tiroid-kanseri

Tiroid kanseri belirtileri nelerdir? Guatr nedir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Görülen belirtiler birçok tiroid kanserinin erken teşhis edilmesinde etken rol oynar.

  • Boyunda şişlik veya hızlı büyüyen bir yumru,

  • boynun ön tarafında bazen de boyundan kulaklara vuran ağrı,

  • ses kısıklığı,

  • yutma güçlüğü,

  • sürekli öksürük,

  • nefes darlığı tiroid kanserinde sık görülen belirtilerdir.

Ancak, bu belirtilerin doğrudan tiroid kanseri ile ilişkilendirilmesi doğru değildir. Ciddi olmayan başka sağlık problemleri de bu tür belirtilere yol açabilir. Bu durumda size düşen, vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurmanızdır. Bu sayede, erken tespit edilen sağlık sorununa, hızlıca çözüm bulunması mümkün olacaktır.

Guatr nedir? Belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir?

Guatr, tiroid bezinin büyümesidir. Guatrı bulunan bir kişinin tiroid hormonu (T3 ve T4 hormonları) seviyesi normal olabileceği gibi, ihtiyacımız olan miktardan daha yüksek (hipertiroidzm) ya da az (hipotroidizm) oranda tiroid hormonu üretilebilir.

Guatr belirtileri nelerdir?

  • Tiroid bezi çok fazla büyürse, boyunda meydana gelen şişlik bariz biçimde guatra işaret eder.

  • Bazı durumlarda guatr belirtileri sadece baş ağrısı ya da nedensiz kaşıntı olabilir.

  • Hatta bazı guatra hastalarında hiç bir belirti görülmemektedir.

Yine de en sık görülen guatr belirtisi tiroid bezinin şişmesidir. Bezin büyümesi nedeniyle, boyun bölgesinde aniden meydana gelen şişlik ya da şişlikler oluşabilir.

Nadir durumlarda, aşırı şişen tiroid bezi soluk borusuna baskı yaparak nefes alıp vermeyi güçleştirebilir. Aynı baskı sonucu öksürük, hırıltılı nefes alıp verme ve yutkunma güçlüğü meydana gelebilir.

Diğer Belirtiler: Guatrın diğer belirtileri arasında;

  • kalp çarpıntısı,

  • gözlerin şişmesi,

  • titreme,

  • ishal,

  • mide bulantısı,

  • kusma ve

  • terleme bulunmaktadır.

Guatr nasıl teşhis edilir?

Doktor fiziksel muayene sırasında, parmak uçlarıyla boyun bölgesini kontrol eder. Bu muayene sırasında şişen tiroid bezi tespit edilebilir. Elle hissedilemeyen guatr için ve tiroid hormonu üretiminin ne seviyede olduğunu belirleyebilmek için kan testi yapılır.

Tiroid bezinde meydana gelen şişlikte ve çevresinde kanser olup olmadığının belirlenebilmesi için tiroid testleri ve tiroidin ultrason filmi kullanılır.

Bu film ve taramada nodüller bulunursa bu nodüllerden örnek alınarak (biyopsi) laboratuvar ortamında incelenir ve tiroid kanseri aranır.

Guatr çeşitleri nelerdir?

Basit Guatr (Endemik): Basit guatr, herhangi bir nedene bağlı olmadan ya da tiroid bezinin yeterli miktarda tiroid hormonu üretememesi nedeniyle görülebilir. Tiroid bezi vücudun ihtiyaç duyduğu hormonu üretebilmek için büyümeye başlar.

Basit guatr diğer adıyla “endemik guatr” kadınlarda, 40 yaş üzeri kadın ve erkeklerde, ailesinde guatr sorunu olan kişilerde en çok görülen guatr türüdür.

Toksik Nodüler Guatr: Bu guatr türünde büyüyen tiroid bezi üzerinde yuvarlak nodüller görülür. Bu nodüller gereğinden fazla tiroid hormonu üretilmesine yol açar.

Guatrın nedenleri nelerdir?

İyot Bakımından Yetersiz Beslenme: Guatr, yeterli miktarda iyot bulunmayan coğrafyalarda daha sık görülmektedir. Bazı ülkelerde iyot eksikliği guatrın başlıca nedenidir.

Deniz ve toprakta bulunan ve tüketilen deniz ürünleri, sebze ve süt ürünleriyle alınan iyot eksildiğinde tiroid bezinin hormon üretimi azalır.

1990’lı yıllarda iyot eksikliğini önlemek için ABD ve İngiltere’de sofra tuzlarına iyot takviyesi yapılmaya başlanmıştır. Ancak fazla iyot tüketmenin de guatr riskini yükselttiği unutulmamalıdır.

Yaş: 40 yaş üzeri yetişkinlerde guatr riski artmaktadır.

Cinsiyet: Kadınlar erkeklere göre guatra daha yatkındır.

Bağışıklık sistemi: Bağışıklık sistemi sorunları yaşayanlar veya yaşamış olanların guatr riski daha yüksektir.

Hamilelik ve menopoz: Gebelikte ve menopoz döneminde guatr riski yükselmektedir.

Bazı ilaçlar: Lityum, antiretrovirals, immünsüpresifler, immünmodülatörler (yeni nesil kanser ilaçlarından bazıları), amiodaron (kalp ilacı) gibi ilaçlar guatr riskini yükseltir.

Radyasyon: Boyun ve göğüs bölgesi radyasyona maruz kalan (örneğin radyoterapi nedeniyle) kişilerde guatr daha sık görülür.

Hipertiroidi: Tiroid bezi aşırı aktif ise bez genişleyebilir.

Hipotiroidi: Vücudun ihtiyaç duyduğu tiroid hormonu yeterli miktarda üretilemiyorsa, tiroid bezi talebe cevap verebilmek için büyüyebilir.

Sigara: Yapılan araştırmalar sigara kullanan ve iyot yetersizliği yaşayanların guatr riskinin önemli oranda arttığını ortaya koymaktadır.

Bazı infeksiyonlar: Bazı parazit ve bakteriler guatr oluşma riskini arttırmaktadır.

Bazı gıdalar: Yer fıstığı, soya fasulyesi, tofu ve ıspanak gibi gıdalar bazı kişilerde guatra riskini yükseltmektedir.

Guatr tedavisi nasıldır?

  • Tiroid bezinin büyüklüğüne ve tiroid hormonu seviyesine göre farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Tiroid bezinin hormon tedavisiyle küçülmesi için bazı ilaçlar bulunmaktadır.

  • İyot eksikliği nedeniyle oluşan guatr tedavisinde iyot ve potasyum takviyesi yapılabilir.

  • Tiroid bezinin küçültülmesine yönelik olarak radyoaktif iyot tedavisi kullanılabilir. Bu yöntem tiroid bezinin aşırı hormon ürettiği durumlarda tercih edilmektedir.

  • İlaçlarla küçültülemeyen tiroid bezi ilerleyen aşamalarda tiroidektomi adı verilen ameliyatla çıkarılabilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan