Hibsago (Bepirovirsen) Nedir? Kronik Hepatit B Tedavisinde FDA Onayı Alan İlk Antisens İlaç
Bu Makalede
Hepatit B'de İlacı Bırakabilmek: Bepirovirsen (Hibsago) Neyi Değiştiriyor, Kimler İçin Uygun?
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 20 Ekim 2026'da kronik hepatit B tedavisinde yeni bir yaklaşımı onayladı: bepirovirsen (ticari adı Hibsago). FDA'nın açıklamasına göre bu ilaç, hepatit B için onaylanan ilk "antisens oligonükleotit" ve bazı hastaların tüm hepatit B ilaçlarını bıraktıktan sonra da virüsü kontrol altında tutabilmesini amaçlıyor. Hepatit B, karaciğer kanserinin dünyadaki en önemli nedeni olduğu için bu onay onkoloji açısından da önemli. Karaciğer kanserini, karaciğer kanseri hakkında bilinmesi gerekenleri ve ileri evre karaciğer kanserinde güncel tedavileri daha önce ele almıştık.
- Ne onaylandı? Bepirovirsen, mevcut antiviral ilaçlara (tenofovir, entekavir gibi) ek olarak en fazla 24 hafta, haftada bir deri altına uygulanıyor. Virüsün çoğalması ve yüzey antijeni (HBsAg) üretimi için gereken genetik talimatları (RNA) hedefliyor.
- Kimler için? Sirozu olmayan, en az 6 aydır antiviral ilaç alan, kanında virüs baskılanmış ve HBsAg düzeyi 3.000 IU/mL ya da altında olan erişkinler. HBsAg, FDA'nın eşlik eden tanı testi olarak yetkilendirdiği Roche testiyle ölçülmeli.
- Sonuç: İki faz 3 çalışmada (1.834 hasta) bepirovirsen alanların %24'ü antiviral ilacını bırakabilecek ölçütlere ulaştı; %19'unda tüm tedavi bırakıldıktan 24 hafta sonra virüs ve HBsAg saptanamadı ("fonksiyonel kür"). Plaseboda bu oran %0'dı. HBsAg düzeyi 1.000 IU/mL ve altında olanlarda oran %25–28'e çıktı.
- Dikkat: Ciddi karaciğer reaksiyonları ve kanama riskini artırabilen trombosit düşüklüğü için kutulu uyarı var; düzenli kan testleri gerekiyor. Uzun dönem kalıcılık ve karaciğer kanseri riskine etkisi henüz bilinmiyor. Türkiye'de ruhsatlı değil.
Bu konu neden önemli?
Dünyada 250 milyondan fazla kişi kronik hepatit B ile yaşıyor ve karaciğer kanserlerinin yaklaşık yarısından fazlası hepatit B ile ilişkili. Türkiye de hepatit B'nin orta sıklıkta görüldüğü ülkeler arasında. Kronik hepatit B, yıllar içinde karaciğerde yangı, siroz ve karaciğer kanserine (hepatosellüler karsinom) yol açabiliyor (karaciğer enzimleri yüksekliği).
Bugünkü ağızdan alınan antiviral ilaçlar virüsün çoğalmasını çok etkili biçimde baskılıyor ve karaciğer kanseri riskini azaltıyor; ancak virüsü vücuttan temizlemiyor. Bu ilaçlarla HBsAg kaybı yılda yalnızca yaklaşık %1 hastada görülüyor ve çoğu hasta ilacı ömür boyu kullanmak zorunda kalıyor. İlacı bırakınca virüs sıklıkla yeniden aktifleşiyor. Bu nedenle hepatit B'de hedef, ilaç bırakıldıktan sonra da virüsün baskılı kaldığı ve HBsAg'nin kaybolduğu "fonksiyonel kür". Bepirovirsen, bu hedefe faz 3 düzeyinde ulaşan ilk tedavi.
Bepirovirsen (Hibsago) nedir?
Bepirovirsen (Hibsago), kronik hepatit B tedavisinde kullanılan, deri altına haftada bir enjekte edilen bir antisens oligonükleotittir. Virüsün çoğalması ve HBsAg üretimi için kullandığı RNA'yı hedefleyerek virüs ve HBsAg miktarını azaltır. Mevcut antiviral ilaçlara ek olarak en fazla 24 hafta verilir; amacı, bazı hastaların tüm hepatit B ilaçlarını bıraktıktan sonra da virüsü kontrol altında tutabilmesidir.
