Anasayfa - Kanser Haberleri - Egzersiz - Onkoloji sözlüğü - Enerji içeceği nedir, neyden yapılır, vücudumuza etkileri nelerdir?
Enerji içeceği nedir, neyden yapılır, vücudumuza etkileri nelerdir?

Enerji içeceği nedir, neyden yapılır, vücudumuza etkileri nelerdir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
12.03.2017

Enerji içeceği, mental ve fiziksel enerjiyi artırması amacıyla, şeker, kafein ve diğer uyarıcı bileşenler (taurin ve ginseng gibi) ile zenginleştirilmiş bir içecektir.

Son zamanlarda oldukça popülerleşen enerji içecekleri genel olarak yoğun iş hayatında, spor hayatında mental, fiziksel performansı artırmak için veya alkollü içeceklerle beraber kullanılmaktadır. Enerji içecekleri uyarıcı etkilerini kafein aracılığıyla yapmaktadır, bazı markalar ise bitki özlü guarana (kafein içeren bitki türü) ve ginseng kullanmaktadır. 1 teneke kutu enerji içeceğinde markalar arası değişmekle birlikte 80-500 mg arasında kafein bulunmaktadır (bir fincan Türk kahvesinde 57 mg, bir fincan espresso da ise 100 mg kafein bulunmaktadır). Kafein vücutta geçici olarak adenozin yolağını (yorgunluk anında hücresel düzeyde salınan kimyasalları) engelleyerek ve dopamin salımını artırarak bir süreliğine kendimizi dinç hissetmemizi sağlar. Kafein miktarının yanında şeker içerikleri de yüksektir. Bir kutu teneke enerji içeceği yaklaşık 27,5 g şeker (yaklaşık 7 küp şeker) içermektedir.

Enerji içeceği içtikten sonra 1 günde vücudumuzda neler olur?

- 10 dakika içinde kafein kan dolaşımına geçer kalp hızı ve kan basıncını artırmaya başlar.

- 15-45 dakika içinde dolaşımda kafein miktarı maksimuma ulaşır ve tam etkileri görülür.

- 30-50 dakika içinde karaciğer artan kan şeker miktarına cevap verir.

- 1 saat içinde kan şekeri ve dolaşımda ki kafein miktarı azalmaya, vücut kendini yorgun hissetmeye başlar.

- 5-6 saat içinde dolaşımda ki kafein miktarı yarıya düşmüştür.

- 12 saat içinde dolaşımda ki kafein miktarı tamamen tükenmiştir. Tükenme miktarı kişiye göre değişmektedir.

- 12-24 saat içinde düzenli kullanımlar sonucu kafein miktarının tükenmesi bağlı olarak baş ağrısı, rahatsızlık, kabızlık gibi yan etkiler görülebilmektedir.

- 7-12 gün kullanım sonucunda ise kafeine tolerans gelişir aynı etkilerin gözlenebilmesi için dozu artırmak gerekmektedir.

Birçok kişi tarafından zararsız olduğu düşünülse de uzun vadede ciddi yan etkileri görülmektedir. Bu yan etkiler çoğu zaman aşırı kafein alımına bağlı olmaktadır. Başlıca hipertansiyon, kalp çarpıntısı, mide bulantısı, kusma, istemsiz kasılmalar, bilinç bulanıklığı gibi yan etkiler görülmektedir. Enerji içeceklerinin bu yan etkilerine bağlı başvuru sayısı 2007-2011 yılları arasında 2 katına çıkmıştır. Özellikle çocukluk ve ergenlik çağında kafein duyarlılığı fazla olup bu yan etkilerin daha sık karşılanmasının yanı sıra depresyon vb zamanlarda sigara gibi kötü alışkanlıklara eğilimi artırmaktadır.

Tehlikeli karışım: Alkol ve enerji içeceği

Asıl endişe verici nokta alkol kullananlar arasında sıkça yapılan bu karışım. Alkol enerji içeceğiyle beraber alındığı zaman vücuda az alkol alınmış hissi vermekte bunun sonucunda alkol tüketimi artmaktadır. Yapılan araştırmalara göre Amerika’da alkol zehirlenmelerinin %40’ı enerji içeceği ile beraber kullanım sonucunda meydana gelmiştir.

Alkol ise enerji içeceği içinde kafein miktarının kan dolaşımda daha uzun süre kalmasını sağlayarak vücudu kafeine daha uzun süre maruz bırakmaktadır. Bunun sonucunda kafeine bağlı görülen yan etkiler artmaktadır. Bu etkilerin yanı sıra içilen sigara miktarının ve yasa dışı ilaç kullanımını da artırmaya neden olmaktadır.

