İçeriğe geç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tıbbi Onkoloji Uzmanı
İletişim+90 (538) 677 60 18

Semaglutid 6-12 Yaş Obez Çocuklarda Etkili mi? STEP Young Sonuçları NEJM'de Yayımlandı

Semaglutid 6-12 Yaş Obez Çocuklarda Etkili mi? STEP Young Sonuçları NEJM'de Yayımlandı
Bu Makalede

Obezitesi Olan 6-12 Yaş Çocuklarda Haftada Bir Semaglutid: STEP Young Çalışması Ne Gösterdi?

16 Kasım 2026'da New England Journal of Medicine'da yayımlanan faz 3 STEP Young çalışması, haftada bir deri altı semaglutidin 6-12 yaş arası obezitesi olan çocuklarda beden kitle indeksini (BKİ) plaseboya göre belirgin azalttığını gösterdi. 68. haftada BKİ semaglutid grubunda %13,5 azalırken plasebo grubunda %2,7 arttı; iki grup arasındaki fark 16,2 puandı. Semaglutid alan çocukların %38'inde BKİ obezite sınırının altına indi; bu oran plasebo grubunda %2'ydi. Ancak semaglutid alan çocuklarda boy artışı daha azdı, mide-bağırsak yan etkileri sıktı ve ilacın yıllar içindeki etkileri ile bırakıldıktan sonra ne olacağı henüz bilinmiyor. Semaglutid bugün ABD'de ve Avrupa'da 12 yaş altında obezite için onaylı değil. Bu yazıda çalışmanın ayrıntılarını, sonuçları nasıl okumak gerektiğini, endişeleri ve aileler için pratik anlamını anlatıyorum. Semaglutidin erişkinlerdeki kullanımını Wegovy ve Ozempic yazılarımda, obezitenin neden bir hastalık olarak görülmesi gerektiğini ise bu yazımda ele almıştım.

−16,2puan · 68. haftada BKİ değişiminde semaglutid ile plasebo arasındaki fark
38 / 2% · obezite sınırının altına inen çocuk (semaglutid / plasebo)
79 / 23% · BKİ kategorisinde en az bir basamak iyileşme
167obezitesi olan 6-12 yaş arası çocuk; 104 hafta izlem
Hızlı Yanıt · Hekim Özeti
  • Ne çalışıldı? 9 ülkede, obezitesi olan 6-12 yaş arası 167 çocuk 2:1 oranında haftada bir semaglutid (112) ya da plasebo (55) aldı; herkes yaşam tarzı danışmanlığı aldı. Tedavi 104 hafta sürdü. Çocukların %85'inden fazlasında ağır (2. ya da 3. derece) obezite vardı.
  • Sonuç: 68. haftada BKİ değişimi %-13,5'e karşı %+2,7 (fark 16,2 puan). BKİ kategorisinde iyileşme %79'a karşı %23; obezite sınırının altına inme %38'e karşı %2. 104. haftada fark sürdü (%-9,4'e karşı %+8,4). Bel çevresi, kan şekeri, trigliserit ve CRP de iyileşti.
  • Güvenlik: Kusma (%70'e karşı %29), ishal ve bulantı sık; çoğu hafif ve geçici. Ciddi yan etkiler iki grupta benzer (%9). Semaglutid grubunda boy artışı daha az; kemik yaşı ve ergenlik gelişimi benzer.
  • Ne anlama geliyor? Ağır obezitesi olan küçük çocuklar için gelecekte önemli bir seçenek olabilir; ancak henüz onaylı değil, uzun dönem verisi yok ve temel tedavi aile temelli yaşam tarzı değişikliği olmaya devam ediyor.

Bu konu neden önemli?

Dünyada 200 milyondan fazla okul çağındaki çocuk obezite ile yaşıyor; ABD'de 6-11 yaş arası her beş çocuktan biri obez. Ülkemizde de Sağlık Bakanlığı'nın ilkokul 2. sınıf öğrencilerinde yaptığı 2016 araştırmasında fazla kilo %14,6, obezite %9,9 oranında bulundu. Çocukluk çağı obezitesi yalnızca kilo sorunu değil; tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, yağlı karaciğer, uyku apnesi, eklem sorunları ve ruhsal zorluklar çocukluk döneminde bile başlayabiliyor ve erişkinlikte hızla ağırlaşabiliyor (insülin direnci ve prediyabet, obezite ve kalp-damar hastalığı). Obezite ayrıca 13 kanser türünün riskini artırıyor (kanserin önlenebilir nedenleri, diyabet ve kanser).

