ფილტვის წვრილუჯრედოვან კიბოში იმუნოთერაპიის წარმატებამ მკურნალობის სტრატეგია მთლიანად შეცვალა

18 მარტს, 2019 წელს, აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ (FDA) მოქმედი ნივთიერება ატეზოლიზუმაბის შემცველი იმუნოთერაპია (სავაჭრო სახელით Tecentriq) ფილტვის განვითარებული წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე ზრდასრული პაციენტების პირველი ხაზის მკურნალობისთვის კარბოპლატინის და ეტოპოზიდის ქიმიოთერაპიებთან კომბინაციაში დაამტკიცა.

დამტკიცება ეფუძნება განვითარებული დაავადებისთვის მანამდე ქიმიოთერაპიის არმიმღებ და ECOG ფუნქციური სტატუსის 0 მაჩვენებლის მქონე ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე 403 პაციენტში ჩატარებულ, რანდომიზებულ (1: 1), მრავალცენტრიან, ორმაგად ბრმა, პლაცებო -კონტროლირებულ 3. ფაზის კლინიკურ კვლევას, სახელწოდებით IMpower133.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო (KHAK), ნეიროენდოკრინული სიმსივნეა, რომელიც ფილტვის ყველა კიბოს დაახლოებით % 15-ს შეადგენს და თითქმის ყველა შემთხვევაში თამბაქოს მოწევითაა გამოწვეული.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს უჯრედებს, ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს უჯრედებთან შედარებით, უფრო სწრაფი ზრდა და დაყოფა, ასევე უფრო ადრეული მეტასტაზირება ახასიათებს.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბო დიაგნოზის მომენტში უმეტესად 4. სტადიაზეგვხვდება და მის სამკურნალოდ გამოსაყენებელი წამლების რაოდენობა და მრავალფეროვნება ფილტვის სხვა კიბოებთან შედარებით ნაკლებია. მეტიც, 40 წლის განმავლობაში ფილტვის განვითარებული წვრილუჯრედოვანი კიბოს პირველი ხაზის, ანუ საწყის მკურნალობაში ცვლილება არ მომხდარა და ამ ჯგუფის პაციენტებში მედიანური საერთო გადარჩენა დაახლოებით 10 თვეა. გარდა ამისა, მიუხედავად იმისა, რომ KHAK როგორც ქიმიოთერაპიაზე ისე რადიოთერაპიაზე მაღალი სიხშირით პასუხობს, მკურნალობის მიუხედავად, რამდენიმე თვეში კიბოს რეციდივი ვითარდება.

IMpower133 კვლევა

ფილტვის წვრილუჯრედოვან კიბოში სიმსივნური მუტაციების მაღალმა სიხშირემ წარმოშვა კითხვა, იმოქმედებდა თუ არა ამ კიბოში იმუნოთერაპია. გარდა ამისა, PD-1-ისა და PD-L1-ის სიგნალის დათრგუნვას იმუნური სისტემის T-უჯრედებისფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ გააქტიურება რომ შეეძლო, ეს ადრეულმა კლინიკურმა კვლევებმააჩვენა და 17 აგვისტოს, 2018 წელს, KHAK-ის „მეორე“ ხაზის მკურნალობაში დამოუკიდებლად გამოსაყენებელმა კიდევ ერთმა იმუნური საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორმა — ნივოლუმაბმა, FDA-ს დამტკიცება მიიღო. ამის შემდეგ გაჩნდა კითხვა: „მუშაობს თუ არა იმუნოთერაპია განვითარებული KHAK-ის პირველი ხაზის მკურნალობაშიც?“ ამ კითხვის პასუხად, პირველი ხაზის სტანდარტულ კარბოპლატინის + ეტოპოზიდის ორმაგ ქიმიოთერაპიაზე ატეზოლიზუმაბის დამატების ეფექტიანობის შესაფასებელი IMpower133 სახელწოდების 3. ფაზის კლინიკური კვლევა 6 დეკემბერს, 2018 წელს, NEJMჟურნალში გამოქვეყნდა.

