Yenilikləri xərçəng xəstələrinə çatdırmaq! ESMO Virtual Konqres 2020-də bizi nə gözləyir?

Dünyada onkologiya mütəxəssislərini birləşdirən Avropa Xərçəng Konqresi ESMO 2020bu il COVID-19 pandemiyası səbəbindən virtual keçiriləcək; əsas elmi proqram 19 sentyabrda başlayacaq.

Avropa Tibbi Onkologiya Cəmiyyəti (European Society for Medical Oncology, ESMO) qurulduğu 1975-ci ildən Avropa başda olmaqla dünyada xərçəng tədqiqatlarını dəstəkləmək missiyasını yerinə yetirir.

İlk dəfə virtual olan konqres COVID-19 dövründə xərçəng nəticələrini yaxşılaşdırmaq üçün onkoloqları birləşdirir.

ESMO 2020-də önə çıxan müalicə yenilikləri

Bu il ESMO 2020 başlıqlarında yuxarı qastrointestinal (mədə-bağırsaq) şişlər və böyrək xərçəngində immunoterapiya istifadəsi və qeyri-kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində (KDHAK) ALK və EGFR genetik dəyişikliklərinə yönəlmiş ağıllı dərman tədqiqatları olacaq.

İrəliləmiş mədə-bağırsaq xərçənglərinin əsası hələ kimyaterapiyadır; son illər immunoterapiyada az irəliləyiş olub. Bu il yalnız irəliləmiş deyil, yerli irəliləmiş (3.) mərhələnin əməliyyatsonrası adjuvant (qoruyucu) müalicəsində də müsbət immunoterapiya nəticələri gözləyirik.

Ağciyərdə 2 diqqətəlayiq tədqiqat təqdim olunacaq, nəticələri standartları dəyişə bilər. Biri irəliləmiş ALK müsbət KHDAK-da birinci xəttdə lorlatinib ilə krizotinibi müqayisə edən CROWN faza 3 tədqiqatıdır. Digəri əməliyyat edilmiş EGFR müsbət KHDAK-da adjuvant osimertinibin beyin metastazına təsirini təqdim edən ADURA faza 3 tədqiqatıdır.

İrəliləmiş böyrək xərçəngi üçün CheckMate 9ER dən də mühüm nəticə gözləyirik. c-Met və VEGFR2 inhibitoru cabozantinib (Cabometyx) nivolumab (Opdivo) ilə birləşdirilib sunitinib (Sutent) ilə müqayisə edildi.

Keçən il irəliləmiş böyrək xərçəngində axitinib (Inlyta) ilə pembrolizumab (Keytruda) və ya avelumab (Bavencio) kombinasiyasının birinci xəttdə həyəcanverici nəticələrinə və FDA təsdiqlərinə şahid olmuşduq.

Bu il yalnız ömrə töhfə məlumatları deyil, çox tədqiqatın həyat keyfiyyəti nəticələri də veriləcək. Xərçəng xəstələrində həyat keyfiyyəti həyatın özü qədər mühüm, amma çox vaxt gözdən qaçan mövzudur.

Prostat xərçəngi üzrə faza 3 IPATential150 dən də mühüm nəticələr gözləyirik. İşə metastatik hormon basqılanmasına müqavimətli prostat xəstələri daxil edilib, abirateron (Zytiga) üstəgəl ipatasertib ilə abirateron üstəgəl plasebo müqayisə edildi. Ipatasertib Akt-ni hədəfləyən kiçik molekullu tirozin kinaz inhibitorudur.

Bunlardan başqa üçlü mənfi süd vəzi xərçəngində ASCENT nəticələri və xərçəng xəstələrində COVID-19 təsirləribarədə başqa diqqətəlayiq təqdimatlar da olacaq.

ESMO 2020 şüarı: Yenilikləri xərçəng xəstələrinə çatdırmaq!

Bu ilki “Yenilikləri xərçəng xəstələrinə çatdırmaq” şüarı elmi yenilik və son müalicələri klinikaya gətirməyin təcili ehtiyac olduğunu vurğulayır. Hər ay yeni dərman təsdiqlənir, amma dünyada xəstələrə çatdırma və fərqli ölkələrdə lisenziyada gecikmələr olur. Xəstənin yeni dərmana xərcsiz çıxışının ən asan yolunun xərçəng klinik tədqiqatları olduğunu yenə xatırladaq.  

Açılışda baş rolda T-hüceyrələri

ESMO və 2020 Konqresinin prezidenti Solange Peters onkoloqların qaçırmamalı olduğu açılış olacağını dedi. ABŞ Jonsson Kompleks Xərçəng Mərkəzindən Prof. Antoni Ribas elmin ön cəbhəsində T-hüceyrələrinin şiş geriləməsini necə tətiklədiyini izah edəcək. Mexanizmləri anlamaq yeni nəsil immunoterapiyalara (nəzarət nöqtəsi inhibitorlarına) cavab verməyən növləri daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.

Xərçəng və COVID-19

Dünyada COVID-19 deyəndə ən tanınan alim ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutları, Milli Allergiya və Yoluxucu Xəstəliklər İnstitutunun direktoru Dr. Faucidir. Keçən həftə dedi: “Mühüm cəhət yoluxanların təxminən %40-45-inin əlamətsiz olmasıdır.” Əlamətsiz yaydıran çox insan (səssiz daşıyıcı) pandemiya ilə mübarizəni çətinləşdirir. Fauci yoluxmanın ən çox yaxın təmasda (ev və səhiyyədə) olduğunu vurğulayır.

ESMO 2020-də COVID-19-un xərçəng müalicəsinə təsiri güclü ifadə olunacaq. Pandemiya ilə tədqiqat resurslarının çoxu COVID-19-a yönəlib. Qısa və uzunmüddətli təsirləri olacaq.

Bu il klinik həkimlərdən əlavə təməl elm alimləri və tibbi informatika mütəxəssislərinin də dəyərli töhfəsi gözlənilir.

ESMO 2020-ni yaxından izləyib yenilikləri sizinlə bölüşəcəyik.