Antisens oligonükleotitler, belirli bir RNA dizisine yapışarak o RNA'dan protein yapılmasını engelleyen kısa, laboratuvarda üretilmiş genetik moleküller; DNA'yı kalıcı olarak değiştiren gen düzenleme yöntemlerinden (CRISPR) farklı olarak geçici etki gösterirler. Bepirovirsenin HBsAg miktarını düşürmenin yanında bağışıklık sistemini de uyararak etki gösterdiği düşünülüyor; HBsAg düzeyi zaten düşük olan hastalarda daha etkili olması bununla ilişkili olabilir.
Şekil 1 · Hibsago ile tedavi nasıl uygulanıyor?
FDA onay bilgilerine göre basitleştirilmiş şema
Çalışmalar ne gösterdi?
Onay, 29 ülkede yürütülen ve tasarımı birbirinin aynı iki faz 3 çalışmaya (B-Well 1 ve B-Well 2) dayanıyor. Sirozu olmayan, antiviral ilaçla virüsü baskılanmış ve HBsAg düzeyi 100–3.000 IU/mL olan 1.834 hasta, 2'ye 1 oranında bepirovirsen ya da plasebo aldı. Hastaların %68'i Asyalı, %8'i HBeAg pozitif, ortalama yaş 49'du. Antiviral ilaç 48. haftaya kadar sürdürüldü; ölçütleri sağlayanlarda bırakıldı. Birincil hedef, 72. haftada (tüm tedavi bırakıldıktan 24 hafta sonra) HBsAg ve HBV DNA'nın saptanamaması, yani fonksiyonel kürdü.
B-Well 1 ve B-Well 2: fonksiyonel kür oranı
Yüzde. 72. haftada, yani tüm hepatit B tedavisi bırakıldıktan 24 hafta sonra HBsAg ve HBV DNA saptanamayan hasta oranı. Renkli çubuk bepirovirsen, gri çubuk plasebo.
Her iki çalışmada p<0,001. HBsAg ≤1.000 IU/mL alt grubu için plasebo oranları bildirilmemiştir. Aynı tasarımda yürütülen iki eş çalışma.
Mutlak açıdan bakıldığında, bepirovirsen alan her 100 hastanın yaklaşık 19–20'si tedavisiz kontrol durumuna ulaşırken plasebo alanların hiçbiri ulaşamadı. Başlangıçta HBsAg düzeyi düşük olanlar en çok yararlandı. İzlem şimdilik tedavi bırakıldıktan sonraki 24 haftayla sınırlı; kongre ve basın açıklamalarındaki "tedavi" vurgularını bu sınırlılıkla birlikte okumak gerekiyor (araştırmaları doğru okumak). Bu da hasta seçiminde HBsAg ölçümünün önemini ve FDA'nın neden eşlik eden bir tanı testi şart koştuğunu açıklıyor.
Yan etkiler ve uyarılar
Bepirovirsen genel olarak tolere edildi, ancak plaseboya göre belirgin olarak daha fazla yan etkiye yol açtı. Herhangi bir yan etki %91'e karşı %73, derece 3 ve üzeri yan etki %16'ya karşı %3 oranında görüldü.
Yan etkiler (iki çalışmanın birleşik verisi, 72 hafta)
Yüzde. Kırmızı çubuk bepirovirsen (1.223 hasta), gri çubuk plasebo (611 hasta).
ALT'nin normalin 10 katını aşması %6'ya karşı %1'in altında. İlaca bağlı karaciğer hasarı kurulca doğrulanmadı. Yan etki nedeniyle bırakma %3'e karşı %1'in altında. FDA etiketinde ciddi karaciğer reaksiyonları ve trombosit düşüklüğü için kutulu uyarı bulunuyor.
FDA etiketindeki önemli uyarılar şunlar:
- Kutulu uyarı: ciddi karaciğer reaksiyonları. Tedavi sırasında karaciğer enzimlerinde (ALT) yükselmeler sık. Bu yükselmelerin bir kısmı, bağışıklık sisteminin virüsle enfekte hücrelere yanıtını yansıtıyor olabilir; ancak ciddi karaciğer hasarı riski nedeniyle yakın izlem gerekiyor. İlaç yalnızca sirozu olmayan hastalar için onaylandı.
