Anasayfa

Kanserden korunma

Kanser, bir organ veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü huylu hastalıklar grubuna verilen genel addır. Toplumda bilinenin aksine tek bir hastalık değil neredeyse 150’nin üzerinde türden oluşur. Bu türlerin ortaya çıkışı, neden olan faktörler, seyirleri ve tedavi şekilleri çoğunlukla farklılıklar içerir. Bu nedenle bu grup hastalıklar konusunda toplumun doğru bilgilenmesi kanserden korunma ve erken tanı için çok önemlidir. Kanser insanlar için bir kader olarak kabul edilmemeli, korunma stratejileri ve erken tanı için bilim insanları toplumu bilgilendirme adına doğru yönlendirmeleri kesintisiz sürdürmelidir.

Kanser önlenebilir bir hastalık mıdır?

Kanserleşmeyi tetikleyici faktörler 3’e ayrılır:

1 - Çevresel faktörler (önlenebilir),
2 - Kalıtsal faktörler (önlenemez, erken tanı çok değerli ve çoğunlukla mümkün),
3 - Rasgele mutasyonlar (önlenemez?, çoğu yaşlılıkla ilişkili).

Kanser ciddi oranda önlenebilir bir hastalıktır. Aşağıda detaylarıyla inceleyeceğimiz bir dizi çevresel faktörün, kanser oluşumu ile yakın ilişkisi kanıtlanmıştır ve çevresel faktörler önlemesi en kolay kanser etkenleridir. Erkeklerde ve kadınlarda birkaç kanser türü dışında neredeyse benzer faktörler söz konusudur. Her ne kadar önlem alsak da belli bir oranda kanser insanoğlu yaşadığı sürece var olacaktır. Çünkü kanser aynı zamanda bir yaşlılık hastalığıdır. Hücrelerin yaşlanması, bireyde var olan genetik yatkınlık, vücudumuzda var olan doğal kanserojenler (örneğin ileri yaşlarda erkeklerde testosteron; kadınlarda östrojen)bu süreci bir grup bireyde kaçınılmaz kılacaktır.

Oransal olarak bakacak olursak olayı daha da iyi kavrayabiliriz. Tüm kanserlerin neredeyse yarısından fazlası sigara alışkanlığı, önlenebilir infeksiyonlar, sedanter (hareketsiz) yaşam, obezite ve sağlıksız beslenme ile ilişkilidir. Asbest maruziyeti, benzen ve bir takım kanserojen kimyasallar ile yakın temas ve uzun süreli inhalasyon (solunum yolu ile vücuda alımı), düzenli alkol kullanımı gibi bir grup çevresel faktörün ve mesleki kanserojenin günümüzde kanserle ilişkisi kesin olarak tanımlanmıştır. Tüm bu faktörlerin toplumda oluşturulacak bilinçle birlikte azaltılması kanser görülme sıklığında ciddi oranda azalmalara neden olacaktır. Sigara içmeyen bir toplum yaratırsak neredeyse akciğer kanserlerinin %90’ından daha fazlasını yok edebiliriz. Günümüzde sigaranın çok sayıda kanser ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Sigara içmeyen bir toplumda akciğer kanserinin yanı sıra baş boyun kanserleri, yutak borusu, mide, pankreas, böbrek, mesane, lösemi ve hatta meme kanseri gibi birçok kanser türünde etkili olduğu bilinmektedir.

Ülkemizde erkeklerde görülen en sık ilk 5 kanser türü sırasıyla akciğer, prostat, mesane (idrar kesesi), kolorektal (kalınbarsak) ve mide kanseri olarak sıralanmaktadır. Ülkemizde kadınlarda en sık görülen meme kanseri, her 8 kadın kanserinden birisi olmaya devam etmektedir. Bunu dışında rahim ağzı (serviks), rahim ve yumurtalık kanserleri de sık görülen kadın kanserleri olarak sıralanabilir. Kadınlarda akciğer kanseri erkeklere nazaran daha ender görülse de sık rastlanan kanser türü olarak sayılabilir. Ülkemizde en sık görülen çocukluk çağı kanseri ise lösemidir. Gençlerde ise (15-24 yaş grubu) erkeklerde testis kanseri ve kemik kanserleri, kadınlarda ise tiroid ve Hodgkin Lenfoma en sık karşılaşılan kanser türleridir.

