ESMO Mide ve Yemek Borusu Kanseri Kılavuzunu Yeniledi – 2026
Bu Makalede
FLOT'a İmmünoterapi, HER2'ye Yeni Antikor, Her Hastaya Dört Test: Mide ve Yemek Borusu Kanserinde Neler Değişti?
Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO), mide ve yemek borusu kanserleri için yeni klinik uygulama kılavuzunu 15 Ekim 2026'da Annals of Oncology'de çevrim içi yayımladı. Frankfurt'tan Salah-Eddin Al-Batran ve Gustave Roussy'den Michel Ducreux'nün yönettiği 15 kişilik uzman grubunun hazırladığı kılavuz, Eylül 2026'da ESMO Kılavuz Komitesi tarafından onaylandı. 2022'de ayrı ayrı yayımlanan mide ve yemek borusu kanseri kılavuzları ilk kez tek bir metinde birleştirildi. En önemli değişiklikler; ameliyat edilebilir mide kanserinde kemoterapiye immünoterapi eklenmesi, HER2 pozitif hastalıkta yeni bir ilaç, yemek borusu adenokarsinomunda kemoradyoterapi yerine FLOT kemoterapisinin öne çıkması ve her hastada tanı anında dört biyobelirteç testinin zorunlu hâle gelmesi. Mide kanserinin belirtileri ve tedavisini ve ileri evre mide ve yemek borusu kanserinde immünoterapiyi daha önce ele almıştık; kılavuz ESMO 2026 Kongresi öncesinde yayımlandı.
- Tanıda: Mide ve yemek borusu adenokarsinomunda HER2, MSI/dMMR, PD-L1 (CPS ve TAP) ve CLDN18.2; yassı hücreli yemek borusu kanserinde PD-L1 (TPS, CPS, TAP) testi en baştan yapılmalı. Fluoropirimidin öncesi DPD eksikliği testi rutin.
- Ameliyat edilebilir adenokarsinom: Standart ameliyat öncesi ve sonrası FLOT; ulaşılabiliyorsa FLOT'a durvalumab eklenmesi (D-FLOT) tercih edilen seçenek. MATTERHORN'da 2 yıllık olaysız sağkalım %67,4'e karşı %58,5, genel sağkalımda risk %22 azaldı. Yemek borusu adenokarsinomunda FLOT, CROSS kemoradyoterapisine tercih ediliyor (ESOPEC: medyan sağkalım 66'ya karşı 37 ay).
- İleri evre, HER2 pozitif: Zanidatamab + tislelizumab + kemoterapi, ulaşılabiliyorsa öneriliyor (FDA onaylı, EMA onaylı değil). Trastuzumab sonrası ikinci ya da üçüncü basamakta trastuzumab derukstekan; HER2 yeniden biyopsisi teşvik ediliyor, çünkü hastaların yaklaşık %30'unda HER2 pozitifliği kayboluyor.
- Türkiye'de: SGK birinci basamakta trastuzumab ve PD-L1 CPS ≥5'te nivolumab + kemoterapiyi ödüyor. D-FLOT, adjuvan nivolumab, trastuzumab derukstekan, ramusirumab ve pembrolizumab bu endikasyonlarda ödenmiyor; zolbetuksimab ve trifluridin/tipirasil ruhsatlı değil.
Bu konu neden önemli?
Mide ve yemek borusu kanserleri, dünyada kansere bağlı yaşam kayıplarının önde gelen nedenleri arasında ve çoğu hasta ileri evrede tanı alıyor. Türkiye, mide kanserinin sık görüldüğü ülkelerden biri; önlem alınmazsa önümüzdeki yıllarda vakaların artabileceğini daha önce yazmıştık. Helikobakter pilori enfeksiyonu, beslenme alışkanlıkları ve kalıtsal faktörler başlıca risk etkenleri.