12 yaş altındaki çocuklarda tedavi seçenekleri çok sınırlı. Yaşam tarzı değişikliği temel tedavi, ancak BKİ'de ortalama azalma küçük ve kalıcılığı belirsiz. ABD'de 12 yaş altında obezite için onaylı ilaç yok; Avrupa Birliği'nde yalnızca günlük iğne olarak kullanılan liraglutid 6 yaş ve üzeri çocuklar için onaylı (liraglutid). Ağır obezitesi olan küçük çocuklar ve aileleri için etkili ve güvenli yeni seçeneklere ihtiyaç var. Öte yandan, büyüme çağındaki çocuklara yıllarca sürebilecek bir ilaç tedavisi başlamak, erişkinlerden çok daha dikkatli düşünülmesi gereken bir karar.

İlk mi?
  • Evet: 6-12 yaş arası çocuklarda haftada bir uygulanan bir GLP-1 ilacının obezite tedavisindeki ilk yayımlanmış faz 3 sonuçları. Yazarlar, iki yıllık plasebo kontrollü tedavi süresini çalışmanın en güçlü yönlerinden biri olarak vurguluyor.
  • Hayır: Bu yaş grubunda çalışılan ilk GLP-1 ilacı değil; günlük liraglutid 2025'te yayımlanan SCALE Kids çalışmasıyla 6-12 yaşta değerlendirilmiş ve Avrupa'da onay almıştı.
  • Henüz değil: Semaglutid 12 yaş altında hiçbir ülkede obezite için onaylı değil; bu çalışma bir onay değil, onaya temel olabilecek bir veri.
2020
Ergenlerde liraglutid
Günlük liraglutid 12-18 yaş ergenlerde obezite için onay aldı.
2022
STEP TEENS
Ergenlerde semaglutid BKİ'yi %16,1 azalttı; FDA ve EMA 12 yaş ve üzeri için onayladı.
2023
AAP kılavuzu
Amerikan Pediatri Akademisi 12 yaş ve üzerinde ilacın önerilmesini, daha küçüklerde ise sunulabileceğini belirtti.
2025
SCALE Kids
6-12 yaşta günlük liraglutid BKİ'yi plaseboya göre 7,4 puan daha fazla azalttı; Avrupa'da onaylandı.
16 Kasım 2026
STEP Young
6-12 yaşta haftada bir semaglutid ile BKİ farkı 16,2 puan; iki yıllık plasebo kontrollü veri.

STEP Young çalışması nedir?

STEP Young, obezitesi olan 6-12 yaş arası 167 çocukta haftada bir deri altı semaglutidi plaseboyla karşılaştıran çift kör, randomize faz 3 çalışmadır. Çocuklar 104 hafta tedavi aldı ve tamamına yaşam tarzı danışmanlığı verildi. 68. haftada semaglutid BKİ'yi plaseboya göre 16,2 puan daha fazla azalttı.

Çalışma Temmuz 2023'te başladı ve 9 ülkede 48 merkezde yürütüldü. Yaş ve cinsiyete göre BKİ'si 95. persentil ya da üzerinde olan çocuklar alındı; çocukların en az %30'unun ağır obezitesi olması şartı vardı. Gerçekte bu oran çok daha yüksekti: Semaglutid grubunda çocukların %55'inde 3. derece, %34'ünde 2. derece obezite vardı. Ortalama yaş 10, ortalama vücut ağırlığı 72 kg, ortalama BKİ 32,4 idi; çocukların yaklaşık yarısında obeziteye bağlı en az bir sorun (astım, kolesterol yüksekliği, karaciğer yağlanması, prediyabet gibi) bulunuyordu. Bu nedenle sonuçlar, hafif kilo fazlası olan çocuklara değil, ağır obezitesi olan çocuklara ait.

