Anasayfa - Kanser Haberleri - Genetik
Genetik
Kronik ağrı tedavisinde opioid ağrı kesicilerin yerine kanser ilaçları
Ağrı tedavisinde sık tercih ettiğimiz, opioid veya narkotik olarak adlandırılan güçlü ağrı kesici ilaçlar vardır. Yeşil ve kırmızı reçete ile alınabilen bu ağrı kesici ilaçlar, oldukça etkili ve modern teknolojik yöntemlerle birçok yan etkileri ıslah edilmiş olmalarına karşın, düşük de olsa bağımlıl...
Kanser immünoterapisi için 100 ilaç hedefi CRISPR ile keşfedildi
Kanser tedavilerinde son yıllarda önemli gelişmelerden biri olan immünoterapiler, bağışıklık sistemi elemanlarından T hücrelerin, kanser hücrelerini tanımasını ve etkili olarak saldırmasını sağlar. İmmunoterapiler, ileri evre kanserlere sahip hastalarda etkili bir tedavi şansı sunmaktadır. Ancak baz...
Akut miyeloid lösemi tedavisi için Enasidenib FDA onayı aldı
ABD Gıda ve İlaç Dairesi FDA, 1 Ağustos 2017’de “RealTime IDH2 Testi” ile belirlenmiş IDH2 (izositrat dehitrogenez 2) gen mutasyona sahip, hastalığı tekrarlayan veya tedaviye dirençli akut miyeloid lösemili (AML) yetişkin hastaların tedavisinde enasidenibi (piyasa adı Idhifa) onayladı. Akut miye...
CRISPR insan embriyosunu düzenlemek için kullanılmaya başlandı
21. yüzyılın en büyük buluşlarından biri olarak gösterilen CRISPR/CAS9 genetik teknolojisi, tartışmalı bir şekilde insan embriyolarında gen düzenleme amaçlı kullanılmaya başlanmıştı. Şuana kadar Çin bu alana en çok yoğunlaşan ülke konumundaydı. Son yayımlanan çalışmaya göre, Amerika’da bir grup bili...
Sigara ilişkili kanserlerdeki Gen Mutasyonları keşfedildi
Amerika’da yaşayan Afrika kökenli kişilerde sigara ilişkili kanserlerin gidişatı oldukça kötüdür. Şimdiye kadar bu durumun sebebi bilinmemekteydi. Hassas tıbbın ilerlemesinin örneklerinden olan yeni bir çalışmada, Afrika kökenli Amerikan vatandaşlarda sigara ilişkili tümörlerde daha fazla sayıda gen...
Kalıtsal meme kanseri Aşkenaz Yahudileri’nde neden çok sık görülür?
Aşkenaz Yahudiler’i yüzyıllar boyunca Doğu Avrupa’da yaşamış, daha öncesinde ise şimdiki Rusya’nın güneyinde, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan ve İran’ın kuzeyinde Hazar bölgesinde yaşayan bir toplum olarak biliniyor. Yahudi soykırımı (holocaust) öncesi dünya Yahudi nüfusunun beşte dördünü oluşturm...
ALK füzyonu nedir? Akciğer kanserinde ALK mutasyonu ne anlama gelmektedir?
Kanser hücreleri geçirdikleri bazı değişimlerle, normal bir hücreye göre, çok daha hızlı çoğalma özelliğine kavuşur. Yeni geliştirilen ilaçların önemli bir kısmı bu değişiklikleri tanıma ve hedef alma özelliğine sahiptir. Bunlar akıllı veya hedefe yönelik ilaç olarak adlandırılır. Aşağıda, karmaşık ...
EGFR mutasyonu nedir? Akciğer kanserinde egfr testi nasıl yapılır?
1956 yılında bir biyokimyager olan Dr. Cohen, kanserli hücrelerde büyümeye neden olan mekanizmayı merak etmesi ile başlayan süreçte yaptığı gözlemlerde farelerden alınan tümör hücrelerinin civciv embryolarına verildiğinde embryolarda sinir gelişimi ve büyümesine yol açan bir maddenin salındığını sap...