Son beş yılda bu alanda tedavi hızla değişti: immünoterapi ileri evreden ameliyat çevresi tedaviye kadar girdi, CLDN18.2 gibi yeni hedefler ve antikor-ilaç konjugatları tedaviye eklendi. Bu yenilikler, doğru hastayı seçmek için tanı anında doğru testlerin yapılmasını her zamankinden önemli kılıyor. Yeni kılavuz, Avrupa'daki ve Türkiye'deki birçok merkezin tedavi protokollerine yön verecek.
Evet. ESMO bu iki kanser için şimdiye kadar ayrı kılavuzlar yayımlıyordu:
- 2016 ve 2022: Mide kanseri ve yemek borusu kanseri için ayrı ESMO kılavuzları. Son sürümler 2022'de yayımlanmıştı.
- Ekim 2026: İlk kez ortak kılavuz. Yaklaşım anatomik konumdan çok doku tipine göre kuruluyor: yemek borusunun yassı hücreli kanseri (OSCC) bir grup; yemek borusu, mide-yemek borusu bileşkesi ve mide adenokarsinomları (GOAC) ise birlikte ikinci grup.
- İlk kez önerilenler: Ameliyat edilebilir adenokarsinomda ameliyat çevresi immünoterapi (D-FLOT) tercih edilen seçenek olarak, HER2 pozitif hastalıkta trastuzumab dışında bir HER2 ilacı (zanidatamab) ilk basamakta ve CLDN18.2 testinin zorunlu biyobelirteçler arasına girmesi.
ESMO mide ve yemek borusu kanseri kılavuzunda neler değişti?
2026 ESMO kılavuzu mide ve yemek borusu kanserlerini ilk kez tek metinde ele alıyor. Ameliyat edilebilir adenokarsinomda FLOT kemoterapisine durvalumab eklenmesi tercih edilen tedavi oldu. HER2 pozitif ileri evrede zanidatamab kombinasyonu, ikinci basamakta trastuzumab derukstekan öneriliyor. HER2, MSI, PD-L1 ve CLDN18.2 testleri tanı anında zorunlu.
Tanı ve evreleme: her hastaya dört test
| Test | Hangi hastada? | Neye yön veriyor? | Kılavuzdaki ayrıntı |
|---|---|---|---|
| HER2 (immünohistokimya ± ISH) | Adenokarsinom | Trastuzumab, zanidatamab, trastuzumab derukstekan | Hastaların %12–30'unda pozitif; yemek borusu-mide bileşkesine yakın ve intestinal tip tümörlerde daha sık. Pozitif hücre oranı ve ISH oranı sayısal raporlanmalı. |
| MSI / dMMR | Adenokarsinom | İmmünoterapi; ameliyat öncesi kemoterapinin yararı sorgulanıyor | MSI-H tümörler immünoterapiye kemoterapiden çok daha iyi yanıt veriyor. |
| PD-L1 (CPS, TPS, TAP) | Adenokarsinom ve yassı hücreli kanser | Hangi immünoterapinin kullanılacağı | Her ilaç kendi çalışmasında farklı yöntem ve eşikle değerlendirildi; patologlar arası uyum tartışmalı. |
| CLDN18.2 | Adenokarsinom | Zolbetuksimab | Tümör hücrelerinin en az %75'inde orta-güçlü zar boyanması pozitif kabul ediliyor (Ventana 43-14A testi). |
| DPD eksikliği | 5-FU, kapesitabin ya da S-1 alacak her hasta | Ağır ilaç toksisitesinin önlenmesi | Tedaviden önce rutin olarak yapılmalı. |
- Biyopsi: İleri evre tümörlerde, tümör içi farklılıkları yakalayabilmek için endoskopide 6–10 biyopsi alınmalı; erken lezyonlarda 1–2 biyopsi genellikle yeterli.
- Görüntüleme: Göğüs-karın-pelvis BT temel; endoskopik ultrason T ve N evrelemesinde kullanılabilir. PET-BT yemek borusu ameliyatı planlanan hastalarda önerilirken mide kanserinde rutin olarak önerilmiyor; müsinöz ve diffüz tip tümörlerde bilgi vermeyebiliyor.