Şekil 1 · STEP Young çalışmasının tasarımı

Faz 3, çift kör, randomize, plasebo kontrollü

167 çocuk · 6-12 yaş · 9 ülke, 48 merkezBKİ yaşa ve cinsiyete göre ≥95. persentil;%85'inden fazlasında 2. ya da 3. derece obezite Semaglutidhaftada bir, deri altı2,4 mg ya da 1,7 mg*112 çocuk Plasebohaftada bir, deri altıgörünüşte aynı iğne55 çocuk Herkese yaşam tarzı danışmanlığıdiyetisyen ya da sağlık profesyoneli eşliğinde 104 hafta tedavi + 7 hafta ilaçsız izlemilk 16 hafta doz artışıbirincil sonlanım: 68. haftada BKİ değişimi *Doz kiloya göre60 kg üzeri 2,4 mg; 45-60 kg 1,7 mg;ya da tolere edilen en yüksek doz
Okunuşu: 9 ülkede 48 merkezde, yaş ve cinsiyete göre BKİ'si 95. persentil ya da üzerinde olan 6-12 yaş arası 167 çocuk çalışmaya alındı; çocukların %85'inden fazlasında 2. ya da 3. derece obezite vardı. Çocuklar 2:1 oranında haftada bir deri altı semaglutid (112 çocuk) ya da görünüşte aynı plasebo iğnesi (55 çocuk) aldı. Tüm çocuklara diyetisyen ya da sağlık profesyoneli eşliğinde yaşam tarzı danışmanlığı verildi. Tedavi 104 hafta sürdü, ilk 16 haftada doz kademeli artırıldı; ardından 7 hafta ilaçsız izlem yapıldı. Doz kiloya göre belirlendi: 60 kg üzeri 2,4 mg, 45-60 kg arası 1,7 mg ya da tolere edilen en yüksek doz.

Sonuçlar: kilo ve BKİ

Çalışmanın birincil sonlanımı, 68. haftada BKİ'deki yüzde değişimdi. Tedaviyi bırakan ya da başka tedaviye geçen çocuklar dahil herkesin değerlendirildiği ana analizde BKİ semaglutid grubunda %13,5 azaldı, plasebo grubunda %2,7 arttı; fark 16,2 puan (%95 GA 12,9-19,4). Çocukların tedaviyi aksatmadan sürdürdüğü varsayılan analizde ise azalma %17,4 oldu. Şirket açıklamalarında öne çıkan rakam bu ikincisi; ancak gerçek yaşamı daha iyi yansıtan rakam %13,5. Vücut ağırlığına bakıldığında semaglutid alan çocuklar 68 haftada ortalama %6,4 kilo verirken, plasebo alan çocukların kilosu %13,6 arttı. Büyüme çağındaki çocuklarda bu fark önemli: Hedef her zaman kilo vermek değil, boy uzarken kilonun artmaması ya da yavaşlamasıdır.

BKİ kategorisinde en az bir basamak iyileşme semaglutid grubunda %79, plasebo grubunda %23 oldu. Semaglutid alan çocukların %38'inde BKİ obezite sınırının altına indi (plasebo %2) ve %13'ü sağlıklı kilo aralığına ulaştı (plasebo %0). 104. haftada fark sürdü, ancak bir miktar azaldı: BKİ semaglutid grubunda %9,4 azalırken plasebo grubunda %8,4 arttı. 104. hafta verileri çoklu karşılaştırma için düzeltilmediğinden yorumlanırken temkinli olmak gerekiyor (araştırma sonuçlarını doğru okumak).

BKİ kategorilerinin değişimi

Çocukların yüzdesi; CDC büyüme eğrilerine göre. Gözlenen değerler.

Semaglutid · başlangıç (112)

%55
%34
%11

Semaglutid · 68. hafta (99)

%16
%20
%25
%25
%13

Semaglutid · 104. hafta (96)

%17
%23
%27
%23
%10

Plasebo · başlangıç (55)

%53
%27
%20

Plasebo · 68. hafta (47)

%40
%30
%28

Plasebo · 104. hafta (41)

%39
%40
%22
3. derece obezite2. derece obezite1. derece obezitefazla kilosağlıklı kilo

Semaglutid grubunda 68. haftada çocukların %38'i obezite sınırının altına indi; %13'ü sağlıklı kilo aralığına ulaştı. Plasebo grubunda hiçbir çocuk sağlıklı kilo aralığına ulaşmadı. Yüzdeler yuvarlama nedeniyle 100 etmeyebilir.

68. haftada BKİ'de en az ne kadar azalma?

Çocukların yüzdesi; semaglutid (renkli) ve plasebo (gri).

≥%5 azalma · semaglutid
%84
Plasebo
%13
≥%10 azalma · semaglutid
%75
Plasebo
%4
≥%15 azalma · semaglutid
%63
Plasebo
%0
≥%20 azalma · semaglutid
%37
Plasebo
%0

Bu sonuçlar destekleyici sonlanımlardır ve çoklu karşılaştırma için düzeltilmemiştir; kesin etki büyüklüğü olarak yorumlanmamalıdır.

Kardiyometabolik göstergeler ve vücut bileşimi

68. haftada bel çevresi semaglutid grubunda 8,5 cm azalırken plasebo grubunda 2,7 cm arttı. Sistolik kan basıncı, HbA1c, trigliserit ve inflamasyon göstergesi CRP de semaglutid ile daha fazla düştü; örneğin CRP %68 azaldı (plasebo %14). Önceden belirlenmiş keşif amaçlı bir analizde, başlangıçta prediyabeti olan çocukların %93'ünde 68. haftada kan şekeri normale döndü (plasebo %56) (prediyabet). Bu sonuçlar umut verici, ancak çoklu karşılaştırma için düzeltilmediğinden kesin kanıt değil, destekleyici bulgu olarak değerlendirilmeli (kolesterol).

Vücut bileşimi 50 çocukta DXA ile ölçüldü. Semaglutid grubunda vücuttaki yağ oranı daha fazla azaldı, yağsız dokunun oranı daha fazla arttı. Ancak mutlak olarak bakıldığında, plasebo grubundaki çocuklarda yağsız doku daha fazla arttı (68. haftada 5,3 kg'a karşı 3,1 kg). Yazarlar bunu plasebo grubundaki genel kilo artışına bağlıyor; yine de büyüme çağında kas ve kemik gelişiminin izlenmesi önemli (zayıflama iğneleri ve kas kaybı).

Güvenlik: boy, mide-bağırsak ve ruh sağlığı

Boy uzaması

Çalışmanın en dikkat çekici güvenlik bulgusu boy artışıydı. Ortanca boy artışı 68. haftada semaglutid grubunda 5,7 cm, plasebo grubunda 7,8 cm; 104. haftada 8,8 cm'ye karşı 12,1 cm oldu. Yıllık büyüme hızı da semaglutid ile daha düşüktü. Buna karşılık kemik yaşı, kemik mineral yoğunluğu ve ergenlik gelişimi iki grupta benzerdi. Yazarlar, obezitesi olan çocukların ergenlik öncesinde normalden daha hızlı uzadığını, kilonun azalmasıyla büyüme hızının normale yaklaşmış olabileceğini düşünüyor. Bu açıklama makul; ancak nihai erişkin boyuna etkiyi bilmek için yıllarca izlem gerekiyor.

Mide-bağırsak yan etkileri

Yan etkiler iki grupta da çok sıktı (%96'ya karşı %93). En sık yan etkiler mide-bağırsak kaynaklıydı ve semaglutid ile daha sık görüldü: 111. haftaya kadar kusma %70'e karşı %29, ishal %62'ye karşı %35, bulantı %58'e karşı %24. Bu yan etkiler çoğunlukla hafif-orta, geçiciydi ve doz artırma döneminde yoğunlaştı; yalnızca 1 çocuk bu nedenle tedaviyi bıraktı. Kusmanın çocuklarda erişkinlere göre daha sık görülmesi dikkat çekici (zayıflama iğnelerinin yan etkileri). Ciddi yan etkiler iki grupta benzerdi (%9), yaşam kaybı görülmedi ve yeni bir güvenlik sinyali saptanmadı.

Yan etkiler (111. haftaya kadar)

Çocukların yüzdesi; semaglutid (renkli) ve plasebo (gri).

Kusma
%70
Plasebo
%29
İshal
%62
Plasebo
%35
Bulantı
%58
Plasebo
%24
Ciddi yan etki
%9
Plasebo
%9
Ruhsal belirti ya da tanı
%21
Plasebo
%24

Mide-bağırsak yan etkileri çoğunlukla hafif-orta, geçiciydi ve doz artışı döneminde yoğunlaştı; bu nedenle tedaviyi bırakan 1 çocuk oldu. Yan etki nedeniyle toplam bırakma semaglutid grubunda %4, plasebo grubunda %2. Yaşam kaybı olmadı.

Ruh sağlığı

Ruhsal belirti ya da tanı semaglutid grubunda %21, plasebo grubunda %24 çocukta bildirildi; ruh sağlığı uzmanına yönlendirme de semaglutid grubunda daha azdı (%8'e karşı %15). Bu bulgular, GLP-1 ilaçlarının ruh sağlığına olumsuz etkisi olduğu yönündeki endişeleri desteklemiyor (zayıflama iğnelerinin bilinmeyen yan etkileri). Ancak çalışmada yeme bozukluğu taraması yapılmadı (zayıflama iğneleri ve yeme davranışı); iştahı belirgin baskılayan bir ilacın çocuklarda yeme davranışına uzun dönem etkileri ayrıca araştırılmalı.