- Kutulu uyarı: trombosit düşüklüğü. Kan pulcuklarının azalması, yaşamı tehdit edebilecek kanamalara yol açabilir; kan sayımı düzenli izlenmeli. Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda ayrıca dikkat gerekiyor.
- Diğer uyarılar: böbrek işlevinde kötüleşme, damar iltihabı (vaskülit) gibi ciddi yangısal reaksiyonlar ve ilacın uygun biçimde uygulanmamasına bağlı riskler.
- En sık yan etkiler: enjeksiyon yeri reaksiyonları, ateş, yorgunluk ve baş ağrısı.
Kimler için uygun, kimler için değil?
| Durum | Hibsago açısından anlamı |
|---|---|
| Sirozu olmayan erişkin, en az 6 aydır antiviral ilaç alıyor, HBV DNA baskılanmış, HBsAg ≤3.000 IU/mL | Onaylı kullanım grubu; en çok yarar HBsAg ≤1.000 IU/mL olanlarda |
| HBsAg 3.000 IU/mL'nin üzerinde | Onay kapsamı dışında |
| Siroz | Onay kapsamı dışında; karaciğer reaksiyonları riski nedeniyle kullanılmamalı |
| Henüz antiviral tedavi almayan ya da virüsü baskılanmamış hasta | Önce antiviral tedavi ile virüs baskılanmalı |
| Trombosit düşüklüğü, kanama eğilimi ya da böbrek hastalığı | Risk artabilir; hekimle ayrıntılı değerlendirme gerekir |
| Karaciğer kanseri öyküsü, kanser tedavisi alan ya da bağışıklığı baskılanmış hasta | Bu gruplarda veri yok; onaylı kullanım grubunun dışında değerlendirilmeli |
Tablo FDA onay açıklaması ve faz 3 çalışmaların katılım ölçütlerinden derlenmiştir; kesin kullanım koşulları ilacın prospektüsüne göre belirlenmelidir.
Kanser hastaları ve onkoloji açısından ne anlama geliyor?
Karaciğer kanserinin önlenmesi: Hepatit B, karaciğer kanserinin en önemli nedenlerinden biri. Gözlemsel çalışmalarda HBsAg kaybı, özellikle siroz gelişmeden ve genç yaşta gerçekleştiğinde daha düşük karaciğer kanseri riskiyle ilişkili bulundu. Ancak bepirovirsenin karaciğer kanseri riskini azalttığı henüz gösterilmedi; bu, uzun dönem izlem gerektiriyor. Fonksiyonel kür sağlanan hastalarda da karaciğer kanseri taramasının, risk düzeyine göre sürdürülmesi gerekebilir (karaciğer kanserinde immünoterapi). Alkol ve yağlı karaciğer gibi diğer risk etkenlerinin kontrolü de aynı derecede önemli (yağlı karaciğer ve kanser, obezite, ağır alkol kullanımı, metabolik ve alkolle ilişkili karaciğer yağlanması, alkolün yol açtığı hastalıklar).
Kanser tedavisi sırasında hepatit B: Kemoterapi, rituksimab gibi lenfoma ilaçları (lenfoma), kök hücre nakli bazı hedefli ilaçlar ve immünoterapiler, gizli ya da kontrol altındaki hepatit B'nin yeniden alevlenmesine yol açabilir. Bu nedenle kanser tedavisine başlamadan önce HBsAg ve anti-HBc testleri yapılması ve gerekirse koruyucu antiviral ilaç verilmesi standart yaklaşım. Bepirovirsen bu koruyucu tedavinin yerini almıyor; kanser tedavisi alan hastalarda kullanımına ilişkin veri yok ve bu hastalarda antiviral ilacın bırakılması, alevlenme riski nedeniyle önerilmez.
Bepirovirsen (Hibsago) Türkiye'de ruhsatlı değil ve geri ödeme kapsamında değil; şu an yalnızca ABD'de onaylı. Türkiye'de kronik hepatit B tedavisinde tenofovir ve entekavir gibi ağızdan antiviral ilaçlar, SGK'nın belirlediği koşullarla geri ödeme kapsamında. Hibsago'nun hasta seçimi için gereken nicel HBsAg testi bazı merkezlerde yapılabiliyor; ancak onayda şart koşulan belirli test sisteminin bulunup bulunmadığı merkeze göre değişir. İlaçların onay sürecini ayrı bir yazıda, yeni ilaçların ülkemize ulaşma sürecini Türkiye erişim haritamızda ele almıştık. İlaca uygun klinik çalışmalar da bir seçenek olabilir (klinik çalışma nedir).