შენიშვნა: ატეზოლიზუმაბმა (Tecentriq) მანამდე FDA-ს დამტკიცება მიიღო: 2016 წელს უროთელური, ანუ შარდის ბუშტისა და საშარდე გზების კიბოების 2. ხაზის მკურნალობისთვის, ფილტვის არაწვრილუჯრედოვანი კიბოს (KHDAK) მეორე ხაზის მკურნალობისთვის; 2017 წელს — უროთელური კიბოების პირველი ხაზისთვის; 2018 წლის დეკემბერში — არაბრტყელუჯრედოვანი KHDAK-ის პირველი ხაზისთვის; ხოლო 2019 წლის მარტში — სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს პირველი ხაზისთვის (იხილეთ იმუნოთერაპიების ისტორია)

ამ ორმაგად ბრმა, პლაცებო -კონტროლირებულ 3. ფაზის კვლევაში მანამდე უმკურნალებელი ფილტვის განვითარებული წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე 403 პაციენტი ჩაერთო. პაციენტები შემთხვევითად ორ თანაბარ ჯგუფში განაწილდნენ, რათა ყოველ 21 დღეში 4 კურსი მიეღოთ. ერთ ჯგუფს სტანდარტული ორმაგი ქიმიოთერაპია და ატეზოლიზუმაბი ეძლეოდა, მეორეს — სტანდარტული მკურნალობა და პლაცებო. მკურნალობა მიუღებელ გვერდით მოვლენამდე ან დაავადების პროგრესირებამდე გრძელდებოდა. პირველადი საბოლოო მაჩვენებლები იყო პროგრესირების გარეშე გადარჩენა და საერთო გადარჩენა.

გარე შინაარსის სანახავად მართეთ პარამეტრები

შედეგები

• ატეზოლიზუმაბის ჯგუფში შემთხვევითად სულ 201 პაციენტი, პლაცებოს ჯგუფში კი 202 პაციენტი განაწილდა.
• მედიანურად 13.9-თვიანი დაკვირვებისას ატეზოლიზუმაბის ჯგუფში მედიანური საერთო გადარჩენა 12.3 თვე იყო, პლაცებოს ჯგუფში კი — 10.3 თვე. სტანდარტულ მკურნალობაზე ატეზოლიზუმაბის დამატებამ სიკვდილის რისკი % 30-ით შეამცირა. • მედიანური პროგრესირების გარეშე გადარჩენა, შესაბამისად, 5.2 და 4.3 თვე იყო. ატეზოლიზუმაბმა პროგრესირების რისკი % 23-ით შეამცირა.
• გვერდითი მოვლენების შედარებისას ატეზოლიზუმაბის, კარბოპლატინისა და ეტოპოზიდის უსაფრთხოების პროფილი მანამდე გამოქვეყნებულ კლინიკურ კვლევებთან შესაბამისობაში იყო და ახალი გვერდითი მოვლენები არ გამოვლენილა.
• კვლევის ქვეჯგუფურ ანალიზში შემდეგი აღმოჩენები იყო საყურადღებო:
1. 65 წელზე უფროსი პაციენტები ატეზოლიზუმაბისგან მეტ სარგებელს იღებდნენ;
2. სტანდარტულ მკურნალობაზე ატეზოლიზუმაბის დამატებამ თავის ტვინის მეტასტაზების მქონე პაციენტების სიცოცხლე არ გაახანგრძლივა,
3. სიმსივნის მუტაციური ტვირთის 16-ზე მაღალი მაჩვენებლის მქონე პაციენტები ატეზოლიზუმაბისგან მეტ სარგებელს იღებდნენ.

IMpower133 კვლევაში ატეზოლიზუმაბის მიმღები პაციენტების ≥ % 20-ში ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები, დაღლილობა, ასთენია (უძლურება, სისუსტე), გულისრევა, ალოპეცია (თმის ცვენა), შეკრულობა და უმადობა იყო.

ფილტვის წვრილუჯრედოვანი კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ატეზოლიზუმაბის რეკომენდებული დოზა, ყოველ 3 კვირაში, 60 წუთის განმავლობაში ინტრავენურად შესაყვანი 1200 mg-ია. იმავე დღეს გამოყენებისას ატეზოლიზუმაბი ქიმიოთერაპიამდე უნდა გაკეთდეს. თუ პირველი ინფუზია კარგად გადაიტანეს, ყველა შემდგომი ინფუზია 30 წუთის განმავლობაში შეიძლება ჩატარდეს.

დასკვნის სახით, ფილტვის განვითარებული წვრილუჯრედოვანი კიბოს პირველი ხაზის სტანდარტული მკურნალობა შეიცვალა FDA-ს ამ დამტკიცებით, რომელსაც საფუძვლად უდევს საერთო გადარჩენის გამახანგრძლივებელი იმუნოთერაპიის შედეგები IMpower133 კვლევაში.