Günümüzde kansere neden olan etkenlerin birçoğu iyi bir şekilde tanımlanmıştır. Gelin şimdi bu etkenleri inceleyerek kanserden nasıl korunabileceğimizi öğrenelim.

Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Yapay tatlandırıcı aspartam kanser yapar mı?
Aspartam, sentetik, besleyici değeri olmayan bir tatlandırıcıdır. 1981'de ABD Gıda ve İlaç İdaresi FDA tarafından kuru gıdalarda kullanımı için onaylanmış ve kullanım onayı 1983 yılında gazlı meşrubatları kapsayacak şekilde genişletilmiştir. O zamandan bu yana, aspartam ve diğer yapay tatlandırıcıla...
Hangi hastaya hangi diyet en uygundur?
Beslenme, sağlık alanında en çok tartışılan konu oldu desek yanlış olmaz. Her hafta yeni bir gıda takviyesi farklı sağlık sorunlarının tedavisi için öneriliyor. Google’a diyet yazıp aratıldığında 549 milyon sonuç çıkıyor. Bir çalışmada belirli gıdaların tüketilmesi savunulurken, başka bir araştırma ...
Meyve tüketimi ve prostat kanseri riski
Yoğun meyve tüketen – özellikle turunçgiller – erkeklerde prostat kanseri gelişme riskini azaldığını gösteren bir çalışma 17 Nisan 2017 tarihinde Internationa Journal of Cancer adlı dergide yayımlandı… Bununla birlikte ne sebze ne de meyve tüketiminin prostat kanserine bağlı yaşam kaybı (mortalit...
Kendimi ve Ailemi Sağlık Tehditlerinden Nasıl Korurum?
Modern yaşam gereği artık bir çoğumuz günlük yaşamımızın koşuşturması içerinde kendimize ve ailemize daha az zaman ayırıyoruz. Bir yandan sağlıksız yaşam alışkanlıklarımız bir yandan değişen dünyada kendimizi ve ailemizin sağlığını ihmal ediyor, hatta korumakta bile zorlanıyoruz. Peki, sigara, obezi...
En Yeni Sosyal Sağlık Krizi!
Bilim camiasının sigaranın neden olduğu kötülüklere farkındalığı ve toplumu bilinçlendirme çabasının öyküsü 100 yılı aşar. Ne var ki bu kötülüklerin yasal olarak kabul edilmesi sigara ve üreticilerine yönelik Amerika’da kazanılan davalar ancak 1990’lı yıllarda olmuştur. Son 50 yılda Amerika başta ol...
Obezite ve Rahim (endometrium) Kanseri
Çağımızın gittikçe büyüyen problemi olan obezite ve fazla kilonun çok sayıda kansere eşlik ettiği bilinmektedir. Buna rağmen obezitenin, endometrium (rahim = döl yatağı = uterus) kanserinin en önemli risk faktörleri arasında olduğu bilgisi maalesef yeterince gün yüzüne çıkmamakta ve farkındalık düze...
2017 ABD Kanser İstatistikleri ve Düşündürdükleri
Kanser oranları önlenemez bir şekilde artıyor mu? Kanser gerçekten çağın vebası mı? Kanser, her ne kadar yaşam kayıplarının önde gelen nedenlerinden biri olsa da son yıllarda sağlıklı yaşam tedbirlerini alan bazı gelişmiş ülkelerde kanser sıklığının anlamlı bir şekilde azaldığı gözükmekte. Öyle ki 2...
Kötü Tablonun Habercisi: Metabolik Sendrom!
Metabolik sendrom, günümüzde birçok hastalığın nedeni olan başlıca hareketsiz yaşam, sağlıksız diyet, obezite, yüksek kan yağları ve kan basıncı sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Aslında metabolik sendrom insülin direnci tabanında gelişir ve bize diyabet, hipertansiyon, koroner kalp hastalıkları,...