- Laparoskopi: Ameliyat edilebilir evre IIA–IVA mide kanserinde gizli karın zarı yayılımını dışlamak için tanısal laparoskopi öneriliyor. Karın yıkama sıvısında tümör hücresi bulunan hastalarda karar multidisipliner kurulda bireysel veriliyor.
- Beslenme ve ön hazırlık: Beslenme durumu ve kilo kaybı öyküsü mutlaka değerlendirilmeli, gerekirse beslenme desteği verilmeli. Ameliyat öncesi fiziksel, psikolojik ve beslenme açısından hazırlık (prehabilitasyon) öneriliyor; egzersizin ameliyat sonrası kondisyonu ve yaşam kalitesini iyileştirdiği gösterildi.
- Yassı hücreli kanser: Hastaların yaklaşık %6,7'sinde baş-boyun bölgesinde ikinci bir birincil tümör bulunduğu için bu bölge ve akciğerler taranmalı.
Ameliyat edilebilir ve lokal ileri hastalık
Kılavuz, tedavi kararının mutlaka multidisipliner tümör kurulunda verilmesini ve yemek borusu ile mide ameliyatlarının yılda en az 20 ameliyat yapan yüksek hacimli merkezlerde yapılmasını öneriyor.
Mide ve yemek borusu adenokarsinomu (GOAC)
cT2 ve üzeri ya da lenf bezi pozitif hastalıkta standart, ameliyat öncesi ve sonrası FLOT kemoterapisi (dosetaksel, oksaliplatin, 5-FU) ve radikal ameliyat. Yeni olan, FLOT'a immünoterapi ilacı durvalumabın eklenmesi. MATTERHORN Faz 3 çalışmasında evre II–IVA 948 hasta, ameliyat öncesi ve sonrası FLOT ile birlikte durvalumab ya da plasebo, ardından durvalumab ya da plasebo idamesi aldı.
MATTERHORN: FLOT'a durvalumab eklenmesi
Yüzde. Ameliyat edilebilir mide ve yemek borusu adenokarsinomu, 948 hasta. Renkli çubuk D-FLOT, gri çubuk FLOT + plasebo.
Olaysız sağkalımda HR 0,71; son analizde genel sağkalımda HR 0,78. Mutlak fark: 2 yılda her 100 hastadan yaklaşık 9'u daha olaysız yaşadı. Yan etki oranları benzer.
Durvalumab ile 2 yıllık olaysız sağkalım %58,5'ten %67,4'e çıktı (HR 0,71): her 100 hastadan yaklaşık 9'u daha olaysız yaşadı. Patolojik tam yanıt oranı iki katın üzerine çıktı (%7,2'ye karşı %19,2). Son analizde genel sağkalımda da anlamlı iyileşme görüldü (HR 0,78). Derece 3–4 yan etki oranı iki kolda aynıydı (%71,6'ya karşı %71,2). Bu verilerle kılavuz, durvalumabın ulaşılabildiği yerlerde D-FLOT'u tercih edilen ameliyat çevresi tedavi olarak öneriyor [I, A; ESMO-MCBS A].
Yemek borusu ve mide-yemek borusu bileşkesi adenokarsinomunda ikinci büyük değişiklik ESOPEC çalışmasından geliyor: ameliyat çevresi FLOT, CROSS tipi ameliyat öncesi kemoradyoterapiye göre medyan genel sağkalımı 37 aydan 66 aya uzattı (HR 0,70). Ameliyat öncesi kemoradyoterapiyi kemoterapiye eklemenin yararını araştıran TOPGEAR çalışması ise sağkalım farkı göstermedi. Bu nedenle FLOT tercih ediliyor; ameliyat öncesi kemoradyoterapi ve ardından PD-L1 pozitif hastalarda ameliyat sonrası nivolumab, FLOT'a uygun olmayan hastalar için seçenek olarak kalıyor.