Şekil 2 · Sonuçları okurken dikkat edilecekler

Yarar, belirsizlik ve sınırlar

YararBKİ'de belirgin azalma%38 obezite sınırı altıbel, şeker, yağ, CRP Büyümeboy artışı daha azkemik yaşı, ergenlikbenzer; izlem şart Yan etkilerkusma %70 / %29çoğu hafif, geçiciciddi olay %9 / %9 Bilinmeyenlerilaç bırakılınca neolacak? Yıllar sonra?yeme bozukluğu riski? Çalışmanın sınırlarıçoğunluğu beyaz çocuklar; yeme bozukluğu taraması yok;plasebo grubunun %36'sı 104. haftaya kadartedaviyi bırakmıştı
Okunuşu: Yarar tarafında semaglutid BKİ'de belirgin azalma sağladı, çocukların %38'inde BKİ obezite sınırının altına indi ve bel çevresi, kan şekeri, trigliserit ve CRP iyileşti. Büyüme tarafında boy artışı daha azdı; kemik yaşı ve ergenlik gelişimi benzerdi ama uzun dönem izlem şart. Mide-bağırsak yan etkileri, özellikle kusma (%70'e karşı %29), sık ama çoğunlukla hafif ve geçiciydi; ciddi yan etkiler benzerdi (%9'a karşı %9). İlaç bırakıldığında ne olacağı, yıllar sonraki etkiler ve yeme bozukluğu riski bilinmiyor. Çalışmanın sınırları arasında katılımcıların çoğunun beyaz olması, yeme bozukluğu taraması yapılmaması ve plasebo grubunun %36'sının 104. haftaya kadar tedaviyi bırakması var.

Diğer çalışmalarla karşılaştırma

Çalışma Yaş, ilaç Süre BKİ değişimi (ilaç / plasebo)
STEP Young (2026) 6-12 yaş, haftada bir semaglutid 68 hafta %-13,5 / %+2,7; fark 16,2 puan
SCALE Kids (2025) 6-12 yaş, günlük liraglutid 56 hafta Fark 7,4 puan
STEP TEENS (2022) 12-18 yaş, haftada bir semaglutid 68 hafta %-16,1 / %+0,6; fark 16,7 puan
Yaşam tarzı değişikliği Çeşitli yaşlar Değişken BKİ'de ortalama yaklaşık 0,7 birim azalma

Çalışmalar doğrudan karşılaştırılmadı; ancak tablo, 6-12 yaştaki etkinin ergenlerde görülene yakın olduğunu ve günlük liraglutidden daha büyük göründüğünü düşündürüyor. Semaglutid ve tirzepatidin erişkinlerdeki kullanımını zayıflama iğnelerinin gerçek etkileri ve tirzepatid yazılarımda ele almıştım.

Aileler için pratik anlamı

Bu çalışma, ağır obezitesi olan küçük çocuklar için bir kapının aralandığını gösteriyor; ama henüz bir tedavi önerisi değil. Semaglutid 12 yaş altında obezite için hiçbir ülkede onaylı değil; bu yaş grubunda kullanımı endikasyon dışı olur ve yalnızca çocuk endokrinolojisi uzmanlarının yakın izleminde, istisnai durumlarda düşünülebilir. İnternetten ya da yakın çevreden duyulan bilgilerle çocuğa zayıflama iğnesi başlanmamalı.

Şekil 3 · Çocukluk çağı obezitesinde basamaklı yaklaşım

İlaç, temel tedavinin yerine değil, yanına

Tanı: BKİ ≥95. persentilyaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrileri;95. persentilin %120'si ve üzeri ağır obezite Temel: aile temelli yaşam tarzı tedavisibeslenme, hareket, uyku, ekran süresi;tüm aile birlikte Ağır obezite ya da komplikasyonçocuk endokrinolojisi değerlendirmesi;genetik ve hormonal nedenler araştırılır 12 yaş ve üzerionaylı ilaçlar:semaglutid,liraglutid ve diğerleri 6-12 yaşAB'de liraglutid;semaglutid henüzonaylı değil
Okunuşu: Çocukluk çağı obezitesi, yaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrilerinde BKİ'nin 95. persentil ve üzerinde olmasıyla tanımlanır; 95. persentilin %120'si ve üzeri ağır obezitedir. Temel tedavi; beslenme, hareket, uyku ve ekran süresini kapsayan, tüm ailenin birlikte katıldığı yaşam tarzı tedavisidir. Ağır obezite ya da obeziteye bağlı bir sorun varsa çocuk endokrinolojisi değerlendirmesi yapılır ve genetik ya da hormonal nedenler araştırılır. 12 yaş ve üzerinde semaglutid, liraglutid ve diğer bazı ilaçlar onaylıdır. 6-12 yaşta yalnızca Avrupa Birliği'nde liraglutid onaylıdır; semaglutid bu yaş grubunda henüz onaylı değildir.

