Lobulyar Döş Xərçəngi: Axacaq Xərçəngindən Fərqlər, Diaqnoz və Müalicədə Yeniliklər – 2026

Eyni etiket, fərqli xəstəlik: lobulyar döş xərçəngini duktal xərçəngdən nə ayırır?

İnvaziv lobulyar döş xərçəngi bütün döş xərçənglərinin 10–15%-ni təşkil edir və ən çox rast gəlinən ikinci növdür. Patologiya rəyində çox vaxt "hormon-müsbət, HER2-mənfi" yazıldığı üçün o, duktal xərçənglə eyni qaydada müalicə olunur. Lakin son 10 ildə aparılan genetik və klinik tədqiqatlar göstərdi ki, lobulyar xərçəng fərqli böyüyür, fərqli yerlərə yayılır, residiv illər sonra da baş verə bilir və hormon müalicəsinə fərqli cavab verə bilər. Avropa Tibbi Onkologiya Cəmiyyətinin (ESMO) icmal yazısına əsaslanaraq, lobulyar xərçəngdə diaqnozdan müalicəyə qədər bu gün məlum olanları 2026-cı ilin oktyabr ayı vəziyyətinə görə topladıq. Lobulyar xərçəngdə genomik residiv riski testlərini və döş xərçənginin mərhələləri və müalicəsini əvvəllər ayrıca yazılarda nəzərdən keçirmişdik.

Bu mövzu niyə vacibdir?

Döş xərçənglərinin böyük əksəriyyəti süd axacaqlarından inkişaf edən "invaziv duktal karsinoma", yaxud müasir adı ilə "xüsusi tipə aid olmayan invaziv karsinoma"dır. Lobulyar xərçəng isə süd hasil edən paycıqların (lobulların) hüceyrələrindən başlanğıc götürür və karsinoma növləri arasında ayrıca yer tutur. Dünyada hər il təxminən 2,3 milyon qadına döş xərçəngi diaqnozu qoyulduğunu nəzərə alsaq, lobulyar xərçəng təkbaşına bir çox xərçəng növündən daha çox rast gəlinən xəstəlikdir.

Lobulyar xərçənglərin böyük hissəsi hormon reseptorları baxımından güclü müsbət, HER2-mənfi və aşağı-orta dərəcəlidir. Bu "əlverişli biologiya" görüntüsünə baxmayaraq, xəstəlik diaqnoz anında çox vaxt daha böyük ölçüdə və daha irəli mərhələdə aşkarlanır. Patologiya rəyində yalnız hormon reseptorlarına əsasən lobulyar və duktal xərçəngin eyni sayılması diaqnozun gecikməsinə, yayılmanın gözdən qaçmasına və hormon müalicəsinin seçiminə təsir göstərə bilər. Buna görə də beynəlxalq tədqiqat qrupları (məsələn, Avropa Lobulyar Döş Xərçəngi Konsorsiumu, ELBCC) son illərdə lobulyar xərçəngə xas tədqiqatlar aparır.

Lobulyar döş xərçəngi nədir?

İnvaziv lobulyar döş xərçəngi döşün süd hasil edən paycıqlarından (lobullarından) inkişaf edən və bütün döş xərçənglərinin 10–15%-ni təşkil edən növdür. Hüceyrələri bir-birinə yapışdıran E-kadherin zülalının itməsi səbəbindən tək cərgə ilə, dağınıq böyüyür; buna görə də şiş kütləsi əmələ gətirməyə bilər və görüntüləmədə çətin aşkarlanır. Əksər hallarda hormon-müsbət, HER2-mənfidir və gec residivə meyillidir.

Duktal xərçəngdən fərqləri

Göstəricilər: ABŞ Böyük Göllər Döş Xərçəngi Konsorsiumu (38 min xəstə), NSABP təhlili və Almaniyanın neoadyuvant tədqiqatlarının birləşdirilmiş məlumatları; təfərrüatlar mətndədir.

Lobulyar xərçəngin alt tipləri

• Klassik lobulyar xərçəng: Ən çox rast gəlinən tipdir; aşağı-orta dərəcəli, hormon-müsbət, HER2-mənfi.
• Pleomorf lobulyar xərçəng: Hüceyrələri daha iri və nizamsızdır; dərəcəsi daha yüksək, gedişi daha aqressivdir, HER2 müsbətliyi və hormon reseptorlarının itməsi daha tez-tez görülür.
• Digər variantlar: Solid, alveolyar və qarışıq (lobulyar-duktal) tiplər. Qarışıq şişlərdə müalicə qərarı hər iki komponent nəzərə alınaraq verilir.

Döşdə "lobulyar neoplaziya" və ya "lobulyar karsinoma in situ" (LCIS) isə invaziv xərçəng deyil; lakin hər iki döşdə gələcəkdə xərçəng inkişafı riskinin artdığını göstərən risk markeridir və bəzi tipləri (məsələn, pleomorf LCIS) əməliyyatla tamamilə çıxarılır.

Lobulyar xərçəng niyə fərqli davranır?

Lobulyar xərçəngin fərqləndirici xüsusiyyəti CDH1 genində pozulma nəticəsində E-kadherin zülalının itməsidir. E-kadherin döş hüceyrələrini bir-birinə yapışdıran bir növ "hüceyrə yapışqanı" rolunu oynayır. Bu zülal olmadıqda xərçəng hüceyrələri bir-birindən ayrı, tək cərgə ilə ("hind cərgəsi" görünüşü) və ətraf toxumaya yayılaraq böyüyür. Patologiyada E-kadherin boyanması (immunohistokimya) lobulyar və duktal xərçəngi ayırd etmək üçün ən çox istifadə olunan üsuldur.

Genetik xəritə: duktal xərçəngdən fərqlənən məqamlar

Xərçəng Genomu Atlasının 127 lobulyar xərçəngi araşdıran tədqiqatı (Cell, 2015) və sonrakı təhlillər lobulyar xərçəngin genetik profilini üzə çıxardı:

• CDH1: Lobulyar xərçənglərin təxminən üçdə ikisində mutasiya və ya itki var.
• FOXA1 və GATA3: Estrogen reseptorunun hansı genləri işə salacağını müəyyən edən bu iki "pioner" zülal lobulyar xərçəngdə fərqli dəyişir: FOXA1 mutasiyaları daha tez-tez (7–9%), GATA3 mutasiyaları isə duktal xərçəngə nisbətən daha nadir rast gəlinir. Bu tapıntı estrogen reseptoru siqnalının lobulyar xərçəngdə fərqli işlədiyinə dair ilk işarə oldu.
• PI3K-AKT yolu: Xəstələrin 35–60%-ində bu böyümə yolunda dəyişiklik var (PIK3CA, PTEN). Bu, PI3K inhibitorları və kapivasertib kimi dərmanları lobulyar xərçəngdə maraqlı edir.
• HER2 mutasiyaları: HER2 amplifikasiyasından fərqli olaraq HER2 genində aktivləşdirici mutasiyalar erkən mərhələdə 4–5%, metastatik xəstəlikdə isə 6–27% tezliklə görülür.
• ESR1 mutasiyaları: Metastaz diaqnozu zamanı təxminən 10%, hormon müalicəsi fonunda proqressiyadan sonra isə 60%-ə qədər.
• İmmun mühit: Lobulyar xərçənglər əksər hallarda immunoloji baxımdan "soyuq"dur (şişdaxili limfositlərin medianı 5%); lakin təxminən 18%-ində mutasiya yükü yüksəkdir.

Xərçəng Genomu Atlası lobulyar xərçəngləri "reaktiv-bənzər", "immunla əlaqəli" və "proliferativ" olmaqla üç alt qrupa ayırdı; proliferativ qrupun gedişi daha əlverişsiz idi. 2026-cı ilin fevralında PNAS jurnalında dərc olunmuş məkan transkriptomikası tədqiqatı isə lobulyar xərçənglərin şişi əhatə edən toxumanın (şiş mikromühitinin) quruluşuna görə də təsnif edilə biləcəyini irəli sürdü. Bu, gələcəkdə şiş mikromühitinin müalicə hədəfinə çevrilə biləcəyini düşündürür.

Lobulyar xərçəngin diaqnozu niyə çətindir?

• Kütlə əmələ gətirməyə bilər: Şiş dağınıq böyüdüyü üçün əllə hiss olunan aydın kütlə əvəzinə döşdə qalınlaşma, bərkimə, kiçilmə və ya məmənin içəri çəkilməsi ilə özünü göstərə bilər (əllə hiss olunan kütlədən başqa əlamətlər).
• Mamoqrafiya gözdən qaçıra bilər: Lobulyar xərçəng mamoqrafiyada aydın kütlə və ya kalsinat əmələ gətirməyə bilər, şişin ölçüsü olduğundan kiçik ölçülə bilər. Buna görə klinik təlimatlar lobulyar xərçəngdə əməliyyatdan əvvəl şişin yayılma həcmini qiymətləndirmək üçün döşün MRT müayinəsinin nəzərdən keçirilə biləcəyini qeyd edir.
• Biopsiyada diqqət: Qalın iynə biopsiyasında E-kadherin boyanması və təcrübəli döş patoloqunun qiymətləndirməsi vacibdir; çətin hallarda ikinci patoloji rəy faydalı ola bilər.
• Əməliyyatda cərrahi kənar: Şişin sərhədləri qeyri-müəyyən olduğu üçün döşü qoruyan cərrahiyyədə cərrahi kənarın müsbət olması və təkrar əməliyyat ehtiyacı duktal xərçəngə nisbətən daha tez-tez olur. Bununla belə, uyğun xəstələrdə döşü qoruyan cərrahiyyə mastektomiya ilə oxşar nəticə verir.

Mərhələləndirmə və yayılmanın aşkarlanması

Standart FDG-PET/KT qlükozanı intensiv istifadə edən şişləri göstərir. Lobulyar xərçəng adətən yavaş böyüdüyü və az qlükoza istifadə etdiyi üçün FDG-PET-də zəif görünür; bəzi metastazlar KT-də görünsə belə, PET-də toplanma göstərməyə bilər. Metastatik lobulyar xərçəngli 241 xəstənin iştirak etdiyi sorğuda xəstələrin 36%-i diaqnoz zamanı ən azı bir görüntüləmə üsulunun ən azı bir metastaz ocağını gözdən qaçırdığını bildirib.

Estrogen reseptoruna bağlanan maddədən istifadə edən 18F-FES PET (fluoroestradiol PET) 2020-ci ildə ABŞ-da təsdiq olunub və estrogen reseptoru müsbət xəstəlikdə, xüsusilə lobulyar xərçəngdə FDG-PET-ə əlavə məlumat verə bilər. Lakin onun rutin mərhələləndirmədə yeri və əlçatanlığı məhduddur.

Lobulyar xərçəng hara yayılır?

Lobulyar xərçəng də ən çox sümüklərə yayılır; lakin duktal xərçəngə nisbətən qeyri-adi yerləri daha tez-tez əhatə edir. Autopsiya seriyalarında:

• Peritoneum (qarın pərdəsi): Lobulyar xərçəngdə 60–90%, duktal xərçəngdə təxminən 15%. Qarında maye toplanması, köp, bağırsaq keçməzliyi və ya sidik yollarında daralma ilə özünü göstərə bilər.
• Mədə-bağırsaq traktı: Lobulyar xərçəngdə 40%-ə qədər, duktal xərçəngdə təxminən 2%. Mədənin zədələnməsi mədə xərçəngini (linitis plastika) təqlid edə bilər; səthi endoskopik biopsiyaların təxminən yarısı normal nəticə verə bildiyi üçün dərin və ya təkrar biopsiya tələb oluna bilər.
• Yumurtalıqlar: 13%-ə qədər; hər iki yumurtalıqda kütlə yumurtalıq xərçəngi ilə qarışdırıla bilər.
• Digər: Beyin qişaları (leptomeningeal metastaz), göz ətrafı və uşaqlıq.

Lobulyar xərçəng gec residiv verirmi?

Bəli. NSABP qrupunun dörd böyük tədqiqatında limfa düyünü müsbət olan və kimyaterapiya almış 12 482 xəstənin təhlili (JNCI, 2025) cütləşdirilmiş 1174 lobulyar və 4694 duktal xərçəngli xəstəni müqayisə etdi. Müşahidə müddətinin medianı 10–15 il idi.

Lobulyar xərçəngdə ilk 5 ildə residiv riski 20% aşağı, 5 ildən sonra isə 30% yüksək idi. Ümumi mortallıq riski də ilk 5 ildə daha aşağı idi (HR 0,76); 5 ildən sonra fərq statistik əhəmiyyətli deyildi (HR 1,04). Bu "gec residiv" meyli lobulyar xərçəngdə müşahidənin uzun müddət davam etdirilməsinin və hormon müalicəsinə riayətin nə üçün vacib olduğunu izah edir. Digər tərəfdən, bu təhlil retrospektivdir və köhnə tədqiqatlara əsaslanır; müasir CDK4/6 inhibitorlu müalicələri əks etdirmir.

İrsi lobulyar döş xərçəngi

Lobulyar xərçənglərin kiçik bir hissəsi CDH1 genində anadangəlmə (germinativ) dəyişikliklə əlaqəlidir. Bu şəxslərdə həm irsi diffuz mədə xərçəngi, həm də lobulyar döş xərçəngi riski artır; qadın daşıyıcılarda 80 yaşa qədər döş xərçəngi riski təxminən 40% hesablanır. Ailədə diffuz mədə xərçəngi, gənc yaşda və ya hər iki döşdə lobulyar xərçəng varsa, genetik məsləhət tövsiyə olunur. BRCA2, PALB2 və CHEK2 daşıyıcılarında da lobulyar xərçəng görülə bilər (irsi xərçənglər və onların müalicəsi).

Erkən mərhələli lobulyar xərçəngdə müalicə

Bu gün lobulyar xərçəng üçün ayrıca müalicə təlimatı yoxdur; əməliyyat, şüa terapiyası və dərman müalicəsi ilə bağlı qərarlar əsasən digər hormon-müsbət döş xərçənglərindəki prinsiplərə əsaslanır. Lakin bəzi məqamlar lobulyar xərçəngdə önə çıxır.

Kimyaterapiya: hamıya lazımdırmı?

Lobulyar xərçəng hüceyrələrinin yavaş bölünməsi səbəbindən kimyaterapiyaya daha az həssasdır. Almaniyanın neoadyuvant tədqiqatlarında 9020 xəstənin birləşdirilmiş təhlilində əməliyyatdan əvvəlki kimyaterapiya ilə patoloji tam cavab tezliyi lobulyar xərçəngdə xeyli aşağı idi.

Buna görə də, əməliyyatdan əvvəl şişi kiçiltmək lazım olduqda, hormon-müsbət və aşağı dərəcəli lobulyar xərçəngdə bəzi mərkəzlər kimyaterapiya əvəzinə əməliyyatdan əvvəlki hormon müalicəsinə (neoadyuvant endokrin terapiya) üstünlük verə bilər. Əməliyyatdan sonrakı kimyaterapiya qərarında isə şişin ölçüsü, limfa düyünlərinin zədələnməsi və genomik testlər həlledicidir. Lobulyar xərçəngdə genomik testlərin əksəriyyəti aşağı risk göstəricisi verir; bu testlərin lobulyar xərçəngdəki yeri ayrıca yazımızda nəzərdən keçirilib (kimyaterapiyaya ehtiyac olmaya bilən xəstələr).

Hormon müalicəsi: aromataza inhibitoru, yoxsa tamoksifen?

Lobulyar xərçəngdə hormon müalicəsi terapiyanın əsas dayağıdır. Laboratoriya tədqiqatları göstərdi ki, lobulyar xərçəngdə FOXA1 estrogen reseptoru ilə fərqli xromatin quruluşu yaradır və bu, tamoksifenə cavabı zəiflədir (Cancer Research, 2022). Klinik məlumatlar da bu istiqamətdədir:

BIG 1-98 tədqiqatında menopauzadan sonrakı dövrdə olan, hormon-müsbət, HER2-mənfi 2923 xəstədə letrozolun tamoksifendən üstünlüyü lobulyar xərçəngdə daha qabarıq idi: 8 illik ümumi sağqalma lobulyar xərçəngdə 89%-ə qarşı 74% (HR 0,40), duktal xərçəngdə isə 88%-ə qarşı 84% (HR 0,73) oldu. Lakin bu, randomizasiyada histologiyaya görə bölgü aparılmamış alt qrup təhlilidir.

Praktikada menopauzadan sonra lobulyar xərçəngdə aromataza inhibitoru (letrozol, anastrozol, eksemestan) ilk seçimdir. Menopauzadan əvvəl, residiv riski yüksək olan xəstələrdə yumurtalıq funksiyasının supressiyası ilə birlikdə aromataza inhibitoru önə çıxır. Tamoksifen isə aromataza inhibitorunu tolerə edə bilməyən və ya istifadə edə bilməyən xəstələrdə effektiv seçim olaraq qalır; "lobulyar xərçəngdə tamoksifen təsir etmir" demək düzgün deyil. Aromataza inhibitorlarının cinsi əlavə təsirləri, oynaq ağrıları və osteoporoz müalicənin dayandırılmasına səbəb olmamalıdır; bunların həlli yolları var.

CDK4/6 inhibitorları və müalicə müddəti

Limfa düyünü müsbət və ya yüksək riskli xəstələrdə əməliyyatdan sonrakı hormon müalicəsinə əlavə edilən abemasiklib və ribosiklib lobulyar xərçəngli xəstələrdə də digər hormon-müsbət xərçənglərdəki qaydalarla istifadə olunur; lobulyar xərçəngə xas ayrıca tövsiyə yoxdur. Gec residiv meyli səbəbindən hormon müalicəsinin 5 ildən artıq davam etdirilməsi lobulyar xərçəngdə tez-tez gündəmə gəlir; lakin bu qərar lobulyar xərçəngə xas sübutlara deyil, ümumi residiv riskinə və əlavə təsirlərə əsasən verilir.

Metastatik lobulyar xərçəngdə müalicə

• Birinci xətt: Hormon müalicəsi ilə birlikdə CDK4/6 inhibitoru lobulyar xərçəngdə də standartdır.
• Sonrakı xətlər: Lobulyar xərçəngdə PI3K-AKT yolu dəyişiklikləri tez-tez rast gəlindiyi üçün şişdə və ya qanda genetik test (yeni nəsil sekvenləşdirmə) vacibdir. ESR1 mutasiyası olanlarda elasestrant kimi yeni hormon preparatları, PI3K yolu dəyişikliyi olanlarda isə kapivasertib və ya PI3K inhibitorları seçimdir.
• HER2-aşağı xəstəlik: Metastatik lobulyar xərçənglərin əksəriyyəti HER2-aşağıdır; trastuzumab derukstekan bu xəstələrdə seçimdir.
• HER2 mutasiyası: Neratinib kimi HER2 mutasiyalarına təsir edən dərmanlar döş xərçəngində bu göstərişlə təsdiq olunmayıb; klinik tədqiqatlar çərçivəsində qiymətləndirilir.
• Kimyaterapiya: Hormon müalicəsinə rezistentlik inkişaf etdikdə istifadə olunur; cavab tezliyi duktal xərçəngə nisbətən daha aşağı ola bilər.
• İmmunoterapiya: Lobulyar xərçəng əksər hallarda immunoloji baxımdan "soyuq"dur. Metastatik lobulyar xərçəngdə atezolizumab və karboplatin kombinasiyasını sınaqdan keçirən GELATO tədqiqatında qiymətləndirilə bilən 21 xəstədə cavab tezliyi 19% oldu; rutin istifadə tövsiyə olunmur.

Lobulyar xərçəngə xas hədəfli müalicələr: hansı mərhələdəyik?

2018-ci ildə aparılmış laboratoriya tədqiqatları göstərdi ki, E-kadherini olmayan hüceyrələr ROS1 fermenti bloklandıqda yaşamını davam etdirə bilmir (sintetik letallıq). Bu, lobulyar xərçəngə xas ilk hədəfli müalicə ümidi oldu; lakin klinik tədqiqatlar mənfi nəticə verdi:

• ROLo: Əvvəllər müalicə almış metastatik lobulyar xərçəngdə fulvestranta krizotinib əlavə edildi; cavab tezliyi 4%, proqressiyasız sağqalmanın medianı 1,8 ay oldu.
• ROSALINE: Əməliyyatdan əvvəl letrozola entrektinib əlavə edildi; qiymətləndirilə bilən 41 xəstənin heç birində əməliyyat zamanı minimal qalıq xəstəlik (RCB 0/I) əldə edilmədi. MRT-də cavab tezliyi 49% idi; xəstələrin 61%-ində dozanın azaldılması tələb olundu.
• REPLOT: Repotrektinib tədqiqatı vaxtından əvvəl dayandırıldı.

Davam edən tədqiqatlar:

• LOBSTER (GBG, faza 2): Menopauzadan sonrakı dövrdə olan, yüksək riskli lobulyar xərçəngli 120 xəstədə əməliyyatdan əvvəl 10 həftə ərzində fulvestrant ilə kapivasertib + fulvestrant müqayisə olunur. Əsas son nöqtə şiş hüceyrələrində bölünmənin tam dayanmasıdır (Ki67 2,7%-dən aşağı). Xəstələr PI3K yolu mutasiyasından asılı olmayaraq daxil edilir.
• Neratinib tədqiqatı (NCT05919108): HER2 mutasiyalı I–III mərhələli lobulyar xərçəngdə əməliyyatdan əvvəl 24 həftə ərzində neratinib hormon müalicəsi ilə birlikdə sınaqdan keçirilir.
• Şiş mikromühiti: Məkan transkriptomikası məlumatları gələcək tədqiqatlar üçün yeni hədəflər təqdim edir.

Praktikada bu nə deməkdir?

• Patologiya rəyində histoloji tip vacibdir: "Lobulyar", "pleomorf lobulyar" və ya "qarışıq" ifadələri diaqnoz, görüntüləmə və müalicə planına təsir edə bilər.
• Görüntüləmə fərdi planlaşdırılmalıdır: Əməliyyatdan əvvəl döşün MRT müayinəsi və mərhələləndirmədə FDG-PET-in məhdudiyyətləri nəzərə alınmalıdır.
• Kimyaterapiyadan gözləntilər real olmalıdır: Əməliyyatdan əvvəlki kimyaterapiyaya tam cavab nadirdir; kimyaterapiya qərarı risk və genomik test nəticəsinə əsasən verilməlidir.
• Hormon müalicəsinin seçimi: Menopauzadan sonra aromataza inhibitoruna üstünlük verilir; müalicəyə riayət həlledicidir.
• Uzunmüddətli müşahidə: 5 ildən sonra da residiv ola biləcəyi üçün müşahidə uzun sürməlidir; mədə-bağırsaq və qarın əlamətləri ciddi qəbul edilməlidir.
• Metastaz diaqnozunda toxuma nümunəsi: Mədə, bağırsaq, yumurtalıq və ya peritoneum zədələnməsindən şübhələnildikdə biopsiya və döş mənşəyini təsdiqləyən boyanmalar yanlış diaqnozun qarşısını alır.

