Təkrarlanmış kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi müalicəsində ağıllı dərman anlotinib ömrü uzatdı

Çində hazırlanmış və çoxhədəfli tirozin kinaza inhibitoru olan anlotinib adlı dərmanın, kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində ömrə töhfəsi, ESMO 2019 Konqresindətəqdim edilən ALTER 1202 tədqiqatı ilə göstərildi.

Bütün ağciyər xərçənglərinin təxminən %15-i kiçik hüceyrəlidir və bu xərçəng ümumilikdə daha sürətlə çoxalma/yayılma və daha çox təkrarlanmağa meyillidir. 2018-ci ilə qədər kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində kimyaterapiyadan başqa təsdiqlənmiş xərçəng dərmanı olmadığı halda son 2 ildə 3 müxtəlif immunoterapiya dərmanı FDA təsdiqi almışdır: Avqust 2018-ci ildə nivolumab (2. xətdə), Mart 2019-cu ildə atezolizumab (1. xətdə) və İyun 2019-cu ildə pembrolizumab (3. xətdə). Bununla belə, kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi üçün indiyədək hədəfə yönəlmiş xərçəng müalicəsi istifadəyə daxil olmamışdır.

“Multitargeted angiokinase inhibitor” sinfindən olan kiçik molekullu, ağızdan həb şəklində qəbul edilən hədəfə yönəlmiş xərçəngəleyhinə agent anlotinib kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngli 120 xəstədə randomizə, faza II, ikiqat kor, Çin mənşəli ALTER 1202 tədqiqatı ilə sınandı.

Tədqiqata əvvəllər ən az 2 xətt müalicədən sonra xərçəngi irəliləmiş xəstələr daxil edildi və son təhlildə anlotinib, plasebo ilə müqayisədə ümumi sağqalım üstünlüyü verdi: 7.3 aya qarşı 4.9 ay.

Bu sağqalım faydası xüsusilə beyin metastazı olan xəstələrdə (6.3 aya qarşı 2.6 ay) və üçüncü xətt müalicə kimi anlotinib alanlarda (7.3 aya qarşı 4.9 ay) aşkar idi.

Bu məlumatlar anlotinibin hazırlandığı Çində potensial olaraq klinik praktikanı dəyişdirəcək kimi görünür. Beyin metastazı olan xəstələrdə bu antiangiogen (yeni damar yaranmasını əngəlləyən) dərmanın təsirli olduğunu görmək çox həyəcanvericidir.

Bu müsbət nəticələrdən sonra anlotiniblə digər xərçəngəleyhinə dərmanların kombinasiya sınaqları dərhal planlaşdırılmağa başladı; hətta ikinci və birinci xətdə də. Lakin anlotinibin mövcud müalicə yanaşmalarına və yeni təsdiqlənmiş immunoterapiyalara necə daxil edilə biləcəyi mühüm məsələdir.

Həmçinin hansı kiçik hüceyrəli xərçəng xəstələrində anlotinibin təsirli olacağını proqnozlaşdıran biomarker müəyyən edilməsi istifadəsinin uyğunlaşdırılmasına kömək edəcək.

Anlotinib haqqında digər diqqətçəkən tədqiqat isə, ESMO 2018-də dərc edilmişdi. ALTER0203 adlı faza-2B klinik tədqiqat yumşaq toxuma sarkomalı xəstələrdə aparılmışdı və ömrə əhəmiyyətli töhfə bildirilmişdi.

Nəticə olaraq kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində anlotinibin effektivliyinin təsdiqi üçün beynəlxalq faza-3 klinik tədqiqata ehtiyac var. Lakin ALTER 1202 nəticələri yalnız kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində üçüncü xətt müalicə kimi anlotinib üçün sağqalım faydası göstərməklə qalmır, həm də bu faydanın böyüklüyünə diqqət çəkir. 

Anlotinibin təsir mexanizmi nədir?

Aşağıdakı şəkildə, anlotinib adlı kiçik molekulun hüceyrə daxilində hansı tirozin kinaza reseptorları vasitəsilə yeni damar yaranmasını, hüceyrə böyüməsini və çoxalmasını əngəllədiyi görünür.