როგორ მოქმედებს მიკრობიოტა კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბოს წარმოქმნაზე?

კოლონისა და სწორი ნაწლავის (მსხვილი ნაწლავის) კიბო როგორც მამაკაცებში, ისე ქალებში სიხშირით 3. კიბოა . კიბოთი სიკვდილიანობის მიზეზებს შორის კი მეოთხეა. ხანდაზმული ასაკი, ნაწლავის ანთებითი დაავადება (İBS), მემკვიდრეობითი სინდრომები, ნაწლავის კიბოს ოჯახური და პოლიპების პირადი ისტორია, სიმსუქნე, კვება, გარემო ფაქტორები და ცხოვრების წესის ჩვევები კოლორექტული კიბოს რისკის გამზრდელ ფაქტორებად შეიძლება ჩაითვალოს. კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბო ჩვეულებრივ ადრეულ ნიშნებს არ იძლევა. კოლონოსკოპიის ჩატარება ადრეული დიაგნოსტიკის ყველაზე ეფექტიანი მეთოდია. ადრეული გამოვლენისთვის რეკომენდებულია, რომ 45 წლისა და უფროსმა ყველა პირმა კოლონოსკოპია ჩაიტაროს.

რა კავშირია ნაწლავის ბაქტერიებს (მიკრობიოტას) და მსხვილი ნაწლავის კიბოებს შორის?

მსხვილი ნაწლავის (კოლონისა და სწორი ნაწლავის) კიბო მსოფლიოში მზარდი სიხშირის მქონე კიბოებს მიეკუთვნება. სიმსუქნე, კვებითი არჩევანი, უმოძრაო ცხოვრება, ალკოჰოლი და თამბაქო, როგორც გარემო ფაქტორები და ცხოვრების წესის ჩვევები, მსხვილი ნაწლავის კიბოს წარმოქმნაზე მოქმედებს.

ნაწლავის მიკრობიოტა, კვებითა და ცხოვრების წესის ჩვევებით ყალიბდება. ბოლო წლებში მზარდი მტკიცებულებები ნაწლავის მიკრობიოტასა და კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბოებს შორის ძლიერ კავშირს აჩვენებს.

დღეს ტაქსონომიური (ბაქტერიული 16S რიბოსომული RNA), მეტაგენომური (გენების სრული თანმიმდევრობის ანალიზები) და მაღალი წარმადობის სეკვენირების ტექნოლოგიის დახმარებით ადამიანის ნაწლავის მიკრობიოტა უფრო დეტალურად შეისწავლება. მიკრობიომის ანალიზისთვის საჭირო ნიმუშები შეიძლება განავლიდან და ლორწოვანიდან ბიოფსიით აიღონ.

ჯანმრთელი მიკრობიოტისთვის ყველაზე ღირებული რეკომენდაციაა დღეს მსოფლიოში საუკეთესო კვებად დადასტურებული ხმელთაშუაზღვის დიეტა:

რა არის დისბიოზი?

ნაწლავის მიკრობიომის ნორმალური შემადგენლობის ცვლილებას დისბიოზი ეწოდება. ჩვენი ორგანიზმი სავსეა უვნებელი ბაქტერიების, ვირუსების, სოკოებისა და პარაზიტების კოლონიებით, რომლებსაც მიკრობიოტა ეწოდება. ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ერთი ან რამდენიმე ბაქტერიული კოლონია გარემოს ზოგი ზემოქმედებით შეიძლება შეიცვალოს. მრავალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ბაქტერიული დისბიოზი კოლონსა და სწორ ნაწლავში ადენომისა და კიბოს განვითარებას უკავშირდება.

რა არღვევს ნაწლავის ბაქტერიების წონასწორობას?

მიკრობიოტის წონასწორობის ნებისმიერმა დარღვევამ შეიძლება დისბიოზი გამოიწვიოს. გამომწვევი ფაქტორებია:

• კვების ცვლილება, რომელიც ცილის, შაქრის ან საკვები დანამატების მიღებას ზრდის (იხილეთ დამუშავებული საკვები)
• გაურეცხავ ხილზე დარჩენილი პესტიციდების მსგავსი შემთხვევით მიღებული ქიმიკატები
• ალკოჰოლის ყოველდღიური მიღება (დღეში ორი ან მეტი)
• ახლად დაწყებული მედიკამენტები
• პირის ღრუს ცუდი ჰიგიენა
• ძლიერი სტრესი ან შფოთვა
• დაუცველი სქესობრივი კავშირი, რომელმაც მავნე ბაქტერიებთან კონტაქტი შეიძლება გამოიწვიოს.

- დაკავშირებული თემა: პრობიოტიკი – ჯანმრთელობის სარგებელი, ფაქტები და თანამედროვე სამეცნიერო კვლევები

რომელი ბაქტერიებია ჩვეულებრივი ეჭვმიტანილები?

დისბიოზით დაწყებულ და სიმსივნურ გარდაქმნამდე მიმავალ პროცესში მონაწილე ბაქტერიებს შორის გამოირჩევა Fusobacterium nucleatum, Bacteroides fragilis და Escherichia coli სახელები.