Xəstələr və onların yaxınları üçün praktik tövsiyələr

• Patologiya rəyinizdə şişin tipinin (lobulyar, duktal, qarışıq) və E-kadherin nəticəsinin göstərilib-göstərilmədiyini yoxlayın.
• Əməliyyatdan əvvəl döşün MRT müayinəsinə ehtiyac olub-olmadığını cərrahınızla müzakirə edin; şişin sərhədləri və digər döşün vəziyyəti əməliyyat planını dəyişə bilər.
• Hormon müalicəsini əlavə təsirlərə görə özbaşına dayandırmayın; dərmanın dəyişdirilməsi və ya dəstəkləyici müalicə ilə əlavə təsirlərin əksəriyyətini idarə etmək mümkündür (məsələn, vaginal quruluq).
• Müalicə başa çatsa belə, müayinələrinizi buraxmayın; yeni həzm, qarın və ya göz şikayətlərini, hətta illər sonra olsa belə, həkiminizə bildirin.
• Ailənizdə mədə xərçəngi və ya gənc yaşda döş xərçəngi olubsa, genetik məsləhət istəyin.
• Müntəzəm fiziki fəallıq həm əlavə təsirlərə, həm də sümük sağlamlığına müsbət təsir göstərir.

Tez-tez verilən suallar

Lobulyar döş xərçəngi duktal xərçəngdən daha ağırdırmı?

Bunu birmənalı demək olmaz. Lobulyar xərçəng əksər hallarda hormon-müsbət və yavaş böyüyən şişdir; ilk 5 ildə residiv daha az görülür. Lakin diaqnoz zamanı daha irəli mərhələdə ola bilər və 5 ildən sonra residiv riski duktal xərçəngə nisbətən daha yüksəkdir.

Lobulyar xərçəng mamoqrafiyada görünürmü?

Görünə bilər, lakin kütlə əmələ gətirmədən dağınıq böyüdüyü üçün gözdən qaça və ya olduğundan kiçik görünə bilər. Buna görə əməliyyatdan əvvəl döşün MRT müayinəsi tez-tez tövsiyə olunur.

Lobulyar xərçəngdə tamoksifen, yoxsa aromataza inhibitoru daha yaxşıdır?

Menopauzadan sonrakı dövrdə olan qadınlarda aromataza inhibitoruna üstünlük verilir; BIG 1-98 tədqiqatında letrozolun tamoksifendən üstünlüyü lobulyar xərçəngdə daha qabarıq idi. Menopauzadan əvvəl yüksək riskli xəstələrdə yumurtalıq funksiyasının supressiyası ilə birlikdə aromataza inhibitoru önə çıxır. Tamoksifen aromataza inhibitoru istifadə edilə bilməyən xəstələrdə hələ də effektiv seçimdir.

Lobulyar xərçəng irsidirmi?

Əksəriyyəti irsi deyil. Kiçik bir hissəsi CDH1 genində anadangəlmə dəyişikliklə əlaqəlidir və bu şəxslərdə mədə xərçəngi riski də artır. Ailədə diffuz mədə xərçəngi və ya gənc yaşda lobulyar xərçəng varsa, genetik məsləhət tövsiyə olunur.

Lüğət

İnvaziv lobulyar karsinoma

Döşün süd hasil edən paycıqlarından inkişaf edən və ətraf toxumaya yayılan döş xərçəngi növü.

E-kadherin (CDH1)

Döş hüceyrələrini bir-birinə bağlayan zülal və onu kodlaşdıran gen; lobulyar xərçəngdə itir.

Aromataza inhibitoru

Menopauzadan sonra orqanizmdə estrogen istehsalının qarşısını alan dərmanlar (letrozol, anastrozol, eksemestan).

Yumurtalıq funksiyasının supressiyası

Menopauzadan əvvəlki dövrdə olan qadınlarda yumurtalıqların hormon istehsalının iynə və ya əməliyyatla dayandırılması.

Patoloji tam cavab

Əməliyyatdan əvvəlki müalicədən sonra çıxarılan toxumada canlı xərçəng hüceyrəsinin qalmaması.

Ki67

Şiş hüceyrələrinin nə qədər hissəsinin bölündüyünü göstərən marker.

FES PET

Estrogen reseptoru daşıyan şişləri göstərən xüsusi PET görüntüləməsi.

Sintetik letallıq

İki gendən birinin itməsi hüceyrənin yaşamasına imkan verdiyi halda, hər ikisinin birlikdə itməsinin hüceyrə ölümünə səbəb olması.