ESOPEC: yemek borusu adenokarsinomunda FLOT ve CROSS
Medyan genel sağkalım, ay. Renkli çubuk ameliyat çevresi FLOT, gri çubuk CROSS tipi ameliyat öncesi kemoradyoterapi.
HR 0,70. Bu sonuçla kılavuz yemek borusu ve bileşke adenokarsinomunda FLOT'u tercih ediyor; kemoradyoterapi FLOT'a uygun olmayan hastalar için seçenek.
Geriye dönük analizler, MSI-H mide kanserinde ameliyat çevresi kemoterapinin yararını sorguluyor. Buna karşılık ameliyat öncesi immünoterapi çok yüksek yanıt oranları sağlıyor: Faz 2 NEONIPIGA (nivolumab + ipilimumab) ve INFINITY (durvalumab + tremelimumab) çalışmalarında patolojik tam yanıt yaklaşık %60. Kılavuz, bu hasta grubunda ameliyatsız izlemin araştırılmasını destekliyor; benzer bir yaklaşımın dMMR rektum kanserinde dostarlimabla FDA onayı aldığını yakın zamanda ele almıştık. Mide kanseri için bu henüz standart değil, araştırma konusu.
Yemek borusunun yassı hücreli kanseri (OSCC)
- Standart: CROSS kemoradyoterapisi, yeniden evreleme ve ameliyat. CROSS çalışmasında yassı hücreli kanserde 10 yıllık genel sağkalım %23'ten %46'ya çıktı (HR 0,48).
- Klinik tam yanıtta bile ameliyat: Ameliyat edilebilir yassı hücreli kanserde, ameliyat öncesi tedaviye klinik tam yanıt alınsa bile ameliyat yapılması öneriliyor [I, A].
- Ameliyat sonrası nivolumab: Kemoradyoterapi ve ameliyattan sonra ameliyat materyalinde kalıntı tümör bulunan hastalara 1 yıl nivolumab öneriliyor. CheckMate 577'de hastalıksız sağkalım medyanı 11,0'dan 22,4 aya uzadı (HR 0,69); ancak genel sağkalımda anlamlı fark gösterilemedi (HR 0,85). Sayısal yarar en çok yassı hücreli ve PD-L1 pozitif tümörlerde görüldü.
- Işın tedavisi alamayan hastalar: Japon NExT (JCOG1109) çalışmasına dayanarak ameliyat öncesi üçlü kemoterapi (5-FU, sisplatin, dosetaksel) seçenek; ancak ateşli nötropeni üçlüde belirgin daha sık (%16'ya karşı %1).
- Kesin kemoradyoterapi: Boyun yerleşimli tümörler ya da ameliyat olamayan veya istemeyen hastalar için standart doz 25 seansta 50 Gy. Kesin kemoradyoterapi sonrası atezolizumabın (SKYSCRAPER-07) umut verici sonuçlarına rağmen bu kullanım ruhsatlı değil.
CheckMate 577: ameliyat sonrası nivolumab
Medyan hastalıksız sağkalım, ay. Kemoradyoterapi ve ameliyat sonrası kalıntı tümörü olan yemek borusu ve bileşke kanseri. Renkli çubuk nivolumab, gri çubuk plasebo.
Hastalıksız sağkalımda HR 0,69; genel sağkalımda anlamlı fark yok (HR 0,85). Kılavuz yassı hücreli kanserde ve FLOT alamayan PD-L1 pozitif adenokarsinomda öneriyor.
Şekil 1 · Lokal ileri hastalıkta önerilen tedavi yolu
Basitleştirilmiş; kesin kural değil. Karar multidisipliner kurulda verilir.