Ailelere en önemli mesajım şu: Çocukluk çağı obezitesi, çocuğun ya da ailenin "irade eksikliği" değil, tedavi edilmesi gereken kronik bir hastalık. Temel tedavi, tüm ailenin birlikte katıldığı beslenme, hareket, uyku ve ekran süresi düzenlemeleri (çocuklar ve spor, mahalle oyunları, beslenmenin temelleri). İlaçlar, onaylandıkları yaş gruplarında ve uygun çocuklarda bu temelin yerine değil yanına eklenebilecek araçlar. Çocuğun kilosu konusunda damgalayıcı dilden kaçınmak ve konuyu çocuğun sağlığı ve iyi oluşu üzerinden konuşmak da tedavinin parçası (obezitenin gerçek nedeni).

Türkiye'de durum

Ülkemizde obezite tedavisi için semaglutid (Wegovy) ruhsatlı ve eczanelerde satılıyor; ancak SGK tarafından karşılanmıyor ve 12 yaş altındaki çocuklarda obezite tedavisi için onaylı bir kullanımı yok (zayıflayarak diyabet geri döner mi?). Çocukluk çağı obezitesinin giderek arttığı ülkemizde, okul ve aile temelli önleme programlarının güçlendirilmesi ve ağır obezitesi olan çocukların çocuk endokrinolojisi merkezlerine erken yönlendirilmesi, yeni ilaçlardan bağımsız olarak en öncelikli adımlar (obezitenin anlamı, diyabet ve Türkiye).

Çocuk doktorunuza sorabileceğiniz sorular

  • Çocuğumun BKİ'si yaşına ve cinsiyetine göre hangi persentilde; obezitenin derecesi nedir?
  • Obeziteye bağlı bir sorun (prediyabet, karaciğer yağlanması, tansiyon, uyku apnesi) var mı?
  • Genetik ya da hormonal bir neden araştırılmalı mı?
  • Aile olarak hangi değişiklikleri yapmalıyız; diyetisyen ya da çocuk obezite programına yönlendirme mümkün mü?
  • İlaç tedavisi çocuğumun yaşında ve durumunda bir seçenek mi; yoksa bir klinik çalışma uygun olabilir mi (klinik çalışma nedir?)?
Yaygın yanlışlar
  • "Artık çocuklara da zayıflama iğnesi yapılabilir." Hayır. Semaglutid 12 yaş altında obezite için onaylı değil; bu çalışma onaya temel olabilecek bir veri.
  • "İğne başlanırsa diyet ve hareket gerekmez." Yanlış. Çalışmadaki tüm çocuklar yaşam tarzı danışmanlığı da aldı; ilaç bu temelin yerine geçmez.
  • "Çocuk kilo vermezse tedavi başarısızdır." Büyüme çağında kilonun sabit kalması ya da yavaş artması, boy uzarken BKİ'yi düşürür; amaç her zaman kilo kaybı değildir.
  • "Bu ilaç çocuğun boyunu kısaltır." Boy artışı semaglutid ile daha azdı, ancak kemik yaşı ve ergenlik gelişimi benzerdi; nihai boya etkisi bilinmiyor ve izlem gerekiyor.
  • "Çocukluk çağı obezitesi büyüyünce geçer." Ağır obezitesi olan çocukların çoğunda obezite erişkinlikte de sürer ve sağlık sorunları erken başlar.

