Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Kanser mitleri - Kanser hakkında söylentilerle baş etmek için hastalara ve hekimlere öneriler
Kanser hakkında söylentilerle baş etmek için hastalara ve hekimlere öneriler

Kanser hakkında söylentilerle baş etmek için hastalara ve hekimlere öneriler

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
28.06.2018

Aşağıdaki yazımız, dünyanın önce gelen online sağlık platformlarından biri olan Medscape'te 22 haziran 2018'de yayımlanmış "Klinik Pratikte Hastaların Kanser Mitlerini Gidermenin En İyi Yolları" adlı röportaj baz alınarak hazırlanmıştır.

Dr H. Jack West: Merhaba. Ben Jack West, Seattle, İsveç Kanser Enstitüsü'nde akciğer kanseri programının tıbbi direktörüyüm. Medscape Oncology Insights'a hoş geldiniz. Bugün Hope of Hope'dan böbrek kanseri programı direktörü Dr. Sumanta Kumar Pal ve Cleveland Klinik Taussig Kanser Enstitüsü'nden Yardımcı Doçent Timothy Gilligan bizlerle. Bize katıldığınız için çok teşekkürler. Geçtiğimiz on yıl içinde, doktorların ve hastaların iletişimlerinde pek çok değişim gerçekleşti. Bunların en dikkat çekeni ise online bilgilerin de artık doktor ve hasta etkileşiminde üçüncü taraf haline gelmesidir. Bu durum doktorları kaygılandırıyor, çünkü, potansiyel yanlış bilgilerin, yıllarca emekle ve özenle oluşturulan tıbbi bilgilerle karışma ihtimali var. Bu konudaki düşüncelerinizi alabilir miyim? Bu size göre ne kadar endişe verici?

Dr Sumanta Pal: Bu benim çalışma hayatımda kesinlikle belirgin bir konu. Kanser tedavilerinde en çok kafa karıştıran konulardan biri, bazı hastaların istisnai olarak kanser tedavilerine çok iyi yanıt vermeleridir. Bunlara istisnai yanıtlayıcı (exceptional responder) diyorum. Örneğin akciğer kanserlerinin %3-4'ü bir ALK veya ROS1 baskılayıcısına çok iyi yanıt verir ve bu hastaların yaşam süresi, diğer akciğer kanserlerine göre belirgin olarak daha uzundur. Bu görece yeni bir kavram olan hassas onkoloji örneğidir. Aynı kanser türüne sahip hastaların farklı tedavi yanıtlarına sahip olması, hastaların kafalarını karıştıran bir konudur. Bunda bağışıklık sistemi tümör ilişkisinin kişiden kişiye değişmesinin de etkisi vardır. Bu konuyla ilgili önemli bir zaman harcadım. Yeni ve hassas onkoloji tedavileri klasik kemoterapilerden farklı etkinlik ve yan etki profiline sahiptir. Bu tedavilere dair bazen çok faydalı online bilgiler bulunabilirken, bazen de abartılı veya gerçekle çelişen bilgiler bulunmaktadır.

West: Gördüğüm en büyük zorluk, laboratuvar ve klinik verilerin farkını aktarmak, daha sonra bilimsel bilgileri, sağlık profesyoneli olmayan kişilerin anlayabileceği bir şekilde sadeleştirmektir. Karşılaştığımız bir başka zorluk ise, medya tarafından erken bir bilimsel çalışmanın sansasyonelleştirilmesidir. Sıklıkla bir "mucize tedavi" veya "büyük atılım" kelimelerinin kullanıldığını görüyoruz. Her bilimsel gelişme elbette çok değerlidir, fakat bu tür abartılı ifadelerin klinik pratikte karşılığını bulmadan sık kullanılması, bilime olan güveni de sarsmaktadır. Örneğin, "Ben, canlı ilaç CAR-T hücresel tedavinin ne kadar heyecan verici olduğunun farkındayım, ama şu anda bu tedavi klinikte sadece çok az hasta için uygundur. Tim, sizin ve diğer klinisyenlerin hastalar ile ilgili karşılaştıkları aşırı zorluklar hakkında başka ne düşünüyorsunuz? Bir ilacın her hastada uyum sağlayacağı ve işe yarayacağı anlamına gelmez sonuçta.