KRAS mutasyonu nedir? Kolon ve diğer kanserlerde KRAS pozitifliği
KRAS proteini, normal hücre büyümesinde görev alan önemli moleküllerden biridir. KRAS geni tarafından üretimi sağlanan protein, dış ortamdan alınan sinyallerin hücre çekirdeğine iletiminde rol oynar. Mutasyona uğraması durumunda hücre "agresif" bir büyüme gerçekleştirir. Mutasyonlu KRAS, hücre dış ...
BRAF mutasyonu nedir? Hangi kanserlerde BRAF pozitifliği görülür?
BRAF geni, mitogen-aktivated protein kinaz hücre içi sinya yolunda (MAPKs) rol alan serin / treonin kinaz aktivitesine sahip bir proteini kodlar. Etkisini Kras üzerinden gerçekleştirerek hücre bölünmesini kontrol eder. Cilt kanseri malign melanomda, kalın bağırsak (kolorektal) kanserlerde, papiller ...
Daha hassas bir tıbbın zamanı gelmedi mi? Kanser ve hassas tıp
Kanserin tarihi insanlık tarihinden bile eskiye dayanır. İnsanlarda bilinen en eski kanser kanıtları ise Mısır mumyalarında yapılan analizlerde, fosilleşmiş kemik tümörlerinde bulunmuştur. İnsanoğlu kanserin mekanizmasını anlamaya yönelik çalışmalar içinse 19. yüzyıla kadar beklemek zorunda kalmış...
Metastatik kanserli hastada şifa için atılan en büyük adım
Son yıllarda genetik bilimi ile, kanser tedavisinde akıl almaz gelişmelere tanıklık yapıyor olmanın adeta sarhoşluğu içindeyiz. Kanserin başka organlara sıçramasını ifade eden metastazı hedef alan tedaviler bu gelişmelerin başında gelmektedir. Araştırmacılar yeni nesil gen dizileme (sekanslama) yön...
Tüm ekzom sekanslama genom dizi analizi nedir?
İnsan genomu yani DNA'mız 3 milyon nükleotide sahiptir. Nükleotidleri bir harf gibi düşünürsek, DNA'yı, 4 harfli bir dille yazılmış kitap gibi düşünebiliriz (DNA'yı oluşturan 4 nükleotid= Adenin, Sitozin, Guanin ve Timin). Bununla birlikte DNA'nın sadece %2'lik kısmı, vücudun fonksiyonel oyuncuları ...
Crispr teknolojisi ile gerçekleştirilen 7 heyecan verici gelişme
Yüzyılın en önemli keşiflerinden biri olarak gösterilen CRISPR/CAS9 genetik mühendisliği teknolojisi, direk olarak hastalıkların ortaya çıkış nedenlerini hedef aldığı için büyük umut vaat etmektedir. Dünya üzerinde pek çok ülke yeni nesil gen düzenleme yöntemleriyle – ki bunların en dikkat çekeni c...
Kanserin en kötü özelliği – Onkogen bağımlılığı
Kanser, uzun yıllar boyunca biriken genetik ve epigenetik değişiklikler sonucu meydana gelmektedir. Normal bir hücrenin kanserleşme serüvenini incelediğimizde oldukça karmaşık bir sistemle karşılaşırız. Bunun aksine bazı kanser hücrelerinin ise büyümek için tek bir onkogene (anormal büyümeyi deste...
Akciğer ve hormona dirençli prostat kanserinde sıvı-kandan biyopsi
Kan tahlili ile biyopsi anlamına gelen “sıvı-likit biyopsi” alanında ilerlemeler son hız devam ediyor. Küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastaları ile yapılan bir çalışmada, sıvı biyopsi sayesinde, eğer kanser tekrarlayacaksa, bunu aylar öncesinde öngörüp erken teşhis etmek mümkün gözüküyor. Baş...
Endometriozis ve kanserin ortak bir özelliği: somatik mutasyonlar
Endometriozisli hastalar üzerinde yapılan yeni bir araştırmada, hastaların doku örneklerinde kanser bağlantılı somatik mutasyonlar bulundu. Peki bu ne anlama gelmektedir? Endometriozis, rahim içi dokunun rahmin dışındaki başka organ ve dokularda büyümesi durumudur. Genellikle yumurtalıklarda, Fal...