Hepatit B'li hastalar ve yakınları için pratik öneriler
- Antiviral ilacınızı kendiliğinden bırakmayın. İlacı bırakmak, virüsün ani ve ciddi biçimde alevlenmesine yol açabilir; yeni tedaviyle bile bırakma kararı yalnızca belirli ölçütler sağlandığında ve hekim kontrolünde verilir.
- HBsAg düzeyinizi öğrenin. Nicel HBsAg testi, yeni tedavilere uygunluğunuzu gösteren temel ölçüt.
- Karaciğer kanseri taramasını sürdürün. Risk grubundaysanız düzenli ultrason ve kan testleri önemli.
- Aile bireylerinizin test ve aşı durumunu kontrol ettirin. Hepatit B aşısı, bulaşı ve dolayısıyla karaciğer kanserini önlemenin en etkili yolu (kanser hastalarında aşılar).
- Kanser tedavisi planlanıyorsa onkoloğunuza hepatit B durumunuzu mutlaka bildirin.
- Karar aşamasında ikinci görüş almaktan çekinmeyin.
Sık sorulan sorular
- Hibsago (bepirovirsen) hepatit B'yi tamamen tedavi ediyor mu?
- Tam olarak değil, ancak bazı hastalarda "fonksiyonel kür" sağlıyor. Faz 3 çalışmalarda bepirovirsen alanların %19'unda, tüm hepatit B tedavisi bırakıldıktan 24 hafta sonra virüs ve HBsAg kanda saptanamadı; plaseboda bu oran %0'dı. Virüsün genetik materyali karaciğer hücrelerinde kalabileceği için uzun dönem izlem gerekiyor.
- Hibsago kimlere uygulanabilir?
- Sirozu olmayan, en az 6 aydır antiviral ilaç kullanan, kanında virüs baskılanmış ve HBsAg düzeyi 3.000 IU/mL ya da altında olan erişkinlere. HBsAg düzeyi 1.000 IU/mL ve altında olanlarda yanıt oranı daha yüksek (%25–28).
- Hibsago'nun yan etkileri nelerdir?
- En sık enjeksiyon yeri reaksiyonları, ateş, yorgunluk ve baş ağrısı görülüyor. Karaciğer enzimlerinde yükselme hastaların yaklaşık dörtte birinde görüldü. FDA, ciddi karaciğer reaksiyonları ve kanama riskini artırabilen trombosit düşüklüğü için kutulu uyarı koydu; düzenli kan testleri gerekiyor.
- Hibsago Türkiye'de kullanılabiliyor mu?
- Hayır, Ekim 2026 itibarıyla yalnızca ABD'de onaylı; Türkiye'de ruhsatlı ve geri ödeme kapsamında değil. Türkiye'de hepatit B tedavisinde tenofovir ve entekavir gibi antiviral ilaçlar kullanılmaya devam ediyor.
Sözlük
- HBsAg
- Hepatit B virüsünün yüzey proteini; kanda bulunması süren enfeksiyonu gösterir.
- Fonksiyonel kür
- Tüm tedavi bırakıldıktan sonra kanda HBsAg ve HBV DNA'nın saptanamaz hale gelmesi ve böyle kalması.
- Antisens oligonükleotit
- Belirli bir RNA'ya yapışarak ondan protein yapılmasını engelleyen kısa, sentetik genetik molekül.
- Nükleoz(t)id analoğu
- Tenofovir ve entekavir gibi, virüsün çoğalmasını baskılayan ağızdan alınan antiviral ilaçlar.
- ALT
- Karaciğer hücre hasarını gösteren kan enzimi.
- Trombosit
- Kanın pıhtılaşmasını sağlayan kan pulcukları.
- Eşlik eden tanı testi
- Bir ilaçtan yararlanacak hastaları seçmek için onaylanmış test.
- Reaktivasyon
- Kontrol altındaki hepatit B'nin, örneğin kanser tedavisi sırasında yeniden alevlenmesi.
