემკვიდრეობითი მუტაციების მქონეებში კიბოს სამკურნალოდ შეიქმნა. მას შემდეგ კვლევამ და დამატებითმა FDA ნებართვებმა PARP ინჰიბიტორები უფრო მეტ მდგომარეობაზე გაავრცელა.

მეტასტაზური პროსტატის კიბო

PARP ინჰიბიტორმა Lynparza-მ (ოლაპარიბი) FDA-ის ნებართვა მიიღო მეტასტაზური, კასტრაციისადმი რეზისტენტული პროსტატის კიბოს მქონე მამაკაცებისთვის, რომელთაც PALB2 ან DNA-ის დაზიანების აღდგენასთან დაკავშირებული სხვა კონკრეტული გენის მუტაცია აქვთ. Lynparza შეიძლება გამოიყენონ ენზალუტამიდით (Xtandi) ან აბირატერონით (Zytiga) მკურნალობისას პროგრესირების მქონე მამაკაცებში.

PARP ინჰიბიტორები შორსწასული საკვერცხის, ფალოპის მილის ან პირველადი პერიტონეული კიბოსთვის

რამდენიმე PARP ინჰიბიტორი დაავადების სხვადასხვა სტადიაზე საკვერცხის კიბოსთვის დამტკიცდა. ზოგჯერ HRD (ჰომოლოგიური რეკომბინაციის დეფიციტი) სიმსივნური ბიომარკერის ტესტი მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციისა და შორსწასული საკვერცხის კიბოს მქონე ქალებს ეხმარება გაიგონ, შეიძლება თუ არა PARP ინჰიბიტორისგან სარგებლის მიღება.

• დაკავშირებული თემა: PARP ინჰიბიტორების გამოყენება საკვერცხის კიბოში (დეტალურად)

ძუძუს კიბოს ქირურგიული გადაწყვეტილებები

მეორე ძუძუს კიბოს მაღალი რისკის გამო, კიბოს დიაგნოზისა და მემკვიდრეობითი PALB2 მუტაციაზე დადებითი ტესტის მქონე ქალებმა ლუმპექტომიისა (შემნახველი ქირურგიის) და რადიოთერაპიის ნაცვლად ორმხრივი მასტექტომია (ორივე ძუძუს მოცილება) შეიძლება აირჩიონ. მასტექტომიის მქონე მატარებლებს მეორე ძუძუს კიბოს ნაკლები ალბათობა აქვთ.

PALB2 მუტაციისას ძუძუს, საკვერცხისა და პანკრეასის გარდა სხვა კიბოების სკრინინგისა და პრევენციის სარგებლის საჩვენებლად საკმარისი კვლევა არ ჩატარებულა. ამიტომ ექსპერტები ოჯახური ისტორიის მიხედვით მართვას ურჩევენ. PALB2 მუტაციის მქონეთათვის სკრინინგისა და პრევენციის კვლევები შეიძლება არსებობდეს.