OTİZM: Aşılar, Özel Diyetler ve Kanserle İlişkisi
Aynı kanserde olduğu gibi, Otizmin de nedenleri ve tedavileri konularında inanılmaz bir bilgi kirliliği bulunmaktadır. Öyle ki bu durum, dayanaksız olarak ebeveynlerin çocuklarını aşılamamalarına, bilinçsizce özel diyetler kullanmalarına neden olmakta, sağlıklı birey ve toplumlar için ciddi riskler ...
Tümör mikroçevresi nedir? Kanser tedavisi için neden çok önemlidir?
Laboratuvar ortamında işe yarayan, kanser hücrelerini öldürerek umut vaad ediyor gibi gözüken bir ilacın ya da bir bitki özütünün insan vücudundaki gerçek kanserlerde neden işe yaramadığını biliyor musunuz? İşte, kanser hakkında en çok merak edilen soruların başında gelen bu konu hakkında "tümör ...
Kanser hücrelerinin ölümsüzlük anahtarı TELOMERAZ hedefli tedaviler
Kanser hücrelerinin “ölümsüz” olarak adlandırılmasının sebebi telomeraz enzimleridir. Daha önceki yazılarımızda telomerleri ve telomeraz enziminin kanserleşmedeki öneminden bahsetmiştik. Bilindiği üzere kromozomlarımızın uç kısmında “telomer” adi verilen yapılar bulunur. Böylelikle, hücrelerimiz çoğ...
Bilimde Devrim Yaratan Buluş: Genetik Mühendisliği ile CRISPR-Cas9
Genetik bilimi her geçen gün gelişmekte ve hayatın her alanında etkisini göstermektedir. Keşfedilen yeni bir teknik olan ve AAAS tarafından 2015’te yılın en önemli bilimsel gelişmesi seçilen CRISPR /Cas9 ile genetik yapıda değişiklikler yapılabilmektedir. Bu buluşun, dünyanın geleceğini şekillendire...
Kanserde yeni bir tedavi stratejisi keşfedildi: Collateral Lethality!
Kanserin 10 temel özelliğinden biri de gen yapısındaki bozukluklardır. Kanser hücreleri hızlı çoğalmak ve başka dokulara yayılmak için büyümelerini engelleyen tümör baskılayıcı genleri sustururlar. Ancak bu durumu gerçekleştirirken tümör baskılayıcı genin çevresindeki genler de etkisizleşir. Bu dur...
Lynch Sendromu – Kalıtsal Polipozis Olmayan Kolorektal Kanser nedir?
Kalıtsal polipozis olmayan kolorektal kanser (HNCC) olarak da bilinen Lynch Sendromu, kolorektal kanserlere yakalanma riskini ciddi oranda artıran genetik bir bozukluktur. Kalıtsal kolorektal kanserlerin en yaygın sebebidir. Genel kolorektal kanserlerin % 3 – 5’ini oluşturur. Lynch Sendromu nasıl...
DNA nedir? DNA hasarı kanserleşmeyi nasıl etkiler?
Yaşamımızın temel yapıtaşı hücrelerdir. Hücreler fonksiyonel bir yapı oluşturarak dokuları, dokular ise organları oluşturur. Hücrelerin çoğalması, birbirleriyle iletişimi hassas bir sistem tarafından kontrol edilir. DNA hücrenin yönetim molekülüdür. İçerdiği genetik bilgi sayesinde hücrelerin yaşams...
Kanserli hastalarda tat alma bozukluğunun biyolojik sebebi keşfedildi
Kanser tedavilerinde en sık görülen yan etkilerden biri de tat almadaki bozukluklardır. Tat alma bozuklukları besinlerin tatlarının farklılaşması, tüm besinlerden aynı tadı alma ve ağızda metalik veya kimyasal tadı içermektedir. Genellikle iştah ve kilo kaybına neden olmaktadır. Kasım 2016’da PLOS G...
Prolaktin Reseptörü ve Üçlü (Triple) Negatif Meme Kanseri
Saygın bilim dergisi Nature’da Ekim 2016’da yayımlanan çalışmaya göre, üçlü (triple) negatif meme kanserli hastalarda prolaktin adlı hormonun hücre yüzeyinde bulunan algacı (prolaktin reseptörü), hastaların yaşam sürelerinin artmasında ve yoğun tedavilere maruz kalmasının önlenmesinde önemli bir bel...