İleri evre ve metastatik hastalık
Yassı hücreli yemek borusu kanseri
| Basamak | Önerilen tedavi | PD-L1 eşiği / koşul |
|---|---|---|
| Birinci basamak | Kemoterapi + nivolumab | TPS ≥%1 |
| Kemoterapi + pembrolizumab | CPS ≥10 | |
| Kemoterapi + tislelizumab | TAP ≥%5 | |
| Kemoterapi + toripalimab | CPS ≥1 | |
| Nivolumab + ipilimumab (kemoterapisiz) | TPS ≥%1; erken ilerleme riski daha yüksek, düşük tümör yükünde düşünülebilir | |
| Birinci basamak (PD-L1 negatif) | Platin + fluoropirimidin ya da platin + taksan; kırılgan hastada doz azaltılmış oksaliplatin + kapesitabin | — |
| İkinci basamak | Nivolumab ya da tislelizumab (daha önce immünoterapi almamışsa) | PD-L1'den bağımsız |
| İkinci-üçüncü basamak | İrinotekan ya da taksan | Önceki tedavilere göre |
Mide ve yemek borusu adenokarsinomu: birinci basamak
| Biyobelirteç | Önerilen tedavi | Kanıt / onay |
|---|---|---|
| HER2 pozitif (IHK 3+ ya da 2+ ve ISH+) | Zanidatamab + tislelizumab + kemoterapi (ulaşılabiliyorsa) | HERIZON-GEA-01: genel sağkalımda HR 0,72; FDA onaylı, EMA onaylı değil |
| IHK 3+ ise zanidatamab + kemoterapi (tislelizumabsız) | Fayda esas olarak IHK 3+ alt grubunda | |
| Zanidatamab yoksa trastuzumab + kemoterapi; PD-L1 CPS ≥1 ise pembrolizumab eklenir | Standart seçenek olarak sürüyor | |
| HER2 negatif, PD-L1 pozitif | Nivolumab + kemoterapi | CPS ≥5 |
| Pembrolizumab + kemoterapi | CPS ≥1 | |
| Tislelizumab + kemoterapi | TAP ≥%5 | |
| CLDN18.2 pozitif | Zolbetuksimab + kemoterapi | Hücrelerin ≥%75'inde 2+/3+; ESMO-MCBS 2; ilk infüzyonlarda bulantı-kusma sık |
| MSI-H / dMMR | Nivolumab, pembrolizumab ya da tislelizumab + kemoterapi | Bu alt grupta özel bir onay yok, kanıt alt grup analizlerinden |
| Biyobelirteç negatif | Platin + fluoropirimidin; seçilmiş genç ve fit hastada dosetakselli üçlü (TFOX) | Oksaliplatin tercih ediliyor, özellikle yaşlı hastada |
| (D)-FLOT sırasında ya da kısa süre sonra ilerleme | FOLFIRI | Yeniden platin vermenin yararı sınırlı |
Kılavuz, PD-L1 ifadesi düşük ya da olmayan hastalarda kemoterapiye immünoterapi eklemenin yararının az olduğunu veya hiç olmadığını vurguluyor. Bu nedenle immünoterapi kararı, her ilacın kendi çalışmasında kullanılan PD-L1 yöntemine ve eşiğine göre verilmeli.
Şekil 2 · İleri evre adenokarsinomda birinci basamak tedavi seçimi
Basitleştirilmiş; bir hasta birden fazla biyobelirteç açısından pozitif olabilir.
İkinci ve sonraki basamaklar
- Standart ikinci basamak: Ramusirumab + paklitaksel. Ramusirumab yoksa irinotekan ya da taksan tek başına; FOLFIRI da seçenek.
- HER2 pozitif: Trastuzumab sonrası ikinci ya da üçüncü basamakta trastuzumab derukstekan öneriliyor. Bu öneri, trastuzumab derukstekanın ramusirumab + paklitaksele karşı genel sağkalımı uzattığı Faz 3 çalışmaya dayanıyor. Bu çalışmaya taranan hastaların yaklaşık %30'unda birinci basamak sonrası HER2 pozitifliği kaybolmuştu; bu nedenle yeniden biyopsi teşvik ediliyor.