Uzun süreli kullanımda karaciğer ve kalp etkilenmektedir

Son yıllardaki vaka raporları incelendiğinde enerji içeceği nedenli akut hepatit (ani başlangıçlı karaciğer iltihabı) tanısı alan hasta sayısı hızla artmıştır. Günde 3-5 kez 3 haftadan uzun süreli enerji içeceği kullanana 50 yaşında erkek hasta akut hepatiti tanısı almıştır, aynı şekilde 22 yaşında kadın hasta da aşırı enerji içeceği tüketimine bağlı akut hepatit görülmüştür. Bir diğer vakada ise sağlıklı inşaat çalışanı diyetinde hiçbir değişiklik ve ilaç alımı olmadan yoğun iş temposundan dolayı 3 hafta boyunca günde 5 kutu enerji içeceği alımı sonra iştahsızlık, mide bulantısı, karın ağrısı ve kusma ile hastaneye başvurmuş ilerleyen günlerde sarılık ve koyu idrar bunlara eşlik etmiştir. Tetkikler sonucu hastanın karaciğer enzimlerinde yükseklik gözlenmiştir.

Yapılan çalışmalar sonucunda günde 2 kutudan fazla enerji içeceği alımı kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı gibi etkiler günde 1 kez veya daha az kullanana göre ciddi derecede daha fazla görülmüştür. Hiçbir kardiyovasküler hastalık riski olamayan bireyde bile enerji içeceklerinin bu riski artırdığı gözlemlenmiştir.

Karaciğer ve kalp üzerinde bu olumsuz etkileri alkolle beraber kullanımda daha da artmaktadır.

Ergenlik çağındaki çocuklarda zararlı alışkanlıklara başlama ile ilişkisi saptanmıştır

Özellikle televizyon reklamlarının yaygınlaşması etkisinde son yıllarda ergenlik ve çocukluk çağında enerji içeceği kullanımı 3 kat artmıştır. Yetişkinlere göre çocukluk çağında duyarlılığın fazla olması nedeniyle daha az miktarlarda daha fazla yan etki görülmektedir.

Minnesota ve Duke Üniversitelerinin yaptığı çalışma göre haftada 2 kez yüksek dozda şeker ve kafein içeren içecek kullanan çocuklarda sigara, uzun süreli TV ve video oyunları oynama gibi zararlı alışkanlıkların haftada 1 kez veya daha az içecek kullanan çocuklara göre daha sık görüldüğü gözlenmiştir. Kafeinin çocuklar üzerinde kanıtlanmış olumsuz etkisinden dolayı çocuklarda tüketimden kaçınılmalıdır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Haftanın Sloganı
Sitemizde neden sağlıklı yaşam yazılarına başladık?
Sitemizde neden sağlıklı yaşam yazılarına başladık?
Kaynak:

1. Rare cause of acute hepatitis: A common energy drink, Jennifer Nicole Harb et al., BMJ Case Reports, published online 1 November 2016

2. A survey of energy drink consumption among young patients presenting to the emergency department with the symptom of palpitations, Scott Willoughby et al., International Journal of Cardiology, 1 February 2016

3. Patterns of energy drink advertising over US television networks, Jennifer A. Emond, et al., J Nutr Educ Behav., published online 6 March 2015

4. Adolescent Consumption of Sports and Energy Drinks: Linkages to Higher Physical Activity, Unhealthy Beverage Patterns, Cigarette Smoking, and Screen Media Use, Nicole Larson, et al., J Nutr Educ Behav, 6 May 2014.
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Boya yok – kanser hastasının gri saçı immünoterapiden sonra siyaha döndü
Boya yok – kanser hastasının gri saçı immünoterapiden sonra siyaha döndü
Küçük hücreli akciğer kanserinde tedavi direncinin sebebi - TÜMÖR KÜRECİKLERİ
Küçük hücreli akciğer kanserinde tedavi direncinin sebebi - TÜMÖR KÜRECİKLERİ
Can dostlarımız evcil hayvanlar kanser tedavisinde yanımızda
Can dostlarımız evcil hayvanlar kanser tedavisinde yanımızda
Kalıtsal meme kanseri Aşkenaz Yahudileri’nde neden çok sık görülür?
Kalıtsal meme kanseri Aşkenaz Yahudileri’nde neden çok sık görülür?