Mutasyon Nedir? Nasıl Kanserleşmeye Neden Olur?
Kanser hücresel seviyede genetik bir hastalıktır. Hücrelerin çoğalmasını, birbirleriyle olan ilişkilerini kontrol eden genlerde mutasyon birikmesi sonucunda kanserleşme meydana gelir. Peki DNA hasarı (mutasyon) olarak tanımladığımız şey nedir? Hücrelerimizin içerisinde temel yönetim molekülü DNA ...
Proteomik biliminin kanser tanı ve tedavisine getirdiği yenilikler
Kanser “hücresel” seviyede genetik bir hastalık olmasının yanında proteomik de bir hastalıktır. Bir başka deyişle, protein yapısındaki bozulmalar önemli yolakların işlevini yitirmesine ve kanserleşmeye neden olur. Genlere göre daha fonksiyonel işlev gören proteinleri inceleyen proteomik bilimi kanse...
Proteomik: Kanserde Yeni Bir Bilim Dalı
Kanserden yaşam kayıplarının önde gelen sebepleri erken evrede teşhis edebilecek sistemlerin geliştirilmemiş olması ve biyobelirteçlerin (biomarker) keşfedilmemesidir. Son yıllarda genetik biliminin sunduğu umut verici gelişmelerin yanında kanserde erken teşhiste büyük kolaylıklar sağlayacak bir bil...
Kanserin 10 Temel Özelliğine Karşı Geliştirilen İlaçlar
Kanser tedavilerinde önemli başarılar sağlayan tedaviler belirli biyobelirteçleri ve bunların yer aldığı yolakları hedef alır. Bir önceki yazımızda "Kanserin 10 Temel Özelliği"nden bahsetmiştik. Kanserin 10 temel özelliğinin her birine karşı etkili tedaviler geliştirilmiştir. Bunların bir kısmı hale...
Kanserin 10 Temel Özelliği
Kanser hastalık kaynaklı yaşam kayıplarının başında gelmektedir. Çevrenin ve yaşlanmanın etkisiyle hücre çoğalmasını ve hücrelerin birbirleriyle olan ilişkilerini kontrol eden genlerdeki hasarların (mutasyonlar) birikmesi sonucu kanserleşme meydana gelir. Kanserleşmeye nedenleri farklı olmasına rağm...
Beslenmeye farklı bakış: DNA tabanlı diyetler & Nutrigenomik
Uzun süredir gen-beslenme ilişkisi revaçta bir konu. Besinler, sindirim sürecinin en son aşaması olan hücreye girişten sonra bile pek çok işleme tabi tutulur ve genlerin bunda payı büyüktür! Genlerin besinleri etkilemesi gibi besinler de genleri etkiliyor olabilir mi? Bu soru epigenetik ve nutrig...
Genlerimiz bencil olabilir mi? Kalıtsal kanserler ve genleri
Kansere karşı etkili tedaviler geliştirmek için kanserin ortaya çıkış mekanizmalarını anlamak büyük önem taşır. Bu konuda en önemli katkılar genetik biliminden gelmektedir. Bilindiği üzere vücudumuzun temel yapı taşları hücrelerdir. Hücrelerimiz anne rahmine düştüğümüz andan itibaren çok hızlı bi...
BRCA mutasyonunun prostat kanserine de yol açması şaşırttı
Farklı kanser türlerinin aynı bireyde veya ailede erken yaşta ortaya çıkması bilim adamları için merak konusu olmuştur. İlk olarak 1990 yılında Science Dergisi'nde erken yaşta kalıtımsal geçişli meme- over kanserinden bahseden makalenin yayınlanmasından sonra 1994 de BRCA1, 1995 de ise BRCA2 keşfedi...
Primeri Bilinmeyen Tümörlerin Epigenetik Test ile Tanısı
Kanser araştırmalarında genetik biliminin de katkısıyla hedefe yönelik ilaçlar geliştirilmiştir. Son yıllarda genetik biliminin yanında gen ve çevre ilişkisini inceleyen epigenetik biliminin katkılarını görmekteyiz. Bu amaçla tasarlanan ilk epigenetik test ile "primeri bilinmeyen tümörler" teşhis ed...
Beslenme, Genetik ve Kanser
Çalışmalara göre diyetle yani beslenme şeklimizle ilgili kanserlerin sıklığı her geçen gün artmaktadır. Diyetimizdeki besinlerin türü, miktarı, ne zaman aldığımız bu bağlamda önem taşımaktadır. Belli diyetlerin (örneğin Akdeniz Mutfağı) kanser riskini azalttığı artık bilimsel kanıtlarla ortaya konmu...
Genler için de Eğitim Şart! Kanserde Epigenetik Tedaviler
Kanser hücresel seviyede genetik bir hastalıktır. Hücre çoğalmasını, hücreler arası iletişimi kontrol eden genlerde meydana gelen DNA hasarların (mutasyonlar) birikmesi sonucu hücre kontrolsüz çoğalmaya başlar. Son yıllarda yapılan araştırmalarda hücrenin genetik yapısının yanında gen ve çevre ilişk...
Genlerin dansı: Epigenetik ve Kanser
Kansere karşı etkili tedavilerin geliştirilmesi için sağlıklı hücrelerin nasıl tehlikeli kanser hücrelere dönüştüğünü anlamamız gerekir. Genetik bilimi bizlere kanserin ortaya çıkış nedenini sunmada önemli bir role sahiptir. Son yıllarda ise kişiselleştirilmiş kanser tedavilerinin önünü açacak bir b...
Kanser tedavisinde genetik danışmanlık
Kanser hücresel seviyede genetik bir hastalıktır. Yani kanser oluşumundaki temel mekanizma genetiğimizin temelini oluşturan DNA'mızdaki hasarların birikmesi ve bunun da hücreyi kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya sürüklemesidir. Kanserin genetik bir hastalık olması, her zaman genler yoluyla sonraki nes...
İdrarda RNA tahlili ile prostat kanseri teşhisine adımlar kaldı
İdrarda, kodlamayan-RNA (non-coding) denilen moleküllerin test edilmesine dayalı yeni bir yötem, PSA ölçümüne dayalı klasik testlerden daha hassas ve doğru bir şekilde prostat kanserini tespit etmeyi vaat ediyor. Bu fikir, 11-15 Mart 2016'da Almanya'da düzenlenen Avrupa Birliği Üroloji Kongresi'n...
Kanserde gen tedavisi
Kanser hücresel anlamda genetik bir hastalık olarak düşünülebilir. Hücrenin çoğalmasını ve diğer hücrelerle ilişkisini kontrol eden genlerde meydana gelen mutasyonların (hasarların) birikmesi kanser oluşumuyla sonuçlanır. Kanser oluşumunda kritik rol oynayan 3 gen tipi vardır. Bunlar onkogenler, ...
Filler neden kanser olmaz?
Fillerin kansere çok daha az yakalandığı uzun yıllardır bilinmekte ve bunun nedeni merak konusu olmaktadır. Son yapılan araştırmalar fillerin gelişmiş bir kanser koruyucu mekanizmaya sahip olduğunu göstermiştir. Hayvanlarda vücut büyüklüğünün artmasıyla kanser riskinin arttığı geçmişte kabul göre...
Angelina Jolie iki memesini birden aldırdı..
Angelina Jolie 2013 yılında her iki memesini ve 2015'in başlarında da yumurtalıklarını aldırdı. Çünkü yaptırdığı BRCA1 adlı genetik test %87 oranında meme kanseri ve %50 oranında yumurtalık (over) kanseri riski taşıdığını gösteriyordu. Peki neden kansere yönelik genetik test yaptırmıştı? Çünkü annes...
Kanser nedir ve neden olmaktadır ?
Kanser neden olmaktadır? Kanser nedir? Organlarımızı oluşturan hücreler programlı bir otokontrol içinde yenilenir, çoğalır ve yok olur. Bu otokontrolün hücrelerde ortaya çıkan bazı değişiklikler sonucu bozulması hücrelerin aşırı miktarda çoğalması ile sonuçlanabilir. Otokontrolden çıkm...