- MSI-H / dMMR: Birinci basamakta immünoterapi almamış hastada pembrolizumab tercih ediliyor; üçüncü basamakta da düşünülmeli.
- Üçüncü basamak: Ağızdan tedavi mümkünse trifluridin/tipirasil (TAGS çalışması); alternatif olarak daha önce kullanılmadıysa irinotekan ya da taksan.
- Metastatik hastalıkta ameliyat: REGATTA ve RENAISSANCE çalışmalarında kemoterapiye ana tümörün ya da metastazların ameliyatla çıkarılmasını eklemek sağkalımı uzatmadı. Işın tedavisi yutma güçlüğü, kanama, ağrı ve sınırlı sayıda metastaz için seçenek.
- Destek: Erken palyatif bakım ve beslenme desteği tedavinin parçası olmalı.
Takip
- Ameliyat sonrası en az 5 yıl yapılandırılmış takip: ilk 2 yıl 3 ayda bir, sonra 6 ayda bir muayene, kan testleri, endoskopi ve kesitsel görüntüleme.
- Kesin kemoradyoterapiye tam yanıt veren yassı hücreli kanserde en az 2 yıl 3 ayda bir endoskopi, biyopsi ve BT; erken yakalanan nüks kurtarma ameliyatıyla tedavi edilebilir.
- Ameliyat sonrası D vitamini, demir, çinko, folat ve B12 eksiklikleri sık; izlenmeli ve gerekirse yerine konmalı. Mide ameliyatından sonra kemik erimesi taraması önemli.
- İleri evrede tedavi alan hastada 6–12 haftada bir BT ya da MR.
Kılavuzun önerdiği yeni tedavilerin önemli bir kısmına Türkiye'de erişim kısıtlı. SUT koşullarına göre SGK mide, bileşke ve yemek borusu kanserinde şu tedavileri ödüyor: birinci basamakta HER2 pozitif metastatik adenokarsinomda trastuzumab + platinli kemoterapi (IHK 2+ ya da 3+ ile birlikte ISH pozitifliği aranıyor; kılavuzdan farklı olarak IHK 3+ tek başına yetmiyor), PD-L1 CPS 5 ve üzeri HER2 negatif adenokarsinomda nivolumab + kemoterapi (en fazla 24 ay) ve kemoterapi sonrası yassı hücreli yemek borusu kanserinde nivolumab.
Ödenmeyenler ise şunlar: ameliyat çevresi durvalumab (D-FLOT), ameliyat sonrası nivolumab, trastuzumab derukstekan, ramusirumab ve mide ile yemek borusu kanserinde pembrolizumab. Bu ilaçlar Türkiye'de ruhsatlı ancak bu kullanımlar ruhsatlı ama ödenmeyen grupta. Zolbetuksimab, trifluridin/tipirasil ve tislelizumab Türkiye'de ruhsatlı değil; yurt dışından ilaç temini yoluyla getirilebiliyor. Zanidatamab Avrupa'da da henüz onaylı değil. CLDN18.2 ve PD-L1'in farklı yöntemlerle (CPS, TPS, TAP) değerlendirilmesi her patoloji laboratuvarında yapılamayabiliyor; testin tanı anında planlanması önemli.
Hastalar ve yakınları için pratik öneriler
- Tanı aldığınızda biyopsi raporunuzda HER2, MSI/MMR, PD-L1 ve CLDN18.2 sonuçlarının olup olmadığını sorun; bu testler tedavi seçeneklerinizi belirliyor.
- Kemoterapi planlanıyorsa, 5-FU ya da kapesitabin öncesi DPD testinin yapılıp yapılmadığını sorun.
- Ameliyatın deneyimli, yüksek hacimli bir merkezde yapılması sonuçları etkiliyor. Gerekirse ikinci görüş alın.
- Tedavi öncesi ve sonrasında beslenme desteği ve fiziksel hazırlık önemli; kilo kaybınızı ekibinize mutlaka bildirin.