Obezite ile kanser ilişkisi
Günümüzde kansere neden olma kapasitesine en çok sahip çevresel faktör sigaradır, sonra ise obezite gelmektedir. Fakat 2020 yılına gelindiğinde obezitenin tüm dünyada birincil kanser etkeni olacağı tahmin edilmektedir. Uzun yıllardır yapılan çalışmalar bireylerde aşırı kilo alımı ile birlikte vüc...
Sigara ile kanser ilişkisi
Sigara içmeyen bir toplum yaratırsak neredeyse akciğer kanserlerinin %90’ından daha fazlasını yok edebiliriz. Günümüzde sigaranın çok sayıda kanser ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Sigara içmeyen bir toplumda akciğer kanseri yanı sıra, baş boyun kanserleri, yutak (farinks), yemek borusu (özofagus), ...
Egzersiz ile kanser ilişkisi
Günümüzde bireyler yaşamın karmaşası ve güçlüğü altında artan bir tempoda çalışmakta ve kendine ve sağlığına ayırdığı vakit her geçen gün azalmaktadır. Oysa fiziksel aktivite sağlıklı yaşamın vazgeçilmezlerinden birisidir. Gün içinde yoğun bir iş yaşamında bile pasif bedensel hareketler sergilemekte...
UV ışınları ile kanser ilişkisi
Cilt kanseri, en sık görülen kanser türüdür. Melanom ve melanom olmayan cilt kanserleri olarak 2 başlıkta incelenir. Melanom, cilt kanserinin seyrek görülen (yaklaşık %5) bir türü olmakla birlikte en agresif hastalık seyrine sahip kanser türlerinden biridir ve özellikle son yıllarda melanom görülme ...
Kadınlarda kanserden korunma yolları
2015 yılı verilerimize göre ülkemizde her yıl 97 bin erkek ve 62 bin kadın ve toplamda 159 bin kişi kansere yakalanmaktadır. Ülkemizde kadınlarda en sık görülen meme kanseri, her 4 kadın kanserinden birisi olmaya devam etmektedir. Meme kanserinden sonra en sık görülen kanserler sırasıyla; tiroid,...
Erkeklerde kanserden korunma yolları
2015 yılı verilerimize göre ülkemizde her yıl 97 bin erkek ve 62 bin kadın ve toplamda 159 bin kişi kansere yakalanmaktadır.Ülkemizde erkeklerde en sık görülen akciğer kanseri, her 100,000 kişiden yaklaşık 61’ini etkilemektedir. Akciğer kanserinden sonra erkeklerde en sık görülen kanserler sırasıyla...
Çocuklarda kanserden korunma yolları
Gelin yazıları inceleyerek çocuklarımızı kanserden nasıl koruyabileceğimizi öğrenelim. Doğru ve düzenli beslenme alışkanlığı ve sağlıklı bir yaşam şekline sahip olan ebeveynlerin çocukları da tıpkı aileleri gibi sağlıklı bir yaşam sürdürecek ve obeziteden uzak kalacaktır. -Mümkün olduğu kadar ...
Sigarayı nasıl bırakabilirim ?
Sigara, 1900’lü yılların başından beri insanların büyük bir kısmının vazgeçilmezi olarak varlığını sürdürmüştür. Amerika’da üretilen tütünün piyasaya sürülmesi ile başlayan bağımlılık, son yıllarda başta akciğer kanseri olmak üzere bazı kanser türlerinin başlıca sebebi olarak gösterilmesi sonucu aza...