1. Fusobecterium nucleatum, განსაკუთრებით პირის ღრუსა და ნერწყვში გავრცელებული გრამუარყოფითი (-), ანაერობული ბაქტერიაა. კბილისა და ღრძილების ინფექციების გარდა პირის ღრუს გარეთაც ინვაზიურ და პროანთებით მოქმედებას ავლენს. კოლონისა და სწორი ნაწლავის კიბოს პაციენტთა სიმსივნეებსა და განავალში F. nucleatum-ის ჭარბი რაოდენობა გამოვლინდა. არსებობს კვლევები, რომლებიც აჩვენებს, რომ ჯანმრთელი ნაწლავის ქსოვილიდან ადენომასა და მსხვილი ნაწლავის კიბომდე პროგრესირებისას F. nucleatum-ის დონე სიმსივნური გარდაქმნის პარალელურად იზრდება. ასევე ნაჩვენებია, რომ სიმსივნურ ქსოვილში მისი დონე პროგნოზული, ანუ დაავადების მიმდინარეობის ამსახველი მაჩვენებელია.
2. Escherichia coli, ნაწლავში ჩვეულებრივ არსებული ბაქტერიაა. E. coli-ის ზოგ შტამს ნაწლავში ანთების გამოწვევა შეუძლია. ასევე შეუძლია კოლიბაქტინისა და სხვა ონკოგენური (კიბოს ხელშემწყობი) ტოქსინების წარმოქმნა. ლორწოვანთან დაკავშირებული E. coli-ის დონე ნაწლავის სიმსივნურ ქსოვილში, დაკვირვებით, სიმსივნის სტადიასა და პროგნოზს შეესაბამება.
3. Bacteroides fragilis, ადამიანის მიკრობიოტის %1-2-ს შეადგენს. B. fragilis-მა ენტეროტოქსინის წარმოქმნით (ETBF) შეიძლება წვლილი შეიტანოს ნაწლავში კოლიტისა და სხვა ანთებასთან დაკავშირებული სიმსივნის წარმოქმნაში.

მრავალი კვლევა აჩვენებს მიკრობიოტის კავშირს ნაწლავში ადენომის წარმოქმნასა და შემდგომ კიბოს განვითარებასთან. მიუხედავად ზოგი ბაქტერიის კანცეროგენულ ეფექტზე საუბრისა, კონკრეტული გამომწვევი ბაქტერიები და შესაძლო მექანიზმები ბოლომდე დადგენილი არ არის. ადამიანებში ნაწლავის მიკრობიოტასა და მსხვილი ნაწლავის კიბოს განვითარებას შორის კავშირის გასაგებად მეტი კვლევაა საჭირო.

- დაკავშირებული თემა: როგორ მოქმედებს კვების ტიპი სიმსივნის მეტაბოლიზმზე?

დამატებითი საკითხავი...

რომელია კიბოს განვითარებაზე მოქმედი მიკრობული მექანიზმები?

ნაჩვენებია სიმსივნესთან დაკავშირებული ლუმინური გარემო, დარღვეული ბარიერული ფუნქცია და სიმსივნის დაწყებასა და პროგრესირებაში მონაწილე კომენსალური ბაქტერიების ჯგუფი.

Fusobacterium nucleatum-ის FadA ანტიგენი ნაწლავის ეპითელურ უჯრედებს (BEH) უკავშირდება, რათა E- კადჰერინი β- კატენინისკენ გაააქტიუროს. ამას მოჰყვება უჯრედის უკონტროლო ზრდა, ღეროვანი უჯრედის მსგავსი სტრუქტურის შეძენა, უჯრედული პოლარიზაციის დაკარგვა და, შესაძლოა, MSI არასტაბილურობა . მექანიზმში TLR4-ისა და MyD88-ის ჩართვით Fusobacterium nucleatum სიმსივნის მიკროგარემოზე პროანთებით გავლენას ახდენს. ასევე ნაჩვენებია, რომ Fusobacterium nucleatum მარეგულირებელი მიკრო-RNA-ების გააქტიურებით IEC-ებში აუტოფაგიას არეგულირებს.

ადამიანის კოლორექტულ სიმსივნეებში ხშირად გვხვდება E. coli-ის შტამები, რომლებიც გენოტოქსინ კოლიბაქტინის მაკოდირებელ პოლიკეტიდსინთაზების (pks) კუნძულს შეიცავს. კოლიბაქტინის გენოტოქსიკური აქტივობის გარდა, უჯრედის ზრდა შენარჩუნებულია ჰეპატოციტების ზრდის ფაქტორის (HGF) ექსპრესიასთან დაკავშირებული უჯრედული დაბერებით.

ენტეროტოქსიგენური Bacteroides fragilis (ETBF) ცხოველურ მოდელებში ანთებასა და სიმსივნეებს იწვევს. ETBF წარმოქმნის ჟანგბადის რეაქტიულ სახეობებს (ROS) და სპერმინის ოქსიდაზას (SPO), რითაც დნმ-ის დაზიანებას იწვევს. ETBF დაკავშირებულია Th17 პასუხებთან.

ზოგ სულფატის აღმდგენ ბაქტერიას, როგორიცაა Bilophila wadsworthia ან Alistipes spp., წყალბადის სულფიდის (H2S) წარმოქმნით გენოტოქსიკური სტიმულირება შეუძლია. ორივე შტამი მგრძნობიარე ცხოველებში ანთებას ზრდის.