- Yeni immünoterapilere erişimde ödeme ve ruhsat durumu belirleyici olabilir; klinik çalışmalar da bir seçenek olabilir.
Sık sorulan sorular
- Yeni ESMO mide ve yemek borusu kanseri kılavuzu ne zaman yayımlandı?
- Kılavuz 15 Ekim 2026'da Annals of Oncology'de çevrim içi yayımlandı ve Eylül 2026'da ESMO Kılavuz Komitesi tarafından onaylandı. Mide ve yemek borusu kanserlerini ilk kez tek bir kılavuzda ele alıyor.
- Mide kanserinde ameliyat öncesi immünoterapi artık standart mı?
- Ameliyat edilebilir mide ve yemek borusu adenokarsinomunda FLOT kemoterapisine durvalumab eklenmesi (D-FLOT), ilacın ulaşılabildiği yerlerde tercih edilen tedavi olarak öneriliyor. MATTERHORN çalışmasında olaysız ve genel sağkalımı uzattı. Türkiye'de bu kullanım SGK tarafından ödenmiyor.
- Mide kanserinde hangi testler yapılmalı?
- Adenokarsinomda HER2, MSI/dMMR, PD-L1 ve CLDN18.2 testleri tanı anında yapılmalı. Yassı hücreli yemek borusu kanserinde PD-L1 değerlendirilmeli. 5-FU ya da kapesitabin öncesi DPD eksikliği testi de rutin olarak öneriliyor.
- HER2 pozitif mide kanserinde ikinci basamak tedavi nedir?
- Trastuzumab sonrası ikinci ya da üçüncü basamakta trastuzumab derukstekan öneriliyor. Hastaların yaklaşık %30'unda HER2 pozitifliği zamanla kaybolabildiği için tedavi öncesi yeniden biyopsi teşvik ediliyor.
Sözlük
- GOAC
- Mide, mide-yemek borusu bileşkesi ve yemek borusu adenokarsinomlarının ortak adı.
- OSCC
- Yemek borusunun yassı hücreli karsinomu.
- FLOT
- Dosetaksel, oksaliplatin, 5-FU ve folinik asitten oluşan kemoterapi rejimi.
- CROSS
- Ameliyat öncesi haftalık karboplatin-paklitaksel ile eş zamanlı ışın tedavisi.
- CPS, TPS, TAP
- PD-L1 boyanmasını puanlayan farklı yöntemler; her immünoterapi ilacı kendi yöntemi ve eşiğiyle onaylandı.
- CLDN18.2
- Mide hücrelerinin zarında bulunan, zolbetuksimabın hedeflediği protein.
- DPD eksikliği
- 5-FU ve kapesitabini yıkan enzimin eksikliği; ağır ilaç zehirlenmesine yol açabilir.
- ESMO-MCBS
- ESMO'nun tedavilerin klinik fayda büyüklüğünü puanladığı ölçek; ameliyat çevresi tedavide A–C, ileri evrede 1–5 arası.
DROZDOGAN Akademi Yorumu
Yeni ESMO kılavuzu, mide ve yemek borusu kanserinde tedavinin artık "hangi organ?" sorusundan çok "hangi doku tipi ve hangi biyobelirteç?" sorusuna göre kurulduğunu resmîleştiriyor.
⚡ Neden önemli
İlk kez ameliyat edilebilir adenokarsinomda immünoterapi, tercih edilen tedavinin parçası oldu. HER2'de trastuzumabın 15 yıllık tek başına hâkimiyeti sona eriyor ve dört biyobelirteç testi tanı anında zorunlu hâle geliyor.
✅ Güçlü yönler
Öneriler büyük Faz 3 çalışmalara (MATTERHORN, ESOPEC, HERIZON-GEA-01, CheckMate 577) ve ESMO-MCBS puanlarına dayanıyor; onay durumu (FDA, EMA) her öneride açıkça belirtilmiş. Kanıtın sınırlı olduğu yerler açıkça uzman görüşü olarak işaretlenmiş.