Dr. Timothy Gilligan: Size katılıyorum, bir ilacın her insanda işe yarayacağı anlamına gelmediğini her zaman söylüyorum; ya da bir fare çalışması, bu tedavinin insanda işe yarayacağı anlamına gelmez; ya da meme kanserinde işe yarıyorsa, aynı ilaç prostat kanserinde işe yarayacağı anlamına gelmez. Evet, bu heyecan verici bir fikir olabilir, ama bazen hastaları yanlış yönlendiren fikirlerdir. Bunu anlatmayı, hasta eğitiminin bir sorumluluğu olarak görüyorum. Emin olmak için her hastada saygıyla çok dikkatli olmaya çalışıyorum. Hastalar ciddi bir hastalıkla mücadele ediyorlar ve korkmuş oluyorlar. İşe yarayabileceğini düşündükleri en iyi tedavi yöntemlerini araştırıyorlar ve bazen de bana işe yarar bir yaklaşımla gelebiliyorlar. Ancak bu detaylı bilgilendirme işi, zaman yönetimi açısından zor oluyor ve stresli bir hal alıyor. Bazen bazı hastalar daha önce görmediğim makalelerin çıktılarını alıp gelmiş oluyorlar. Bunu okuyacak vakit olmuyor ve onu ciddiye aldığınızı hissettirerek vereceğiniz tedaviyle arasında bir denge sağlamak gerekiyor. Bu gerçekten zor bir süreç. Bazılarımız hastaya şöyle demeyi tercih ediyor; "ben tıp okudum ve benim söylediklerimi dinlemelisin" ancak bu çoğu zaman işe yarayan bir dyalog şekli olmuyor.

West: Gerçekten böyle oluyor. Hastalar arkadaşlarının arkadaşlarından konuyla ilgili ilgisiz bir sürü kaynağı mail atabiliyor ve hastalar da bu yazıların çıktılarını alıp bize getiriyorlar. Ancak maalesef bunların çoğu kabul edilebilir bilgiler değil. Ve günümüzde hekime online araçlarla ulaşmak çok daha kolay. Artık mesaimiz sadece klinikte gelen hastayla sınırlı kalmıyor, günün herhangi bir saatinde hastalar veya yakınları mesaj atabiliyor ve hızlı bir geri dönüş almayı bekliyor. Bu gerçekten zor.

Gilligan: Benim deneyimlerim genelde, hastayı dinleyip tedavi edip sonrasında; "Bu çok heyecan verici, ama bu sizin durumunuza henüz uygun değil" diyorum. Çoğu hasta bunu duyunca biraz rahatlıyor. Çok fazla geri çevirdiğinizi ve tartıştığınızı mı düşünüyorsunuz? Deneyimlerinizi merak ediyorum.

Pal: Sana aynen katılıyorum. Belirli bir saygı düzeyiyle tedavi edip, hastalıkları için bazı kanıtları göstermek üzere zaman ayırırsanız, genellikle bu rahatlatıcı olur.

West: Zorlukların bir kısmının kanıt düzeyi ve genel zihniyet olduğunu düşünüyorum. Yeni bir tedaviyi kabul etmemiz ve bir öneride bulunmak için güçlü klinik kanıtları görmemiz gerektiğini tartışıyoruz. Tabii ki bir uygulamanın geleneksel, tamamlayıcı veya alternatif tıp olarak kabul edilmesi için, onaylı ilaçlar kadar titizlikle araştırma yapılmaz ve bu uygulamalar onaylı tıbbi tedaviler kadar sıkı denetime tabi tutulmaz. Bununla birlikte geleneksel ve tamamlayıcı tedavler büyük ilgi görür. İnsanlar gerçek temelli olmayan bilgileri internetten araştırıp bir yaklaşımda bulunabiliyorlar. Bunun nasıl engelleneceği konusunda bir cevabım yok. Bu konuda hastaya nasıl farklı bir perspektiften bakmamız gerektiği konusunda eğitim vermek, insanların özerkliğine saygı göstermek için yardım etmemiz iyi olacaktır.