Sıkça Sorulan Sorular

STEP Young çalışması nedir?
STEP Young, obezitesi olan 6-12 yaş arası 167 çocukta haftada bir deri altı semaglutidi plaseboyla karşılaştıran faz 3 çalışmadır. 68. haftada BKİ semaglutid grubunda %13,5 azaldı, plasebo grubunda %2,7 arttı. Sonuçlar 16 Kasım 2026'da New England Journal of Medicine'da yayımlandı.
Semaglutid çocuklarda kullanılabilir mi?
Semaglutid 12 yaş ve üzeri ergenlerde obezite tedavisi için onaylıdır. 6-12 yaş arası çocuklarda henüz hiçbir ülkede onaylı değildir. Bu yaş grubunda kullanım kararı yalnızca çocuk endokrinolojisi uzmanlarınca, istisnai durumlarda verilebilir.
Semaglutidin çocuklarda yan etkileri nelerdir?
En sık yan etkiler kusma, ishal ve bulantıdır; çoğu hafif ve geçicidir. STEP Young'da kusma semaglutid ile %70, plaseboyla %29 oranında görüldü. Semaglutid alan çocuklarda boy artışı daha azdı; kemik yaşı ve ergenlik gelişimi benzerdi.
Çocukluk çağı obezitesinin tedavisi nedir?
Temel tedavi, tüm ailenin katıldığı beslenme, hareket, uyku ve ekran süresi düzenlemelerini içeren yaşam tarzı tedavisidir. Ağır obezitede çocuk endokrinolojisi değerlendirmesi gerekir; 12 yaş ve üzerinde onaylı ilaçlar, uygun çocuklarda bu tedaviye eklenebilir.

Sözlük

BKİ (beden kitle indeksi)
Kilonun boyun karesine bölünmesiyle hesaplanan değer; çocuklarda yaşa ve cinsiyete göre persentille değerlendirilir.
Persentil
Bir çocuğun aynı yaş ve cinsiyetteki 100 çocuk arasındaki sırası.
Ağır obezite
Çocuklarda BKİ'nin 95. persentil değerinin %120'si ve üzerinde olması (2. ve 3. derece obezite).
GLP-1 reseptör agonisti
İştahı azaltan ve kan şekerini düzenleyen, bağırsak hormonunu taklit eden ilaç grubu.
Semaglutid
Haftada bir deri altına uygulanan GLP-1 reseptör agonisti.
Liraglutid
Günde bir kez uygulanan GLP-1 reseptör agonisti; Avrupa'da 6 yaş ve üzeri çocuklarda obezite için onaylı.
Plasebo
Görünüşte aynı ama etken madde içermeyen ilaç.
DXA
Vücuttaki yağ, kas ve kemik miktarını ölçen düşük dozlu röntgen tetkiki.
Tanner evresi
Ergenlik gelişiminin 1'den 5'e kadar derecelendirilmesi.
Endikasyon dışı kullanım
Bir ilacın onaylı olmadığı yaş ya da durumda kullanılması.

DROZDOGAN Akademi Yorumu

STEP Young, ağır obezitesi olan küçük çocuklarda bugüne kadarki en etkili ilaç sonuçlarını gösteriyor. Ama büyüme çağındaki bir çocuğa yıllarca sürebilecek bir ilaç başlamak, erişkinden çok daha fazla soru doğuruyor; bu soruların bir kısmının yanıtı henüz yok.

⚡ Neden önemli

6-12 yaşta ağır obezite için etkili seçenekler yok denecek kadar azdı. BKİ'de 16 puanlık fark ve çocukların üçte birinden fazlasının obezite sınırının altına inmesi, bu çocuklarda erken yaşta başlayan diyabet, karaciğer ve kalp-damar sorunlarının önlenmesi açısından önemli bir potansiyel taşıyor.

✅ Güçlü yönler

Çift kör, plasebo kontrollü, iki yıllık faz 3 tasarım; ağır obezitesi olan gerçekçi bir hasta grubu; DXA ile vücut bileşimi ölçümü; büyüme, kemik yaşı ve ergenlik gelişiminin ayrıntılı izlenmesi; hakemli dergide tam yayın.

⚠️ Sınırlar

Küçük örneklem (167 çocuk); katılımcıların çoğunluğu beyaz; yeme bozukluğu taraması yok; plasebo grubunda yüksek bırakma; ilaç bırakıldıktan sonra yalnızca 7 haftalık izlem; boy artışındaki azalmanın nihai boya etkisi bilinmiyor; şirket tarafından desteklenen çalışma.

🩺 Pratikte

Ben bir tıbbi onkoloğum; ancak obezitenin kanser riskini artırdığını bildiğim için bu konuyu yakından izliyorum. Çocuğunun kilosu konusunda bana danışan ailelere, önce çocuk doktoru ve çocuk endokrinolojisi değerlendirmesini ve aile temelli yaşam tarzı tedavisini öneriyorum. Semaglutidin bu yaş grubunda onay alması durumunda bile, kararın büyüme ve ruh sağlığını da izleyen deneyimli bir çocuk ekibince verilmesi gerektiğini düşünüyorum.

❓ Açık sorular

İlaç bırakıldığında kilo geri alınacak mı? Tedavi kaç yıl sürmeli? Nihai erişkin boyu, kemik sağlığı ve ergenlik nasıl etkilenecek? Yeme davranışına uzun dönem etkisi ne? Erken yaşta başlanan tedavi erişkinlikteki diyabet, kalp hastalığı ve kanser riskini azaltacak mı?

Sonuç: STEP Young, ağır obezitesi olan 6-12 yaş çocuklarda semaglutidin BKİ'yi belirgin ve iki yıl boyunca azalttığını gösteren önemli bir çalışma. Ancak henüz bir onay değil; uzun dönem güvenlik ve kalıcılık verileri gelene kadar bu yaş grubunda temel tedavi aile temelli yaşam tarzı değişikliği olmaya devam etmeli.

Şeffaflık notu
  • Bu yazı Kasım 2026'da hazırlanmıştır.
  • Veriler 16 Kasım 2026 tarihli New England Journal of Medicine makalesine dayanır. Ana analiz, tedaviyi bırakanlar dahil tüm çocukları içeren analizdir; şirket açıklamalarında öne çıkan %17,4 BKİ azalması, çocukların tedaviyi aksatmadan sürdürdüğü varsayılan analize aittir.
  • 104. hafta sonuçları, kardiyometabolik ölçümler ve BKİ azalma eşikleri çoklu karşılaştırma için düzeltilmemiştir; kesin etki büyüklüğü olarak yorumlanmamalıdır.
  • Çalışma Novo Nordisk tarafından desteklenmiştir. Türkiye çocukluk çağı obezite verileri Sağlık Bakanlığı'nın 2016 araştırmasından alınmıştır.
  • Şemalar basitleştirilmiştir. Akademi yorumu bana aittir. Bu yazı tıbbi tavsiye değildir; çocuğunuzun tedavisine ilişkin kararları çocuk doktorunuzla birlikte verin.

Kaynaklar

  1. Jastreboff AM, Harder-Lauridsen NM, Van Name M, et al. Semaglutide for the Treatment of Obesity in Children 6 to <12 Years of Age. N Engl J Med 2026. nejm.org
  2. Novo Nordisk. STEP Young results presented at ObesityWeek 2026 (16 November 2026). novonordisk.com
  3. Fox CK, Barrientos-Pérez M, Bomberg EM, et al. Liraglutide for children 6 to <12 years of age with obesity — a randomized trial. N Engl J Med 2025;392:555-565. pubmed
  4. Weghuber D, Barrett T, Barrientos-Pérez M, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adolescents with Obesity. N Engl J Med 2022;387:2245-2257. doi
  5. Hampl SE, Hassink SG, Skinner AC, et al. Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Treatment of Children and Adolescents With Obesity. Pediatrics 2023;151:e2022060640. doi
  6. Contemporary Pediatrics. Semaglutide cuts BMI 13.5% in children aged 6 to 11 with obesity (16 November 2026). contemporarypediatrics.com
  7. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) raporu. hsgm.saglik.gov.tr

Randevu talebi

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Bu yazıyı birlikte inceleyelim

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

DROZDOGAN YAPAY ZEKA

Drozdogan Asistanı

Semaglutid 6-12 Yaş Obez Çocuklarda Etkili mi? STEP Young Sonuçları NEJM'de Yayımlandı

Makale hakkında sorun; yanıtları sitemizdeki yayımlanmış yazılarla birlikte okuyun.

Sohbet ve gizlilik bilgisi

Bu sohbet, Drozdogan Asistanı tarafından yanıtlanır ve kalite kontrolü için yetkili site yöneticilerince incelenebilir. Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Yanıtların hazırlanmasında OpenAI altyapısı kullanılır. Soru ve yanıtlar bu hizmette işlenir; sohbet kayıtları sitemizde saklanır. Kimlik, iletişim veya kişisel sağlık bilgisi paylaşmayın.

0 / 1000

Bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi vermez.

İlgili Makaleler

Bu konuyu farklı yönleriyle ele alan diğer yazılar.

Bilimden Haberdar Olun

Yeni yazılar ve bilimsel gelişmeler e-postanıza gelsin.

Google Analytics genel sayfalarda bu pencereye bağlı olmadan çalışır ve analitik çerezler kullanabilir. Buradaki tercihiniz yalnız harici hizmetleri yönetir.

Çerez politikası