⚠️ Sınırlamalar
Ameliyat sonrası nivolumab, genel sağkalım faydası gösterilemediği hâlde güçlü öneri almaya devam ediyor. Zanidatamab Avrupa'da onaylı değil. MSI-H tümörlerde ameliyatsız izlem henüz Faz 2 verisine dayanıyor. PD-L1 için üç farklı ölçüm yönteminin kullanılması pratikte karışıklığa yol açabilir.
🩺 Pratikte
Her yeni tanıda HER2, MSI/dMMR, PD-L1 ve CLDN18.2 testlerini ilk biyopside isteyin; DPD testini tedavi öncesine ekleyin. Ameliyat edilebilir adenokarsinomda FLOT standart; Türkiye'de durvalumab erişimi için endikasyon dışı başvuru gerekebilir. HER2 pozitif hastada ikinci basamak öncesi yeniden biyopsiyi düşünün.
❓ Açık sorular
D-FLOT'tan en çok hangi hastalar fayda görüyor; PD-L1 ya da MSI durumu belirleyici mi? MSI-H mide kanserinde ameliyattan tamamen kaçınmak güvenli mi? HER2 pozitif hastalıkta zanidatamab ve trastuzumab derukstekan sırası nasıl olmalı? Ve bu tedaviler Türkiye'deki hastalara ne zaman ulaşacak?
Sonuç: Yeni ESMO kılavuzu mide ve yemek borusu kanserinde biyobelirtece dayalı tedavinin olgunlaştığını gösteriyor. Ancak doğru tedavi için ilk adım, tanı anında doğru testlerin yapılması; Türkiye'de ise bu tedavilere erişim hâlâ en büyük engel.
- Bu yazı Ekim 2026'da hazırlanmıştır.
- Yazı, kılavuzun Annals of Oncology'de yayımlanan son düzenleme öncesi sürümüne (journal pre-proof) dayanır; son sürümde küçük değişiklikler olabilir. Çalışma verileri kılavuz metninden alınmıştır.
- Türkiye ruhsat ve geri ödeme bilgileri Ekim 2026 itibarıyla SUT ve TİTCK kayıtlarına dayanır; durvalumabın Türkiye prospektüsünde ameliyat çevresi mide kanseri endikasyonu olup olmadığı ayrıca teyit edilmelidir.
- Grafiklerdeki karşılaştırmalar her çalışmanın kendi randomize kolları arasındadır. Şemalar metinden türetilmiştir ve yeni veri içermez. Akademi yorumu bize aittir.
Kaynaklar
- Al-Batran SE, Bencivenga M, Crosby T, ve ark.; ESMO Guidelines Committee. Gastric and oesophageal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol 2026 (15 Ekim 2026, çevrim içi). doi.org · annalsofoncology.org
- ESMO. ESMO Clinical Practice Guideline: Gastric and Oesophageal Cancer. esmo.org
- ESMO. Oesophageal cancer: ESMO Clinical Practice Guideline (2022). annalsofoncology.org
- ESMO. Gastric cancer: ESMO Clinical Practice Guideline (2022). annalsofoncology.org
- Janjigian YY, ve ark. Perioperative durvalumab in gastric and gastroesophageal junction cancer (MATTERHORN). N Engl J Med 2025. PubMed
- Hoeppner J, ve ark. Perioperative chemotherapy or preoperative chemoradiotherapy in esophageal cancer (ESOPEC). N Engl J Med 2025. PubMed
- Kelly RJ, ve ark. Adjuvant nivolumab in resected esophageal or gastroesophageal junction cancer (CheckMate 577). N Engl J Med 2021;384:1191-1203. PubMed
- HERIZON-GEA-01: zanidatamab ± tislelizumab + kemoterapi, HER2 pozitif mide ve yemek borusu adenokarsinomu (kılavuz kaynağı 86). PubMed
Bu yazı size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardımcı olur.