- Kanserde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavilere İhtiyaç Hissedilmesinin 7 Sebebi

Gilligan: Burada iki alanla ilgili düşünmenin faydalı olacağını düşünüyorum. Biri ilişki alanıdır: Hastayla ne tür bir bağım var ve nasıl davrandığımı onlar nasıl deneyimliyorlar? Diğeri ise bu gerçek alan: Bilim hakkında ne biliyoruz? Klinisyenler olarak, bu bilimsel alanda gerçekleri ve verileri tartışırız. Hastalara, ciddi bir hastalığa sahip olduklarını hatırlamakta fayda var; korkuyorlar ve pek çok seçenek görmüyorlar. Tekrar aynı şekilde hissederlerse, onlara saygıyla davranıyorum, onlara değer veriyorum, onlara yardım etmek için elimden geleni yapıyorum, o zaman bilim hakkındaki mesajı çok daha iyi alacaklar. Eğer konuşmayı bir tartışmaya dönüştürürsem, onlara bilgim ile yanlış düşüncelere sahip olduklarını gösterebilirim, fakat bu duruma direneceklerdir. Bu gibi durumlarda iletişime dikkat etmek çok önemlidir.

- Hasta, hasta yakını ve hekim iletişimi nasıl olmalı?

West: (bu paragrafın, röportajın en can alıcı kısmı olduğunu düşünüyoruz) Herkesin önyargıları olduğunu kabul etmeliyiz. Ben modern tıp eğitimi almış biri olarak, kanıta dayalı tıbbı savunuyorum. Ancak herkes böyle düşünmeyebilir ve yanlış da olsa herkesin nasıl isterse öyle karar verme hakkı vardır. Benim işim hastanın olabildiğince bilinçli olduğundan emin olmak. Hasta veya yakını farklı yargıda bulunursa, bu kesinlikle yanlış diye üstelememeli. Benim işim hastaya mümkün olan en iyi bilgiyi vermek ve sonra bir karar vermesini sağlamak. Monty, başka ne düşünüyorsun?

Pal: Yine hayır. Tim ile aynı bakış açısındayız. Geleneksel, tamamlayıcı ve alternatif tıbbi uygulamaları konuşurken, onkolojinin önemli alanlarına da değiniyoruz. İlaçların belirli bir pH seviyesinde verilip verilmeyeceğini belirlemek için klinik çalışmaları araştırmamız gibi. Alternatif tıp konusunda hastaları uyarmak görevimizin bir parçasıdır.

West: Yüksek doz C vitamini veya başka bir tür alternatif tıp uygulamasının tümörü küçültücü etkisi, güçlü bilimsel kanıtlarla ortaya konamamıştır. Bu tür uygulamalar, standart kanser tedavilerine göre ya zayıf kaldı ya da ancak plasebo kadar etkinlik gösterdi. Bu da neden klinik araştırmalar yapmamız gerektiğini hatırlatıyor. Aynı zamanda, hastalarımıza ticari olarak temin edilebildikleri yüksek dozda vitaminlerin, bağışıklık sistemini ile birlikte kanser hücrelerini de güçlendirme riski taşıdıklarını hatırlatmamız gerekiyor. Bu nedenle çok daha iyi kurgulanmış, yani bağışıklık sisteminin güçlendirirken kanser hücrelerine katkısı olmayacak immün tedavilere ihtiyaç vardır, tıpkı yeni nesil immünoterapiler gibi.

Monty ve Tim, katıldığınız için çok teşekkür ederim. Bu harika bir tartışma oldu.

*

- Kanser yaptığı sanılan UYDURMA sebeplere inanışın yaygınlığı endişe verici

- Akıl ve para sahibi olmanız kanser tedavisinde doğru yolu bulmanız için yeterli olmayabilir!

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Daha fazla veya daha az alkışlayarak, bize hangi yazılarımızın daha fazla ilgi çektiğini gösterebilirsiniz.
Kaynak:

H. Jack West, MD; Sumanta Pal, MD; Timothy Gilligan, MD.
The Best Ways to Dispel Patients' 'Cancer Myths' in Clinical Practice.
medscape.com - 22 June 2018.
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
İlgili Kanser Haberleri
En kolay atlatılan kanser türleri hangileridir?
En kolay atlatılan kanser türleri hangileridir?
Kanser hakkında söylentilerle baş etmek için hastalara ve hekimlere öneriler
Kanser hakkında söylentilerle baş etmek için hastalara ve hekimlere öneriler
Sahte kanser haberlerinde artış, hastaların yaşamını riske atıyor
Sahte kanser haberlerinde artış, hastaların yaşamını riske atıyor
En sık söylenen kanser yalanları ve doğruları
En sık söylenen kanser yalanları ve doğruları