DROZDOGAN Akademi Yorumu
Bepirovirsen, hepatit B'de "ömür boyu ilaç" anlayışını ilk kez faz 3 kanıtıyla sorgulayan bir tedavi. Ancak bu kazanım şimdilik seçilmiş bir hasta grubunun yaklaşık beşte biriyle sınırlı.
⚡ Neden önemli
Karaciğer kanserinin en önemli nedenlerinden birinde, ilaç bırakıldıktan sonra da süren virüs kontrolü sağlanabildi. Yeni bir ilaç sınıfı (antisens oligonükleotit) ve eşlik eden tanı testiyle kişiye özel seçim, hepatit B tedavisine girdi.
✅ Güçlü yönler
Birbirini doğrulayan iki büyük, plasebo kontrollü faz 3 çalışma; plaseboda hiç fonksiyonel kür görülmemesi; sınırlı süreli (24 hafta) tedavi ve NEJM yayını.
⚠️ Sınırlamalar
Yanıt oranı %19–20 ile sınırlı ve büyük ölçüde HBsAg düzeyi düşük hastalarda. İzlem tedavi bırakıldıktan sonra yalnızca 24 hafta; kalıcılık, karaciğer kanseri riski ve uzun dönem güvenlik bilinmiyor. Sirozu olanlar, HBsAg düzeyi yüksek olanlar ve kanser hastaları çalışmalara alınmadı. Karaciğer ve trombosit uyarıları yakın izlem gerektiriyor.
🩺 Pratikte
Hepatit B'li hastalarımızda kanser tedavisi öncesi tarama ve koruyucu antiviral tedaviyi sürdürüyoruz; bepirovirsen bu yaklaşımın yerini almıyor. Kanser tedavisi almayan, uygun ölçütleri taşıyan hastaları hepatoloji uzmanıyla birlikte değerlendirmeyi öneriyoruz.
❓ Açık sorular
Fonksiyonel kür yıllar boyunca sürecek mi? Karaciğer kanseri riskini azaltacak mı? HBsAg düzeyi yüksek hastalarda başka ilaçlarla birleştirildiğinde başarı artacak mı? Türkiye'ye ne zaman ve hangi koşullarla gelecek?
Sonuç: Hibsago, hepatit B'de tedaviyi bırakabilme hedefine doğru önemli ama ilk adım. Doğru hasta seçimi, yakın izlem ve uzun dönem verilerle değeri netleşecek.
- Bu yazı Ekim 2026'da hazırlanmıştır.
- Bilgiler FDA onay açıklamasından, B-Well 1 ve B-Well 2 faz 3 çalışmalarının kongre sunumu ve yayımına ilişkin haberlerden ve faz 2b B-Clear çalışmasından derlenmiştir. FDA'nın bildirdiği %24 ve %19 değerleri iki çalışmanın birleşik verisidir; grafikteki %20 ve %19 değerleri çalışmaların ayrı sonuçlarıdır. NEJM makalesinin tam metnine erişilmemiştir.
- Kanser tedavisi sırasında hepatit B taraması ve fonksiyonel kürün karaciğer kanseri riskiyle ilişkisine ilişkin bilgiler genel kabul görmüş klinik yaklaşımları yansıtır.
- Türkiye'deki ruhsat ve geri ödeme durumu genel bilgi düzeyindedir; güncel durum teyit edilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tıbbi tavsiye değildir. Şema FDA açıklamasından türetilmiştir. Akademi yorumu bize aittir.
Kaynaklar
- FDA approves first-of-its-kind chronic hepatitis B treatment. U.S. Food and Drug Administration, 20 Ekim 2026. fda.gov
- Hou J et al. Phase 3 results of bepirovirsen treatment for chronic hepatitis B virus infection (B-Well 1 ve B-Well 2). N Engl J Med 2026. NEJMoa2515131.
- Bepirovirsen achieves clinically meaningful functional cure rates in chronic hepatitis B. AJMC, 28 Mayıs 2026. ajmc.com
- B-Well 1 and B-Well 2: EASL Congress 2026 report. NATAP. natap.org
- Yuen MF, Lim SG, Plesniak R et al. Efficacy and safety of bepirovirsen in chronic hepatitis B infection (B-Clear). N Engl J Med 2022;387:1957-1968. doi:10.1056/NEJMoa2210027
Bu yazı size yardımcı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardımcı olur.
